Σκέψεις για τον πατριωτισμό μας

Μετά μία πρόσφατη επίσκεψη σε ιστορικό τόπο και μαθαίνοντας κάποια στοιχεία για το παρελθόν μας, πραγματικά θαύμασα την προτεραιότητα που έδιναν οι πρόγονοί μας στην άμυνα, ακεραιότητα κι ελευθερία της πατρίδας μας. Η άμυνα ήταν  υπόθεση τιμής και θα πέθαιναν ευχαρίστως για να προστατεύσουν την ιερή αυτή  πανάρχαια γη. Δεν ήταν μόνο θέμα έθνους ή θέμα επιβίωσης, αλλά, ίσως όχι συνειδητά, και θέμα πνευματικό. Η πνευματικότητα ήταν άρρηκτα συνδεδεμένα με κάθε σπιθαμή αυτής της ευλογημένης χώρας κι εξακολουθεί να είναι. Δεν είναι τυχαίο που έχουν βρεθεί τόσες θαυματουργές εικόνες σε συγκεκριμένα σημεία μέσα στην ελληνική γη, μετά από οράματα. Δεν πρέπει να υπάρχουν πολλοί τόποι στη Γη, που να έχουν τόσο μεγάλη πυκνότητα θαυμαστών σημείων. Άρα, η άμυνα της πατρίδας είχε και πνευματική διάσταση, ίσως ήταν κάτι σαν πνευματική άμυνα απέναντι στις δυνάμεις του κακού. Και σήμερα, η πατρίδα απειλείται περισσότερο ίσως από ποτέ, γιατί απειλείται ύπουλα και γιατί οι φύλακές της (δηλαδή εμείς), είμαστε πολύ απασχολημένοι με τις δικές μας ζωές και τη δική μας βόλεψη. Απειλείται από μηχανισμούς, παγκόσμιους, που δεν έχουν ούτε ιερό ούτε όσιο, παρά μόνο το χρήμα των λίγων, το οποίο εμείς έχουμε επιτρέψει. Δεν φαινόμαστε διατεθειμένοι να χάσουμε ούτε ένα χιλιοστό από τη βόλεψή μας. Εδώ θεωρούμε βαθυστόχαστη τέχνη να λέμε «όπου κι αν πάω, η Ελλάδα με πληγώνει», λες και είναι υποχρεωμένη η Ελλάδα να μας ικανοποιεί όλα τα καπρίτσια, χωρίς ποτέ να σκεφτόμαστε πόσο την πληγώνουμε εμείς. Αναρωτιέμαι τι θα σκέφτονταν οι πρόγονοί μας αν μας έβλεπαν τώρα.

 Όταν η Παναγιά και οι Άγιοι εμφάνιζαν εικόνες μέσα σε σπήλαια, μέσα στη γη, μέσα στη θάλασσα, αν μη τι άλλο εκτιμούν αυτή τη γη, αλλιώς δεν θα το έκαναν. Θα έβρισκαν άλλο τόπο. Εκείνοι κάτι ξέρουν, αλλά εμείς φαίνεται δεν έχουμε συνειδητοποιήσει τη βαρύτητα και τη σημασία αυτών των μηνυμάτων. Για εμάς η ελληνική γη είναι απλά οι ωραίες παραλίες για φραπέ και μπανάκι. Χάσαμε την επαφή με τον Θεό και το νόημα της ζωής μας εκφυλίστηκε σε μια ατέρμονη αναζήτηση για την προσωπική μας ευχαρίστηση. Μόνο που οι απολαύσεις δεν μπορούν ποτέ να δώσουν νόημα στη ζωή. Μόνο η πνευματικότητα μπορεί, γιατί, πριν από ανθρώπινα, είμαστε πρωτίστως πνευματικά όντα. Οι πρόγονοί μας λοιπόν είχαν ως προτεραιότητα να υπερασπιστούν το καλό και αγαθό, όπως το κατανοούσαν τότε. Από εκεί αντλούσαν δύναμη και νόημα για να παλέψουν και πράγματι, χάρη στη βοήθεια του Θεού, κατάφερε μια μικρή σε μέγεθος χώρα, ένας ολιγοπληθής  λαός, να επιβιώσει ανά τις χιλιετίες.

Τώρα τι γίνεται; Τώρα δεν μπορούμε ούτε καν να διανοηθούμε ότι θα δίναμε, όχι τη ζωή μας, αλλά ούτε και τα ψιλά στο πορτοφόλι μας, για να ελευθερωθεί η χώρα. Και τι αλήθεια έχουμε να κερδίσουμε; Άντε να ζήσουμε μερικά χρόνια παραπάνω, μέσα από τη διαδικασία ενός καταθλιπτικού γήρατος, στο τέλος μια ζωής κενής από νόημα. Άντε και ζήσαμε μερικά χρόνια παραπάνω. Άντε και ζήσαμε λίγες χαρές ακόμη με τα μικρά, δικά μας παιδιά (άσχετα με το μέλλον που τους κληροδοτούμε). Άντε και απολαύσαμε μερικό φαγητό/ διακοπές/ σεξ/ διασκέδαση/αναγνώριση λίγο ακόμη. Και λοιπόν; Όλα αυτά θα είναι το τίποτα, αν δεν δώσουμε αξία σε αυτά που πραγματικά έχουν αξία. 

