Εσωτερική σύγκρουση και υπο-προσωπικότητες

Υπάρχουν τομείς στη ζωή μας, όπου παρότι θέλουμε πάρα πολύ να προχωρήσουμε, φαίνεται  σαν να είμαστε ανεπανόρθωτα κολλημένοι.  Μάλιστα, όσο πιο πολύ πασχίζουμε να πάμε μπροστά, τόσο πιο πολύ κολλάμε στα ίδια. Σαν κινούμενη άμμος-όσο πιο πολύ προσπαθείς να φύγεις, τόσο πιο πολύ βουλιάζεις, Οι λόγοι μπορεί να είναι πολλοί, ένας όμως από αυτούς, ένας από τους βασικότερους, είναι η αντίσταση από διαφορετικά τμήματα της ψυχής μας, τις ‘υπο-προσωπικότητες’ (sub-personalities) ή ‘περσόνες’, οι οποίες λειτουργούν σχεδόν ως αυτόνομες οντότητες, με τη δική τους ατζέντα, τους δικούς τους φόβους, τις δικές τους εμμονές και που μπορεί να βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με αυτό που θέλουμε εμείς, ή ακόμη και μεταξύ τους. Οι υπο-προσωπικότητες μπορεί να βρίσκονται στο υπο-συνείδητο (έχουμε μια ελαφριά διαίσθηση ότι ένα κομμάτι μας π.χ. φοβάται, αλλά δεν έχουμε πλήρη επίγνωση του μεγέθους ή νομίζουμε ότι το ελέγχουμε). Μπορεί όμως να βρίσκονται εντελώς στο ασυνείδητο και να μην έχουμε καμία επίγνωση ότι ένα κομμάτι του εαυτού μας επιδιώκει τα ακριβώς αντίθετα από αυτά που εμείς συνειδητά επιθυμούμε και επιδιώκουμε. Σε αυτήν την περίπτωση, οι υπο-προσωπικότητες γίνονται εμφανείς από τα αποτελέσματά τους: δεν μπορούμε με τίποτα να προχωρήσουμε στον τομέα που επιθυμούμε, αλλά δεν μπορούμε και να αποδεχτούμε ότι δεν προχωράμε. Είμαστε σε διαρκή εσωτερική σύγκρουση και ανησυχία, σε διαρκή θυμό, σε διαρκή ζήλια για τους άλλους που μπορούν, οργισμένοι με το Θεό που δεν μας βοηθά, ενώ χαρακτηριστικό είναι ότι προβάλλουμε στους άλλους (στη ζωή, στο Σύμπαν κλπ.) την ευθύνη για τη δική μας στασιμότητα.

 

Στην πραγματικότητα όμως είναι ένα δικό μας κομμάτι που εμποδίζει. Όταν τα εμπόδια είναι εξωτερικά, αλλά εμείς είμαστε συνειδητοί ότι ένας στόχος μας έχει αξία και εργαζόμαστε ασταμάτητα να τον πετύχουμε, τότε αργά ή γρήγορα τα εξωτερικά εμπόδια θα παρακαμφθούν ή θα μειωθούν. Τα εσωτερικά εμπόδια όμως είναι τα πιο δύσκολα- ιδιαίτερα όταν είναι ασυνείδητα.