Δεν υποστηρίζω βέβαια την βία. Συνήθως οι λεονταρισμοί, που προπαγανδίζουν τη βία, είναι είτε εκ του πονηρού, ή φέρνουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Ούτε ή άλλως, ο «πόλεμος» σήμερα διεξάγεται σε διαφορετικό επίπεδο. Πάνω από όλα να αλλάξει η νοοτροπία μας, η ιεράρχηση των αξιών μας. Πώς θα αποκτήσουμε την αποφασιστικότητα και τη δέσμευση των προγόνων μας για την υπεράσπιση εκείνων που έχουν αξία; Δεσμευόμαστε στο Θεό, που έχει ποτίσει με το φως Του αυτή τη γη. Γνωρίζουμε ότι αν χάσουμε τη γη αυτή, έχουμε χάσει τον εαυτό μας. Θεού θέλοντος, γεννηθήκαμε εδώ σε αυτή την κρίσιμη φάση της ιστορίας της χώρας μας. Από αυτό και μόνο, η Ελλάδα έγινε μέρος της ψυχής μας και μας επιφορτίζει με τη ευθύνη της υπεράσπισής της. Να μιλήσουμε στους γύρω μας. Να σταματήσουμε να συναλλασσόμαστε με διεφθαρμένα άτομα εξουσίας αναζητώντας πρόσκαιρα ατομικά ανταλλάγματα, από εκείνους που βάζουν την προσωπική τους φιλοδοξία πάνω από όλα. Να βρούμε άλλους ανθρώπους με αντίστοιχες αξίες. Να βάλουμε το εγώ μας κάτω, γιατί η πατρίδα είναι πιο σημαντικά από το εγώ μας. Να προσευχηθούμε για την Ελλάδα και να προσευχηθούμε, ρωτώντας πώς μπορούμε να βοηθήσουμε, ο καθένας από το χώρο του. Όπως αναφέρει ο Δ. Καζάκης, οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ δεξιάς και αριστεράς φαίνονται αστείες, μπροστά στην απόλυτη ρευστοποίηση όλης της ακίνητης και κινητής περιουσίας της χώρας. Αυτό πρέπει πρώτα να συνειδητοποιήσουμε, ώστε η αλλαγή να γίνει πρώτα εσωτερικά –και δεν είναι λίγο.

Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 9/10/2013

Υ.Γ. Η εθνική υπεροψία είναι παγίδα από την οποία καλό είναι να ξεφύγουμε. Άλλο εθνική αυτοεκτίμηση, άλλο εθνική υπεροψία. Δε χρειαζόμαστε διαπιστευτήρια ελληνικότητας του DNA μας. Και μόνο ότι γεννηθήκαμε είναι ευθύνη. Και με τη βοήθεια του Θεού, έχουμε τη δυνατότητα.  

Η μιντιακή επίθεση στην αθωότητα

Πρόσφατα έγινε πρώτο θέμα στα διεθνή ΜΜΕ, το σχεδόν πορνογραφικό μουσικό βίντεο της Μάιλι Σάιρους, 20 ετών, πρώην παιδικής σταρ της παιδικής σειράς (και στην Ελλάδα) ‘Χάννα Μοντάνα’. Ξαφνικά, η παιδική σταρ πέρασε στην ενήλικη μουσική σκηνή και οι ατζέντηδές της αποφάσισαν ένα σοκαριστικό ντεμπούτο, με τη νεαρή σταρ ημίγυμνη σε σαφείς παιδοφιλικές κινήσεις με αρκουδάκια, με τη γλώσσα έξω, κινήσεις σαν να αυνανίζεται και άλλα απαράδεκτα – που θα έπρεπε να ήταν παράνομα. Το βίντεο δέχτηκε επικρίσεις από Συμβούλια Γονέων στις ΗΠΑ, ενώ δύο μεγαλύτερες σταρ της μουσικής, η Άνι Λένοξ και η Σινέντ ο Κόνορ διαμαρτυρήθηκαν έντονα για τη ‘μαστροπεία’ των γυναικών από τη μουσική βιομηχανία.  Παρότι οι δύο τελευταίες επικρίθηκαν ειρωνικά από αναγνώστες, η πλειοψηφία κατανοεί ότι κάτι πολύ άσχημο παίζεται στην πλάτη των νεαρών τραγουδιστριών και στάρλετ, αλλά και στην πλάτη των δικών μας παιδιών. Μην ξεχνούμε ότι η Μάιλι Σάιρους είναι πολύ μικρή στην ηλικία και το ακροατήριό της μέχρι σήμερα (από την εφηβική σειρά Χάνα Μοντάνα) είναι έφηβοι. Το πρόβλημα είναι το μήνυμα και το πρότυπο που στέλνει στο εφηβικό και παιδικό ακροατήριο: εκπόρνευση και ακραία σεξουαλικοποίηση της παιδικής ηλικίας. Δεν είναι η πρώτη. Η μουσική σκηνή έχει συστηματικά, προσχεδιασμένα και εσκεμμένα επιτεθεί στην παιδική αθωότητα, προβάλλοντας διαστρεβλωμένα σεξουαλικά είδωλα, όπως η Ριχάννα, αλλά και η Μπρίντευ Σπίαρς παλαιότερα, να χορεύει σαν ‘αθώα μαθήτρια’. Μέσα από τη διάβρωση της ενήλικης σεξουαλικότητας (με διαφήμιση της πορνογραφίας, των πολλαπλών σχέσεων, αλλά και της παραφιλικής σεξουαλικής συμπεριφοράς), εδώ και καιρό, οι σχετικοί κύκλοι έχουν στρέψει τα πυρά τους στην παιδική ηλικία-  και ως συνήθως εναντίον του γυναικείου φύλου.