Τι μπορεί να γίνει λοιπόν; Το πρώτο είναι να έρθουν στην επιφάνεια της συνείδησής μας- όσο είναι κρυμμένα, απλά θα αντιδρούμε στους φόβους τους. Εδώ χρειάζεται αυτογνωσία. Μπορούμε να ρωτήσουμε τον εαυτό μας σε κατάσταση χαλάρωσης. «Εντάξει, ξέρω ότι επιθυμώ ………….. Αν υποθέσουμε όμως ότι υπήρχε ένας λόγος για τον οποίο ΔΕΝ θα το επιθυμούσα, λέμε ΑΝ, ποιος θα ήταν αυτός;» Και αφήνουμε, χωρίς λογοκρισία όλους τους πιθανούς λόγους να βγουν στην επιφάνεια. Τους γράφουμε σε ένα χαρτί και τους αφήνουμε- δεν επιχειρηματολογούμε, δεν δικαιολογούμε, δεν διαπραγματευόμαστε. (Ο συνειδητός νους σίγουρα θα παρέμβει να πει ‘Ναι, εντάξει, τα ξέρω όλα αυτά, αλλά δεν με επηρεάζουν’. Σε αυτήν την άσκηση όμως δεν ζητάμε τη γνώμη του συνειδητού νου). Συνεχίζουμε. ‘Από αυτούς τους λόγους που έγραψα, ΑΝ υπήρχαν, ποιος θα ήταν ο δυνατότερος;’. Σημειώνουμε και συνεχίζουμε. ‘Τι θα μπορούσε να καθησυχάσει ή βρει μια λύση για αυτήν την αιτία;’ Γράφουμε τι θα λέγαμε στην υπο-προσωπικότητα για την καθησυχάσουμε.

Οι υπο-προσωπικότητες είναι σαν να έχουμε κάποια μικρά παιδιά μέσα στην ψυχή μας που το καθένα έχει ‘κολλήσει’ κάπου, συνήθως φοβάται και κάνει τα δικά του. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι με τη βία δεν μπορείς για παράδειγμα να πείσεις ένα παιδί π.χ. να ανοίξει το στόμα στον οδοντίατρο.  Χρειάζεται υπομονή, καθησυχασμός και λογικές εξηγήσεις (όχι ψέματα!). Οι υπο-προσωπικότητες χρειάζονται λογικές απαντήσεις που θα τις καθησυχάσουν, για να μπορέσουν να συνεργαστούν. Μπορεί μάλιστα να ανοιχτεί ένας διάλογος, που θα βοηθήσει την υπο-προσωπικότητα να καταλάβει ότι ίσως οι φόβοι της είναι υπερβολικοί ή ότι ίσως υπάρχει ένας άλλος τρόπος να δει τα πράγματα. Κάποιες φορές, οι υπο-προσωπικότητες είναι ορατές στη φαντασία μας ως συγκεκριμένες φιγούρες. Δεν έχει σημασία από πού προέρχονται, (αρκεί να καταλαβαίνουμε ότι είναι δικά μας κομμάτια κι όχι κάποια αρνητική εξωτερική επιρροή), καθώς η συνειδητότητα είναι πολύ ευρύτερη σε χώρο και χρόνο από όσο γνωρίζουμε ή από όσο μας λένε. Σημασία έχει να συνεργαστούμε μαζί τους για να μπορέσουμε συνειδητά να προχωρήσουμε μπροστά.

 

Μια από τις πιο δύσκολες περιπτώσεις είναι όταν έχουμε δύο υπο-προσωπικότητες στο ασυνείδητο που είναι σε πλήρη αντίθεση μεταξύ τους. Το άτομο είναι σε διαρκή εσωτερική σύγκρουση που δεν κατανοεί και που δεν μπορεί να ξεπεράσει. Ας δούμε το παράδειγμα μιας γυναίκας που θέλει πολύ να κάνει παιδί, αλλά δεν μπορεί (δεν λέω ότι όλες οι γυναίκες που δεν μπορούν να τεκνοποιήσουν έχουν συγκρουόμενες υπο-προσωπικότητες, καθώς οι λόγοι είναι πάρα πολλοί, όμως μπορεί να υπάρχει και αυτή η περίπτωση). Η γυναίκα βιώνει μεγάλο στρες, ζήλια, θυμό γιατί δεν μπορεί να κάνει παιδί και συνεχώς παραπονιέται για αυτό. Είναι θυμωμένη με το Θεό γιατί δίνει παιδιά στις άλλες γυναίκες κι όχι στην ίδια. Στην πραγματικότητα όμως, είναι εγκλωβισμένη στον πόλεμο μεταξύ δύο υπο-προσωπικοτήτων τον οποίο προβάλλει στο Θεό (‘ο Θεός με πολεμά’).

Όταν το διερευνήσει όμως λίγο, ανακαλύπτει ότι υπάρχει ένα δικό της κομμάτι το οποίο με τίποτα δεν θέλει να κάνει παιδί! Το κομμάτι αυτό έχει τη μορφή ενός άνδρα γύρω στα 40, πάμφτωχου κι ατημέλητου, που αγωνιά ότι δεν θα έχει να ταϊσει τα παιδιά του και ότι θα πεθάνουν από την πείνα.  Το κομμάτι αυτό ήταν τελείως άγνωστο στη γυναίκα και μάλιστα της προκαλεί έκπληξη η ύπαρξή του. Στην πραγματικότητα όμως, όταν το διερευνήσει λίγο βρίσκει συνεχώς ψήγματα που υπονοούν την παρουσία του: ‘σήμερα, μια γυναίκα ίσως χρειαστεί να θρέψει μόνη της τα παιδιά της’ (ταύτιση με τον άνδρα), ‘σήμερα υπάρχει κρίση και δεν ξέρω που θα οδηγήσει’ (ταύτιση με τη φτώχεια), ‘δεν ξέρω αν θα έχω κι εγώ αρκετά να ταϊσω τα παιδιά μου’ (ενοχή, φόβος). Παρότι στις συγκεκριμένες συνθήκες η γυναίκα μπορεί να μην έχει  άμεση οικονομική ανάγκη, η γενικότερη ατμόσφαιρα φόβου κι έλλειψης, επηρεάζει όλους τους ανθρώπους, λιγότερο ή περισσότερο συνειδητά.

 

Από την άλλη μεριά, υπάρχει μια δεύτερη υπο-προσωπικότητα, περισσότερο συνειδητή, και με την οποία το εν λόγω άτομο ταυτίζεται περισσότερο. Ο τρόπος που τη φαντάζεται είναι σαν μια νεότερη γυναίκα, ίσως από κάποια άλλη εποχή, απολύτως τρομοκρατημένη ότι αν δεν τεκνοποιήσει θα τη χωρίσει ο άνδρας της, θα την απορρίψει η κοινωνία και θα εγκαταλειφθεί μόνη κι αβοήθητη. Αυτό πάλι μπορεί να ακούγεται παράδοξο στη σημερινή εποχή, μην ξεχνάμε όμως ότι το συλλογικό υποσυνείδητο δεν διαμορφώνεται μόνο από τη σημερινή εποχή. Υπάρχουν χιλιετίες επί χιλιετιών στη μνήμη του ανθρώπινου είδους, όπου το παραπάνω σενάριο δεν ήταν διόλου απίθανο.Σε πολλές ανθρώπινες κοινωνίες, ιδιαίτερα από την πατριαρχία και μετά, η μόνη αξία που δινόταν στη γυναίκα ήταν εκείνη της τεκνοποίησης. Η ατζέντα λοιπόν αυτής της υπο-προσωπικότητας είναι ακριβώς αντίθετη από εκείνη του άνδρα: Από τη μια «παιδιά = κίνδυνος φτώχειας». Από την άλλη «όχι παιδιά= κίνδυνος φτώχειας».  Βεβαίως υπάρχουν πολλά άλματα λογικής και στις δυο περιπτώσεις. Όμως για αυτό ακριβώς χρειάζεται η δουλειά ανάσυρσης των υπο-προσωπικοτήτων: δε λειτουργούν με τη λογική, αλλά τα συναισθηματικά εμπόδια που προκαλούν είναι πολύ ισχυρά.