Η μουσική σκηνή δεν είναι η μόνη οδός. ‘Λογοτεχνικά’ βιβλία που ξεπετάγονται από το πουθενά και γίνονται παγκόσμια μπεστ-σέλλερ, με μόνο θέμα (και καλά κουλτουριάρικο…), το σαδισμό εναντίον γυναικών…Τι πρωτότυπο…Τι χειραφετημένο… Το μεγαλύτερο τμήμα του γυναικείου πληθυσμού της Γης υποφέρει απίστευτες καθημερινές κακοποιήσεις και ταπεινώσεις, σε όλα τα επίπεδα συμπεριλαμβανομένου και του σεξουαλικού, και κάποιοι δυτικοί δήθεν διανοούμενοι, με τα αντίστοιχα κεφάλαια να τους προωθούν, διδάσκουν την ‘απελευθέρωση’  της σεξουαλικής βίας εναντίον των γυναικών, γιατί –σύμφωνα με τον άνδρα πάντα συγγραφέα-, η βία δήθεν τους αρέσει…Τα απελευθερωμένα βεβαίως βιβλία δεν αναφέρουν πουθενά ότι καταστρέφοντας την αυταξία των γυναικών, μέσα από την επαναλαμβανομένη βία και ταπείνωση, καταστρέφουμε μακροπρόθεσμα την ψυχική υγεία ολόκληρης της ανθρωπότητας- καθώς τα παιδιά -αγόρια και κορίτσια- από τη μητέρα τους θα αντλήσουν τα πρώτα μηνύματα της αυτοεκτίμησης και αυτοσεβασμού. Η συστηματική καταστροφή της αυταξίας και η σεξουαλικοποίηση της παιδικής ηλικίας δεν περιορίζεται στη μουσική ή στα βιβλία. Έρχεται από όλες τις μεριές, αποδεικνύοντας έτσι ότι δεν πρόκειται για τυχαίο φαινόμενο. 

Είναι τυχαία τα μωρουδιακά φορμάκια σε παιδικά καταστήματα, που γράφουν επάνω ‘σέξυ’;! Είναι τυχαίες οι φόρμες, που φορούν κυρίως έφηβοι, που στο σημείο της γεννητικής περιοχής, γράφουν (μπροστά και πίσω) ‘awesome’; Αν δεν αποτελεί αυτό σεξουαλικοποίηση της παιδικής ηλικίας, τότε δεν ξέρω τι μπορεί να είναι.... Για εμάς, η μόνη άμυνα προς το παρόν είναι να απαιτήσουμε αυστηρότερο έλεγχο στα θεάματα, που απευθύνονται σε παιδιά (τι να πει κανείς για εκείνο το απίστευτο τραγούδι της «μπεμπέ-λιλήείναι ο παπούς εκεί» που παιζόταν κάποτε….) αλλά και να μιλήσουμε στα παιδιά  για τους κινδύνους της κάθε ‘μόδας΄. Να τους μιλήσουμε για όλους εκείνους που εποφθαλμιούν  την καταστροφή της αθωότητας της παιδικής ηλικίας. Υπάρχουν ενήλικες, που έχοντας χάσει κάθε αίσθηση μέτρου, ορίου, αξιοπρέπειας, αποζητούν, σαν τα βαμπίρ, να κλέψουν την αθωότητα εκεί που υπάρχει και είναι πιο εύκολο να την πάρουν: στα ευάλωτα κι ανυποψίαστα παιδιά. Δεν είναι τυχαίο που οι παιδόφιλοι, όταν νιώσουν ότι το παιδί-θύμα έχει χάσει την αθωότητά του, αποζητούν νέο, φρέσκο θύμα. Είναι σαν ενεργειακά βαμπίρ και, οφείλουμε εμείς οι υγιείς ενήλικες να προστατέψουμε τα παιδιά. Όλα τα παιδιά- και κυρίως τα πιο ευάλωτα, δηλαδή τα απροστάτευτα, εκείνα που δεν έχουν γονείς (διαθέσιμους, ή λειτουργικούς) και τα οποία αποτελούν τον πρώτο στόχο. Τα ΜΜΕ θα μπορούσαν να πρωτοστατήσουν στην προστασία του παιδιού, αλλά κάνουν ακριβώς το αντίθετο.

Ας τους μιλήσουμε λοιπόν για την αυτοεκτίμηση. Για το ότι τα πρότυπα εκπόρνευσης των εφήβων δεν είναι cool. Για το ότι η προκλητική σεξουαλική συμπεριφορά κι ελευθεριότητα θα τα οδηγήσει να χάσουν το σεβασμό των άλλων, αλλά και τον αυτοσεβασμό τους. Για το ότι το σεξ δεν είναι το παν στη ζωή – έχουν όλη τη ζωή μπροστά τους να το απολαύσουν, αλλά σε ένα πλαίσιο ασφάλειας, συναισθημάτων κι αλληλοσεβασμού. Τα παιδιά είναι η πιο κοντινή έκφραση του αγγελικού βασιλείου στην ανθρωπότητα. Ας φροντίσουμε να μιμηθούμε εμείς την αθωότητά τους- όχι να τα κάνουμε σαν τα μούτρα μας.

Βικτωρία Πρεκατέ, www.brightplanet.blogspot.gr, 8/10/2013

ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ!

Μόλις εκδόθηκε από τις Ιατρικές Εκδόσεις ΒΗΤΑ το νέο μου βιβλίο

"Πρόγραμμα Αυτοεκτίμησης για παιδιά

Αυτοεκτίμηση, Εκπαίδευση, Προετοιμασία για την Επαγγελματική Ζωή"

Πλούσιο σε βιωματικές δραστηριότητες, το βιβλίο προσφέρει ένα εύχρηστο εργαλείο σε γονείς, εκπαιδευτικούς, αλλά και μαθητές, που επιθυμούν να αναπτύξουν τις πλευρές εκείνες της προσωπικότητάς τους, που είναι ουσιαστικής σημασίας για την επαγγελματική τους επιτυχία, τη λειτουργικότητα στις σχέσεις τους, αλλά και την ψυχική τους γαλήνη κι ευημερία. Παρατίθενται επίσης οι διαχρονικά διδακτικοί μύθοι του Αισώπου, διασκευασμένοι σε σύντομους θεταρικούς διαλόγους για παρουσίαση στην τάξη.

Παραδίδεται στο χώρο σας με αντικαταβολή- για παραγγελίες τηλεφωνήστε στις Ιατρικές Εκδόσεις ΒΗΤΑ 210-6714371, 210-6714340

Η δύναμη της θετικής σκέψης και η δύναμη του θετικού λόγου

Μετά από μια ταραχώδη εβδομάδα και με την πιθανότητα ενός επίσης ταραχώδους φθινοπώρου, συνειδητοποίησα για ακόμη μια φορά τη δύναμη της θετικής σκέψης και του θετικού λόγου. Όπως επίσης και το αντίστροφο, δηλαδή την ενεργοποίηση ή επιδείνωση αρνητικών καταστάσεων, από τη συνεχιζόμενη χρήση αρνητικών λέξεων και φράσεων. Τα  βιβλία αυτοβοήθειας και λαϊκής ψυχολογίας συστήνουν να αποφεύγουμε αρνητικές λέξεις και σκέψεις, ώστε να μην δημιουργήσουν αρνητικό αποτέλεσμα στη ζωή μας. Σε εθνικό επίπεδο όμως, παρατηρείται η συστηματικότατη χρήση αρνητικών λέξεων, εικόνων και προτάσεων από τα ΜΜΕ, με στόχο να προκαταβάλλουν για ένα αρνητικό αποτέλεσμα, να φοβίσουν, να κάνουν το λαό να συνηθίσει σε ιδέες τύπου ‘εμφύλιος’, ‘διχασμός’, ‘καταστροφή’ κλπ.  Ας μην ξεχνούμε ότι πριν υλοποιηθεί μια κατάσταση, έχει υπάρξει πρώτα ως ιδέα, ως σχηματισμός στο νοητικό επίπεδο. Όσοι πιο πολλοί άνθρωποι υιοθετούν την ιδέα-αναπαράσταση, τόσο πιο αποτελεσματικά συνεισφέρουν στην υλοποίηση. Ακόμη κι αν διαφωνούν συνειδητά με την υλοποίηση. Να γιατί τα ΜΜΕ θεωρούνται τόσο ισχυρά. Όχι μόνο γιατί διαμορφώνουν γνώμες, αλλά κυρίως γιατί διαμορφώνουν υποσυνείδητα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με  τις ψυχαναγκαστικές συζητήσεις τηλεπαραθύρων, αλλά και τους ύπουλους, πηχιαίους τίτλους των εφημερίδων, που δίνουν διφορούμενα μηνύματα, με στόχο συνήθως τη σπορά φόβου στο ασυνείδητο. Δηλαδή να σε κάνουν να φοβηθείς, χωρίς όμως να το καταλαβαίνεις ότι φοβήθηκες. Να νομίζεις ότι ενημερώνεσαι κι ότι αγωνίζεσαι, στην πραγματικότητα όμως ο τρόπος που τα παρουσιάζουν σε κάνει να νιώθεις ασήμαντος, φοβισμένος κι ευάλωτος. Μπορεί οι συζητήσεις να παρουσιάζονται ως κοινωνική ευαισθητοποίηση, στην πραγματικότητα όμως ένα μεγάλο μέρος αυτής της υπερανάλυσης, ιδιαίτερα στα συστημικά ΜΜΕ, λειτουργεί ως διαφήμιση και προπαγάνδιση ακριβώς της ιδέας που υποτίθεται ότι κατακρίνουν. Ελάχιστες από αυτές τις αναλύσεις ασχολήθηκαν για παράδειγμα με την προσωπικότητα και το έργο του δολοφονηθέντος καλλιτέχνη ή με τις επιτυχίες του αντιφασιστικού αγώνα στην παγκόσμια ιστορία ή με την επιτυχή αντιμετώπιση του φασισμού στη ρίζα του σε άλλες χώρες στο παρελθόν, όπως π.χ. Αγγλία και Σουηδία. Δεν μπορούμε να νικήσουμε το σκοτάδι, υπεραναλύοντάς το. Μπορούμε να νικήσουμε το σκοτάδι, μόνο αν συγκεντρωθούμε στο φως. Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Πού ήταν όλοι αυτοί τόσο καιρό;