Στην προκειμένη περίπτωση, οι δυο υπο-προσωπικότητες είναι σε διαρκή αντίθεση μεταξύ τους, δημιουργώντας μεγάλη αναταραχή στη γυναίκα.  Η ψυχοθεραπευτική εργασία σε αυτήν την περίπτωση είναι να αναδυθούν οι δυο-υποπροσωπικότητες, να καθησυχαστούν η κάθε μια στους δικούς της φόβους, να πειστούν να προσεγγίσουν η μια την άλλη και να συμπορευτούν χέρι χέρι στο μονοπάτι της ζωής του ατόμου, συνεισφέροντας κι όχι υπονομεύοντας. Μπορεί να γίνει και οραματισμός ότι συζητούν η μια με την άλλη, προσεγγίζοντας η μια την άλλη, φτάνοντας σε κοινή λύση, που αναπαύει και τους δύο. Αν τα κομμάτια αυτά είναι δικά μας κι αν προσπαθήσουμε να τα προσεγγίσουμε, τότε αργά ή γρήγορα θα συνεργαστούν, όπως τα μικρά φοβισμένα παιδιά. Οι υπο-προσωπικότητες δεν είναι ούτε χειριστικές, ούτε έχουν κακή προαίρεση, απλά είναι δικά μας κομμάτια που απλά ζητούν καθησυχασμό και θεραπεία. Αυτή η δουλειά άρσης των εσωτερικών εμποδίων είναι πολύ σημαντική. Μπορεί να βοηθήσει να καθαριστούν ακόμη και ψυχοσωματικά εμπόδια. Ακόμη όμως και αν δεν πραγματοποιηθεί η επιθυμία, π.χ. της τεκνοποίησης, το άτομο θα νιώθει εσωτερική γαλήνη και αποδοχή, που είναι εντέλει και το απώτατο ζητούμενο.  

 

 

Βικτωρία Πρεκατέ, www.brightplanet.blogspot.gr, 13/3/2016

Μια πιο ισορροπημένη οπτική στο προσφυγικό…

Με αφορμή το προσφυγικό, ήρθα για μια ακόμη φορά αντιμέτωπη με τη ‘μαύρο-άσπρο’ διχαστική σκέψη που τόσο εύκολα υιοθετεί  ο λαός μας και τόσο εύκολα γίνεται αντικείμενο προπαγάνδας. Ή θα είσαι με τους πρόσφυγες (με τον περίεργα αφελή διεθνικίστικο τρόπο) ή θα είσαι εναντίον τους (με έναν  περίεργα αφελή εθνικιστικό τρόπο). Ενδιάμεσο δεν υπάρχει.

 Με λύπη άκουσα υστερικές φωνές από κατά τα άλλα μορφωμένους ανθρώπους να λένε ότι «όλοι αυτοί θα μας γεμίσουν αρρώστιες", "δεν τους βλέπεις που πλένονται στη θάλασσα, θα μας μολύνουν το Σαρωνικό..."(!!!!)

Με λύπη άκουσα φίλη να μου λέει ότι στο σχολείο του γιου της (σε οικονομικά εύρωστη περιοχή) μόνο το 1/5 ανταποκρίθηκαν στην έκκληση να φέρουν τρόφιμα και τα υπόλοιπα 4/5 αρνήθηκαν «από άποψη» («αν τους ταϊσουμε κιόλας, θα έρθουν περισσότεροι…»!!!!)

Με λύπη άκουγα κυρίες στο σουπερ-μαρκετ να ηθικολογούν «Τι! Οι πρόσφυγες δεν τρώνε χοιρινό!!! Αφού ήρθαν σε αυτή τη χώρα να ζητήσουν άσυλο, θα το φάνε και θα πουν κι ένα τραγούδι…»

Και με λύπη άκουσα την άλλη κυρία, να απαντά με καμάρι «Αν εμένα κυρά μου το παιδί μου πέθαινε από την πείνα, θα το τάιζα χοιρινό κι ας έλεγε η θρησκεία ό,τι ήθελε…» Τάδε έφη η Ελληνάρα μάνα, σε αντίθεση με την άκαρδη Σύρια που δήθεν αφήνει επίτηδες το παιδί της να πεθάνει από πείνα… Τι να πεις …

 Με αποτροπιασμό είδα ένα υποτίθεται χριστιανικό site να ξεκινά άρθρο εναντίον των προσφύγων με τίτλο «Ξεσκίστε τους». Μάλιστα, πολύ χριστιανική λέξη… Ενώ σε άλλο άρθρο σχετικά με το βιασμό μικρού παιδιού σε προσφυγικό καταυλισμό στη Σκανδιναβία πριν μερικούς μήνες ο τίτλος ήταν «Τέρατα..» Μάλιστα. Όλοι μαζί οι πρόσφυγες είναι τέρατα, επειδή ένας από αυτούς ήταν βιαστής. Ενώ κανένας Έλληνας Ορθόδοξος ποτέ των ποτών δεν έχει βιάσει κανένα παιδάκι. 