Τι κάνουμε με όλη αυτά τα δείγματα λεκτικής κακοποίησης, που εκσφενδονίζονται συστηματικά, σαν αόρατα βέλη, που σφηνώνουν και καίνε το υποσυνείδητό μας, στοχευμένα να καταστρέψουν κάθε αίσθηση αυταξίας, ελπίδας, αγάπης για την πατρίδα και το λαό μας;  Θα επαναλάβουμε ξανά το κλισέ της παντελούς αισθητηριακής αποχής από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, οπωσδήποτε από την τηλεόραση, αλλά και με πολλή προσοχή στους τίτλους εφημερίδων-ιστοσελίδων. Η όποια ενημέρωσή μας θα πρέπει να γίνεται πολύ επιλεκτικά, κατά προτίμηση αποφεύγοντας να κοιτάζουμε τις φωτογραφίες, ή κραυγαλέους τίτλους, οι οποίοι σχεδόν πάντα έχουν αρνητική, χειριστική χροιά. Όπως προσέχουμε να μη βάζουμε στο στομάχι μας δηλητήρια, με την ίδια επιμέλεια θα πρέπει να μην εισάγουμε στο νου μας δηλητήρια. Θα πρέπει να προσέχουμε την πηγή ή το άτομο από το οποίο εισπράττουμε πληροφορίες. Ας μην ξεχνούμε ότι μαζί με πληροφορίες, εισπράττουμε και μέρος της ενέργειάς του. Υπάρχουν δημοσιογράφοι με καλή ενέργεια σήμερα, αλλά μάλλον δεν θα τους βρούμε στην απόλυτα ελεγχόμενη τηλεόραση.  Οι ηλικιωμένοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στον τρόμο που μεταδίδει η τηλεόραση, καθώς περνούν πολλές ώρες μπροστά σε αυτήν και στην πλειοψηφία τους δεν έχουν πρόσβαση στο Διαδίκτυο. Χωρίς να θέλω να εισάγω κάποιας μορφής ηλικιακό ρατσισμό, πιστεύω ότι οι ηλικιωμένοι καθορίζουν τα εκλογικά αποτελέσματα και συνεπώς το μέλλον της χώρας, με έναν τρόπο που είναι άδικος, καθώς δεν έχουν αντίστοιχα ευρεία πρόσβαση στην πληροφόρηση με τους νεότερους.

Θα πρέπει επίσης να προσέχουμε πάρα πολύ τι λέμε. Αν δεν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος να μεταδώσουμε μια πληροφορία, ας μην ανακυκλώνουμε συναισθηματικές συζητήσεις, επειδή δεν έχουμε με τι άλλο να ασχοληθούμε. Αυτό δεν σημαίνει συγκάλυψη, αλλά σημαίνει ΣΤΟΠ στο μηρυκασμό γκρίνιας και αρνητικού αισθησιασμού. Οι σκέψεις μας και πολύ περισσότερο οι λέξεις μας πραγματικά δημιουργούν το μέλλον μας, ως άτομα και ως έθνος. Θέλουμε να είμαστε ‘εξαθλιωμένοι’ και ‘πεινασμένοι’ μια ζωή; θέλουμε να είμαστε οι ‘κακομοίρηδες Έλληνες, που με τίποτα δεν διορθωνόμαστε’; Θέλουμε να είμαστε ‘χάλια’ και η κατάσταση να ‘πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο’; Αν όχι, τότε πρέπει να σταματήσουμε να μηρυκάζουμε αυτές τις λέξεις. Πρέπει να προσέχουμε πολύ τις φράσεις που χρησιμοποιούμε για τη χώρα μας. Ίσως θα πρέπει να δούμε τη σχέση με την Ελλάδα, όπως τη σχέση με ένα πολύ αγαπημένο πρόσωπο (και πολύ περισσότερο). Είμαστε οι φύλακές της. Αν την προδώσουμε εμείς, τότε ποιος θα την υπερασπιστεί; Αν δεν μπορούμε να την διαφυλάξουμε με υλικό τρόπο, τουλάχιστον ας την φυλάξουμε με νοητικό τρόπο. Η Ελλάδα έχει εισπράξει τεράστια ποσά αρνητικής ενάργειας από την υπόλοιπη Ευρώπη τα τελευταία τρία χρόνια, μέσω της κατασυκοφάντισης στον ευρωπαϊκό τύπο και όλων των ανόητων στερεοτύπων που κυκλοφορούν. Ας μην επιδεινώνουμε την κατάσταση, αναπαράγοντάς τα. Ας δημιουργήσουμε θετικές δηλώσεις που στοχεύουν να δημιουργήσουν μια θετική πραγματικότητα για την Ελλάδα. Αυτό δεν σημαίνει ροζ γυαλάκια. Ούτε σημαίνει τρώω κουτόχορτο την προπαγάνδα των ΜΜΕ, τύπου ‘η Ελλάδα θα τα καταφέρει’ (να ξεπουληθεί) ή ‘στα δύσκολα όλοι μαζί μπορούμε’ (να τα κάνουμε ακόμη πιο δύσκολα) κλπ. Δυστυχώς πολλές θετικές φράσεις έχουν μαγαριστεί από τους πολιτικούς! Μπορούμε όμως να ανακαλύψουνε τη δική μας θετική αλήθεια για την Ελλάδα, που θα φέρνουμε στο νου μας, όταν οι δηλητηριώδεις τίτλοι των εφημερίδων πάνε να μας κατατροπώσουν. Τέτοιες θετικές δηλώσεις μπορεί να είναι: ’Η Ελλάδα είναι δυνατότερη από εκείνους που την επιβουλεύονται’ , ‘Ο λαός μας αγαπά πολύ τη ζωή, για να χαραμιστεί σε μίση’, ‘ Η Ελλάδα, μια μικρή χώρα, που κατάφερε να επιβιώσει για χιλιετηρίδες, χωρίς  «προστάτες», θα επιβιώσει και τώρα’. Ας δημιουργήσουμε πρώτα το θετικό νοητικό πλαίσιο, το όραμα. Με το νοητικό και λεκτικό μηρυκασμό του χόρτου που μας δίνουν τα ΜΜΕ, απλώς δημιουργούμε το δικό τους  όραμα.