 Με απογοήτευση βλέπω την προφητειομανία να έχει ξεφύγει πέρα από κάθε όριο, να γεμίζει τον κόσμο με εγωκεντρικό πανικό που εξαντλεί κάθε ίχνος συμπόνιας, πριν ακόμη αυτό εμφανιστεί. «Θέλουν να εξαφανίσουν τους χριστιανούς από την Ευρώπη» και το  διανοητικό επιχείρημα αμέσως διαλύει οποιαδήποτε υπόνοια ανθρωπιάς ίσως υπήρχε. Δεν αφήνουμε τους εαυτούς μας να νιώσουμε τίποτα, γιατί αμέσως βιαζόμαστε να διανοητικοποιήσουμε με χιλιοειπωμένα  κλισέ για το να θα πρέπει να έρχονται στην Ελλάδα μετανάστες ή όχι. «Η Ελλάδα δε μπορεί»  κλπ κλπ…. Μετά βέβαια το έχουμε σίγουρο ότι ο Θεός θα μας σώσει χωρίς να ανοίξει ελληνική μύτη και ότι επίσης θα καταστρέψει την Τουρκία, γιατί εμείς είμαστε οι καλοί κι εκείνοι οι κακοί… Οι προφητείες κατά το δοκούν, όπως μας βολεύουν. Εγώ όμως δεν βλέπω καμία χριστιανική αγάπη σε όλα αυτά…

Ίσως ένα μέρος των μεταναστευτικών ροών είναι βάσει κάποιου σχεδίου, οι ίδιοι άνθρωποι είναι απελπισμένα πιόνια, που αξίζουν οπωσδήποτε την ανθρωπιά μας και που σίγουρα θα πρέπει να περιθάλψουμε έστω κι αν δεν συμφωνούμε με την παρουσία τους εδώ.

 Από την άλλη μεριά, η δήθεν πολιτική ορθότητα ενός μπερδεμένου διεθνισμού, απλά ενισχύει το ρατσισμό. Δεν μπορείς να λες «Όχι σύνορα». Δεν μπορείς να μη λάβεις υπόψη σου το φόβο του τοπικού πληθυσμού. Δεν μπορείς να βαφτίζεις με το έτσι θέλω «ρατσιστή» και «μισαλλόδοξο» οποιονδήποτε εκφράζει τον παραμικρό φόβο για την παρουσία ανθρώπων, οι οποίοι στο βασικό θρησκευτικό τους κείμενο απορρίπτουν δια της βίας τις άλλες θρησκείες. Από το ένα άκρο στο άλλο κα πάνω από όλα η πόλωση. Με αποτροπιασμό άκουσα σήμερα σε μεγάλο τηλεοπτικό σταθμό μια γνωστή για την ειρωνεία της δημοσιογράφο να διαβάζει με τη σειρά τις «αμαρτίες» που προτείνει για εξομολόγηση μια εκκλησία και να γελά και να κοροϊδεύει με εμετικό τρόπο. Ναι, η «αμαρτία» είναι παρωχημένη λέξη, όμως ο αυτό-έλεγχος και η αυτό-πειθαρχία δεν είναι. Δεν είναι κακό να ελέγχουμε τον εαυτό μας για τα καθημερινά μας σφάλματα, έστω και μέσα από μια λίστα. Η ίδια παρουσιάστρια πριν από καιρό χλεύαζε τις «φιλάνθρωπες κυρίες της εκκλησίας» ότι αν πουλάγανε τα χρυσά βραχιόλια τους, θα τρώγανε όλα τα παιδάκια και δεν θα είχαν ανάγκη από ελεημοσύνες. Μίσος και κακεντρέχεια παντού πια. Τι ξέρει η εν λόγω κυρία για τη φιλανθρωπία της εκκλησίας; Ανακάλυψαν οι αυτοαποκαλούμενοι 'προοδευτικοί' την λέξη 'αλληλεγγύη' και κοροϊδεύουν τη "φιλανθρωπία" της εκκλησίας που χρόνια τώρα στηρίζει σιωπηλά αυτούς που έχουν ανάγκη. Η εκκλησία σιτίζει τόσα χρόνια τώρα χιλιάδες κόσμο, οι συγκεκριμένοι τι έχουν κάνει; Με ποιο δικαίωμα κοροϊδεύουν την καλοπροαίρετη εργασία των άλλων; Ποιος χρόνια τώρα κρατάει φροντίζει εγκατελεμμένους ασθενείς στα νοσοκομεία, πέρα από τις εθελόντριες της εκκλησίας; Ποιος στέκεται σε αυτόν που τον έχει χτυπήσει κατακούτελα το πένθος, πέρα από τους γέροντες και τις γερόντισσες στα μοναστήρια που έχουν πάντα την πόρτα τους ανοιχτή για τον πονεμένο και δεν έχουν σίγουρα καμία σχέση με τα site του μίσους που προαναφέρθηκαν; Ποιος συμπαραστέκεται; Πραγματικά πια πιστεύω ότι κάποιες φράξιες σε αυτές τις δύο πλευρές έχουν στόχο τον εμφύλιο διχασμό.

 Όσο καθοδηγούμενες κι αν είναι οι μεταναστευτικές ροές, δεν σημαίνει ότι οι ίδιοι οι άνθρωποι δεν αξίζουν τη συμπόνια μας. Μπορεί να βρεθούμε κι εμείς στη θέση τους και ΟΧΙ επειδή θα μας φταίνε οι μετανάστες. Θα μας φταίει το ηθικό μας ιστορικό, του καθενός προσωπικά. Ανάλογα με τις πράξεις μας, θετικές ή αρνητικές, θα εισπράξουμε αντίστοιχες εμπειρίες.  Είναι τόσο έντονη η χειραγώγηση που βλέπεις τη συμπόνια να εξανεμίζεται γύρω από το φόβο μέσα σε δευτερόλεπτα Τι θα συμβεί αργότερα με τις φυσικές καταστροφές που προβλέπονται μέσα από την κλιματική αλλαγή; Ο σώζων εαυτώ σωθήτω; Αυτό είπε ο Χριστός; Πού είναι η πίστη στην αφθονία του Θεού; Πού είναι η πίστη στη μέριμνα και τη φροντίδα του; Ακούμε την υστερία των καναλιών, που πασχίζουν να μας τρομοκρατήσουν με τη δήθεν μεταδοτικότητα της δυστυχίας των άλλων. Το όπλο τους είναι για μια ακόμη φορά ο φόβος της έλλειψης. «Κλείσε τα μάτια σου στον φτωχότερο, για να μη γίνεις σαν κι αυτόν». «Μη δώσεις». «Δε βλέπεις τι γίνεται; Εδώ δεν υπάρχουν αρκετά για σένα». «Να φοβάσαι. Να φοβάσαι. Να φοβάσαι. Όσα λιγότερα δώσεις, τόσο πιο ασφαλής είσαι.» «Ο φόβος είναι η μόνη σου ελπίδα. Δε βλέπεις; Ο καθένας κοιτά τον εαυτό του. Γιατί να νοιαστείς για τους άλλους; ποιος θα νοιαστεί για σένα;». Αυτό είναι το μήνυμα τους.  Πίσω από τα πλάνα της δήθεν συμπόνιας, το μήνυμα των καναλιών είναι μήνυμα φόβου. Να θυμηθούμε όμως ότι μόνο και μόνο το γεγονός ότι υπάρχει αυτός ο πλανήτης, με τις κατάλληλες συνθήκες για ζωή κι ότι είμαστε ζωντανοί κι ότι αναπνέουμε, όλα αυτά είναι δυνατά μόνο χάρη στη διαρκή, ακατάπαυστη πρόνοια του Θεού από στιγμή σε στιγμή και κάθε στιγμή. Ο φόβος της έλλειψης δεν έχει κανένα λόγο να υπάρχει, γιατί αν η έλλειψη ήταν αλήθεια δεν θα υπήρχαμε εμείς.