Εκτός από τη δύναμη των σκέψεων και λέξεων, υπάρχει και η δύναμη της προσευχής. Πρέπει να προσευχόμαστε για την Ελλάδα. Είμαστε οι μεσάζοντες, που θα ενεργοποιηθούμε για να βοηθήσουν οι ανώτερες δυνάμεις τη χώρα μας. Αν εμείς που ζούμε εδώ, δεν μπαίνουμε καν στον κόπο να το ζητήσουμε, γιατί να βοηθήσει ο Θεός; Μπορεί να μας βοηθήσει, αλλά χρειάζεται αδιάλειπτη προσευχή.  Η εποχή που ζούμε είναι πολύ άστατη και εύπλαστη και θα πρέπει να αναλάβουμε ισχυρότερη πρωτοβουλία σχετικά με το μέλλον που θέλουμε να δημιουργήσουμε. Δεν είμαστε ανήμπορα πιόνια σε μια σκακιέρα που περιμένουμε οι άλλοι παθητικά να μας μετακινήσουν (ή να μας πετάξουν απ’ έξω). Αν δεν υπάρχει πληροφορία αληθινή και χρήσιμη, μην την ακούς). Αν θες να πεις κάτι, πες μόνο αυτό που είναι και αληθινό και χρήσιμο-την κατάλληλη στιγμή!). Είναι κλισέ, αλλά οι θετικές θετικές σκέψεις και λέξεις, δημιουργούν διάθεση και δημιουργούν μέλλον. Δεν έχουμε άλλο την πολυτέλεια να το αφήνουμε στα χέρια καιροσκόπων.

Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 24/9/2013

Κίνητρα για μάθηση και δημιουργικότητα (2)

Μία από τις πιο συνηθισμένες διαμαρτυρίες γονέων κι εκπαιδευτικών, σχετικά με την χαμηλή απόδοση των παιδιών, είναι η εξής: « Είναι έξυπνος, αλλά δεν ενδιαφέρεται. Είναι τεμπέλης». Σύμφωνα με τον αμερικανό παιδοψυχίατρο Mel Levine, ειδικό σε θέματα σχολικής απόδοσης, δεν υπάρχουν «τεμπέλικα» παιδιά. Όλα τα παιδιά έχουν ανάγκη να εκφράσουν το δημιουργικό τους δυναμικό και να νιώσουν παραγωγικά και άξια. Αν τα παιδιά ήταν τεμπέλικα, τότε δεν θα έπαιζαν! Το παιχνίδι (το αυθεντικό παιδικό παιχνίδι μεταξύ πραγματικών παιδιών, όχι το βιντεοπαιχνίδι) απομυζεί τεράστιες ποσότητες σωματικής, ψυχικής και νοητικής ενέργειας. Τα παιδιά παίζουν ατελείωτες ώρες με κατασκευές, ή φανταστικά σενάρια, μέσα από τα οποία αναπαριστούν τον κόσμο, καλλιεργούν τη φαντασία, βρίσκουν λύσεις σε προβλήματα, αποδομούν και αναδομούν ιδέες (Bruner, 1976). Η έλλειψη του φόβου της κατάκρισης τα αφήνει ελεύθερα να δημιουργήσουν χωρίς κόπο. Η ακούραστη ενασχόληση του παιδιού με το παιχνίδι αποδεικνύει ότι η ‘τεμπελιά’ είναι παρεξηγημένη έννοια. Η δημιουργικότητα είναι βασική ανάγκη του ανθρώπου -όχι πολυτέλεια, αλλά ανάγκη! Όταν λοιπόν ένα παιδί αποφεύγει να εκπληρώσει την δημιουργική ανάγκη του, τότε το εμπόδιο βρίσκεται αλλού- όχι στην αδιαφορία ή οκνηρία.  Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα απιδιά να απελευθερώσουν το δημιουργικό δυναμικό τους, αναπτύσσοντας τις κατάλληλες δεξιότητες εργασίας; Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να γίνουν ο καλύτερος εαυτός τους (όχι σαν κάποιον άλλον!), ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η εκπαίδευση φαίνεται να απαξιώνεται στα μάτια των παιδιών, λόγω της αδυναμίας να εξασφαλίσει επαγγελματική αποκατάσταση;

Οι τρόποι εργασίας, μάθησης, έκφρασης της δημιουργικότητας  μαθαίνονται από την νηπιακή ακόμη ηλικία. Από την πρώτη σχολική ηλικία καλλιεργούνται επίσης η αυτογνωσία (γνώση των δυνάμεων, των αδυναμιών, των ενδιαφερόντων μου), η αυτό-διαχείριση (μεταφράζω τα όνειρά μου σε στόχους και δεσμεύομαι να τα πραγματοποιήσω) και η αυτό-οργάνωση (έχω τη ατζέντα μου και μαθαίνω να είμαι συνεπής με τον εαυτό μου και όλες τις υποχρεώσεις μου). Αυτές είναι δεξιότητες ζωής, πολύ σημαντικότερες από την ακαδημαϊκή γνώση, απαραίτητες σε οποιαδήποτε επαγγελματική εξέλιξη. Δυστυχώς, πολλές φορές η αρνητική σχολική εμπειρία παραλύει τα παιδιά, αντί να τα βοηθήσει. Εκτός από το εξωτερικό απολυτήριο (με το βαθμό-σφραγίδα), τα παιδιά αποφοιτούν με ένα εσωτερικό απολυτήριο, που πολύ συχνά αναγράφει: «Είμαι ή τεμπέλης ή χαζός»( ή και τα δύο!). Ενώ το εξωτερικό απολυτήριο θα ξεχαστεί σε κάποιο συρτάρι, το εσωτερικό θα παραμείνει στο υποσυνείδητο του παιδιού, υπονομεύοντας την πορεία του παιδιού σε όλη του τη ζωή (αν συνειδητά δεν το αλλάξει). Ένας μεγάλος αριθμός παιδιών με αρνητικά εσωτερικά απολυτήρια εξελίσσεται σε ένα μεγάλο αριθμό ενηλίκων με εσωτερική παράλυση (προσωπική, δημιουργική, επαγγελματική), ο οποίος με τη σειρά του συνεισφέρει στην παράλυση μια ολόκληρης κοινωνίας και οικονομίας. Η ζημιά της χαμηλής αυτοεκτίμησης δύσκολα εκτιμάται.

Η ακινητοποιημένη δημιουργικότητα δημιουργεί αισθήματα μη ικανοποίησης, αναξιότητας και θλίψης. Δεν είναι τυχαίο που η απασχολησιοθεραπεία αποτελεί βασικό πυλώνα θεραπείας για εθισμούς, κατάθλιψη και γηριατρική ψυχιατρική. Αν είχαν τα παιδιά διδαχθεί από μικρά να εκτιμούν και να αποζητούν τη δημιουργική τους έκφραση, χωρίς κατάκριση, χωρίς την κατάρα της τελειότητας να τα καταδιώκει (‘αυτό που θα κάνω δεν θα είναι καλό, άρα δε δοκιμάζω’), θα είχαν έτοιμη τη δεξιότητας της έκφρασης της δημιουργικότητας να τους συμπαραστέκεται επαγγελματικά και ψυχικά σε όλη τους τη ζωή. Απεναντίας το σχολικό μας σύστημα, επιβραβεύει μόνο μια μονοδιάστατη, παρωπιδική και τυφλά υπάκουη ‘δημιουργικότητα’, η οποία εκτελεί εντολές, η οποία δέχεται μόνο μία απάντηση ως σωστή, η οποία αφήνει την πλειοψηφία των παιδιών να νιώθουν μειονεκτικά ως προς τις ικανότητές τους και τη γενικότερη αξία τους. Ακόμη κι αν ξεκινήσουν με αγάπη για τη μάθηση, πολλά παιδιά εγκαταλείπουν την προσπάθεια στην πορεία, τραυματισμένα από τις προσβολές εκπαιδευτικών και γονιών, ταπεινωμένα από τη γελιοποίηση να είναι όρθια στον πίνακα μπροστά στην τάξη και να μην ξέρουν τι να πουν. Το σχολείο τα τιμωρεί γιατί δεν αποστηθίζουν πληροφορίες που δεν θα τους χρειαστούν ποτέ. Ζημιώνονται ακόμη περισσότερο, όταν μαζί με την άχρηστη μάθηση, εγκαταλείπουν ακόμη και τα δικά τους ταλέντα και ενδιαφέροντα, πεπεισμένα ότι ‘εγώ δεν είμαι καλός για τίποτα’. Πολλές φορές μεγαλώνουν με την απερίγραπτη αγωνία ‘μη μείνουν στην ίδια τάξη’, ένα μέτρο παντελώς άχρηστο και καταστρεπτικό για όποια αυτοεκτίμηση έχει μείνει στο παιδί (αμέτρητοι ενήλικες συνεχίζουν να βλέπουν εφιάλτες μέχρι τα βαθιά γεράματα, ότι έμειναν στην ίδια τάξη). Πόσοι ενήλικες αλήθεια θα άντεχαν παραπάνω από τρεις επισημάνσεις λαθών σε ένα ημερήσιο σεμινάριο ως εκπαιδευόμενοι; Πρόσφατα βρέθηκα σε αυτή τη θέση ως εκπαιδευόμενη και, παρά την ηλικία, εμπειρία και αυτοπεποίθηση, στην τρίτη επισήμανση λοξοκοίταξα τον εκπαιδευτή, θέλοντας να του πω ‘αν συνεχίσεις έτσι, δεν θα σου μείνουν και πολλοί εκπαιδευόμενοι-έχει αρχίσει να μην είναι τόσο ευχάριστο’. Ας σκεφτούμε όμως ότι τα παιδιά υποχρεούνται να αντιμετωπίσουν μια τέτοια κατάσταση (με πολύ χειρότερα σχόλια), πολλές φορές κάθε μέρα για χρόνια! Πώς να μη βγει το ‘εγώ’ τους διαλυμένο από την κριτική; Πώς περιμένουμε μετά αυτά τα παιδιά να στήσουν επαγγελματική καριέρα, να θεμελιώσουν μια ολόκληρη οικονομία; Θα εισπράξουμε ακριβώς αυτό το οποίο σπείραμε. Και δεν θα φταίει μόνο το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών, αλλά πολύ περισσότερο το άρρητο, το κρυφό πρόγραμμα σπουδών, δηλαδή η ψυχολογική προσέγγιση προς τη μάθηση και τις δεξιότητες εργασίας και δημιουργικότητας.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά που αρνούνται να προσπαθήσουν;

1)            Τα παιδιά θέλουν να αποδώσουν, θέλουν να πετύχουν, θέλουν να δοκιμάσουν (η εξερεύνηση και η περιέργεια ανήκουν εξάλλου στη φύση της παιδικής ηλικίας), αλλά φοβούνται μια ακόμη ματαίωση, μια ακόμη αποτυχία. Είναι σημαντικό να τα ενθαρρύνουμε με έπαινο, ακόμη και στην παραμικρή προσπάθεια και να τους δώσουμε τη δυνατότητα να κάνουν μικρά βήματα (baby steps), στα οποία μπορούν να πετύχουν. “Set them up for success” είναι η συνταγή και δημιουργεί θαύματα στην κινητοποίηση του παιδιού.