 Βικτωρία Πρεκατέ, www.brightplanet.blogspot.gr, 4/3/2016

Όταν στερημένες μάνες ευνουχίζουν τους γιους-και το πρόβλημα του διαγενεακού σεξ

Περίπτωση 1: Σε κεντρικό σταθμό αυτοκινήτων στην εθνική οδό, κατεβαίνω στις τουαλέτες των γυναικών και βλέπω στο χώρο των νιπτήρων μια γιαγιά με βαμμένο μαλλί, κραγιόν, κολλάν μέχρι τη μέση και τακούνι, μαζί με τον 30χρονο περίπου γιο της… Ο διάλογος: ‘Άντε πήγαινε κι εσύ τουαλέτα’. ‘Ε, σιχαίνομαι να πάω στων αντρών, είναι βρώμικες’. ‘Καλά, τότε μπες εδώ’. Κι ανοίγει στο γιόκα των 30 ετών μια από τις τουαλέτες των γυναικών. Όχι δεν είχε ο γιος ειδικές ανάγκες… Από την υπερπροστασία είχε ευνουχίσει το γιο της.

 

Περίπτωση 2: Σε παλιά μου γειτονιά, ήταν γνωστή η περίπτωση της κυρίας Χ, γύρω στα 60-65 που κυκλοφορούσε επίσης με κολλάν, τακούνι, βαμμένο μαλλί και κραγιόν. Η κυρία Χ ζούσε στο ίδιο διαμέρισμα με το γιο της και τα δύο του παιδιά. Η σύζυγος του γιου ήταν έγκλειστη σε ψυχιατρική κλινική για πολλά χρόνια, με σοβαρά προβλήματα ψυχιατρικής φύσεως ( που ξεκίνησαν σύμφωνα με τα λεγόμενα της κυρίας Χ πριν ακόμη παντρευτούν: ‘το ξέραμε, το ξέραμε…’ έλεγε χαρακτηριστικά η κυρία Χ…). Η επιμέλεια ήταν στο γιο και το θέμα της μητέρας ήταν πλήρως αποσιωπημένο. Τα παιδιά δεν την έβλεπαν ποτέ. Η κυρία Χ καμάρωνε στις γειτόνισσες: ‘Περνάμε καταπληκτικά με το γιο μου. Υπάρχει πολλή αγάπη στην οικογένειά μας. Μάλιστα τα παιδιά με λένε και μαμά’. Η κυρία Χ είχε πλήρως αντικαταστήσει το ρόλο της νύφης (εκτός από το σεξουαλικό τομέα) και ζούσε τη ζωή της συζύγου και μητέρας με έναν άντρα που ήλεγχε πλήρως. Πολλές γειτόνισσες σκέφτονταν να τη ρωτήσουν «Γιατί ο γιος σου δεν ξαναφτιάχνει τη ζωή του;», αλλά καμία δεν τολμούσε…