2)            Τα παιδιά ίσως έχουν αρνητικούς συνειρμούς, λόγω δυσάρεστων εμπειριών με κάποιο συγκεκριμένο μάθημα ή εκπαιδευτικό. Φροντίζουμε να δώσουμε μια νέα ευχάριστη προσέγγιση στο μάθημα, κάνοντάς το ενδιαφέρον με παραδείγματα από την καθημερινή ζωή, από εγκυκλοπαίδειες, Διαδίκτυο κλπ. Απομυθοποιούμε το αλάνθαστο των εκπαιδευτικών στα μάτια του παιδιού (δεν απαξιώνουμε, αλλά απομυθοποιούμε). Οι εκπαιδευτικοί είναι και αυτοί άνθρωποι, με τις ανθρώπινες αδυναμίες και ανασφάλειές τους και μπορεί ενδεχομένως κάποια στιγμή να τα αδίκησαν. Διδάσκουμε στο παιδί ότι, παρόλο που η κριτική στις πράξεις (με επιχειρήματα κι εξηγήσεις) μπορεί να είναι χρήσιμη, κανείς δεν έχει δικαίωμα να μειώνει τη αξία του ως άτομα (π.χ. με αρνητικούς χαρακτηρισμούς σε δεύτερο ενικό).

3)            Παιδιά με αναβλητικότητα και αποφυγή (αρνητικά μοτίβα συμπεριφοράς, που λειτουργούν ως άμυνα, αλλά δυστυχώς ερμηνεύονται ως «τεμπελιά») συχνά έχουν πολύ χαμηλή αυτό-εκτίμηση, με ενδόμυχες πεποιθήσεις, όπως: «Είμαι άχρηστος, δεν μου κάνω τίποτα καλό, δεν πρόκειται να τα καταφέρω, οι άλλοι είναι καλύτεροι από εμένα». Επαινούμε κι ενθαρρύνουμε το παιδί, όσο μπορούμε, αλλάζοντας τις πεποιθήσεις του σε θετικές: «Μπορώ. Αξίζω. Είμαι ικανός. Έχω το δικό μου μοναδικό συνδυασμό από ταλέντα κι ικανότητες». Πάντα επαινούμε την προσπάθεια, όσο μικρή και αν φαίνεται. Ο έπαινος, μαζί με την ευχαρίστηση του δημιουργικού αποτελέσματος,  είναι το καύσιμο που συντηρεί την προσπάθεια.

4)            Είναι σημαντικό να βοηθήσουμε το παιδί να συνηθίσει στον θετικό κύκλο της επιτυχίας («πιστεύω στον εαυτό μου-δοκιμάζω- επαινώ την προσπάθειά μου- ξαναδοκιμάζω –πετυχαίνω –έχω περισσότερη αυτοπεποίθηση») και να απομακρυνθεί από τον φαύλο κύκλο της αποτυχίας («απέτυχα- είμαι ανίκανος –αποφεύγω, δεν δοκιμάζω-περισσότερη αποτυχία- ακόμη χαμηλότερη αυτοπεποίθηση»). Διδάσκουμε στο παιδί να ενισχύει τον εαυτό του πάντα, να επαινεί και να ενθαρρύνει τον εαυτό του σε κάθε βήμα. Η αυτό-υποστήριξη είναι ένα πολύ σημαντικό εργαλείο, που θα χρησιμεύσει στο παιδί σε όλη του τη ζωή, ακόμη κι όταν δεν είμαστε εμείς κοντά του. Θα το κρατήσει σταθερό στα πισωγυρίσματα της ζωής, τα οποία είναι αναπόφευκτα.

5) Ενθαρρύνουμε στα παιδιά την περιέργεια και τον αυθορμητισμό. Όταν ‘σκαλώνει’, δίνουμε μια μικρή βοήθεια-συμβουλή για να προχωρήσει, χωρίς να καταπνίγουμε τη δική του δημιουργικότητα και την εμπιστοσύνη στον εαυτό του. Είναι σημαντικό να μάθει να κάνει πράγματα μόνο του και να στηρίζεται στα πόδια του.  Ο υπερ-προστατευτισμός δίνει στο παιδί το έμμεσο μήνυμα ότι δεν το εμπιστευόμαστε. Επίσης, η αγάπη μας για το παιδί θα πρέπει να είναι άνευ όρων, ανεξάρτητα από τις επιδόσεις του. Όταν του λέμε ‘αν δεν διαβάσεις, δεν θα σε αγαπάω’, το προκαταβάλλουμε υποσυνείδητα να αποτύχει. Αποτυγχάνοντας, θα τιμωρήσει εμάς, αλλά θα τιμωρήσει και τον εαυτό του.

Τέλος, εμείς οι ενήλικες, γονείς και εκπαιδευτικοί, είμαστε το ζωντανό παράδειγμα. Θα προβάλλουμε στα παιδιά τις δικές μας ανασφάλειες. Για αυτό είναι σημαντικό να εργαζόμαστε συστηματική για τη δική μας αυτοβελτίωση και προσωπική ανάπτυξη. Όταν έχουμε αυτοπεποίθηση, όταν δεν βαριόμαστε, αλλά αγαπούμε την εργασία μας, δείχνουμε επιμονή και αυτό-υποστήριξη στις δυσκολίες, τα παιδιά παραδειγματίζονται και μαθαίνουν να αγαπούν την προσπάθεια, κάνοντας πάντα το καλύτερο που μπορούν. Κι αυτό είναι αρκετά καλό.

Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 9/9/2013
Δημοσιεύτηκε στο www.iatronet.gr