Περίπτωση 3: Ο κύριος Βασίλης πέρασε όλη του τη ζωή να υπηρετεί την απόλυτα ελεγκτική και κτητική μητέρα του. Παρότι είχε αδέρφια, η μητέρα διάλεξε εκείνον να την αναλάβει. Ζούσαν μαζί στο ίδιο διαμέρισμα μέχρι το θάνατό της, τον ήλεγχε σε κάθε του κίνηση από το πρωί μέχρι το βράδυ και φυσικά η περίπτωση να έχει ο γιος τη δική του προσωπική ζωή ήταν απολύτως απαγορευμένη. Παρόλα αυτά, ακόμη και σε μεγάλη ηλικία, (65 όταν πέθανε η μητέρα του), ο κύριος Βασίλης εργάστηκε αξιοθαύμαστα για την προσωπική του θεραπεία. Με πολύ θάρρος και αξιοπρέπεια φρόντισε να αφαιρέσει έναν έναν τους χαλκάδες από την καταπίεση μιας ολόκληρης ζωής. Χαρακτηριστικά, όταν του προτάθηκε από φίλους να πάει διακοπές με γκρουπ, ο κύριος Βασίλης είπε: «Όχι, θα νοικιάσω ένα αυτοκίνητο και θα πάω μόνος μου. Θέλω να έχω την ελευθερία να κάνω ό,τι μου έρθει. Δε θέλω να μπω στο πρόγραμμα κάποιου άλλου». Ήταν μια πραγματική στιγμή διεκδίκησης, η πρώτη φορά που θα έκανε κάτι τέτοιο, όμως για τον κύριο Βασίλη ήταν η αρχή μιας νέας ζωής, για την οποία ποτέ δεν είναι αργά.

Δεν γνωρίζω ποια είναι η συχνότητα αυτού τους είδους της αποδυναμωτικής συμπεριφοράς μητέρας προς γιο στις μέρες μας, ούτε αν υπάρχει τρόπος να μετρηθεί… Υπάρχει όμως μια αόρατη γραμμή πέρα από την οποία, η μητέρα πρέπει να κάνει πίσω. Πρέπει να κάνει πίσω, να αυτό-κυριαρχήσει στις δικές της ανάγκες (συνειδητές ή ασυνείδητες), στους δικούς της φόβους και να αφήσει το γιο της ελεύθερο. Πρέπει να έχει το σθένος να οριοθετήσει τα δικά της τραύματα, τις δικές της απώλειες και τη δική της ανασφάλεια σχετικά με τη θηλυκότητα (και ίσως σεξουαλικότητα) που δεν εκπληρώθηκε και να αφήσει το γιο της ελεύθερο. Η οποιαδήποτε, έστω και έμμεση, ερωτική αύρα, είναι πολύ απειλητική για το γιο και τον οδηγεί, ασυνείδητα, να καταπιέσει τον αναδυόμενο ανδρισμό του, από φόβο πρόκλησης ερωτικού ενδιαφέροντος της μητέρας. Τα υπερβολικά κοπλιμέντα για την ‘κορμάρα’ του γιου, οι χαριεντισμοί, ακόμη και το ανεπαίσθητο φλερτ της βαμμένης 60αρας μαμάς  που καμαρώνει να συνοδεύεται στην έξοδο από τον ενήλικο γιο της, όλα αυτά ξεπερνούν τα λεπτά αυτά  όρια και ακινητοποιούν ψυχοσεξουαλικά το γιο. Το δύσκολο είναι ότι πολλές φορές η ίδια η μάνα δεν έχει επίγνωση της δικής της καταπιεσμένης κι ανεκπλήρωτης σεξουαλικότητας και αντί να αποδεχτεί την απώλεια, απεγνωσμένα αγκιστρώνεται  σε αυτό που βλέπει ως τελευταία ευκαιρία δικαίωσης, πριν την καταπιούν τα αδυσώπητα γηρατειά.

Συνήθως όμως οι λόγοι είναι μόνο συναισθηματικοί-μοναξιά, φόβος, έλλειψης δικαίωσης, έλλειψη νοήματος. Ο πατέρας έχει κι αυτός τις δικές του ευθύνες, καθώς μέσα από τη συνήθη έλλειψη ενδιαφέροντος προς τη μητέρα δεν τη βοηθά στις συναισθηματικές της ανάγκες. Αν μάλιστα συνυπάρχουν μακροχρόνιες απιστίες και προδοσίες στη σχέση, η ανάγκη για προσάρτηση σε κάποιο άλλο άτομο (ελέγξιμο-σε αντίθεση με το σύζυγο που ήταν εκτός ελέγχου) γίνεται πιο επείγουσα. Σε κάθε περίπτωση, η προσπάθεια εγκλωβισμού του γιου μέσω του καλύμματος της ‘υπερπροστασίας’, ή του υπερ-ενδιαφέροντος, του δίνουν το μήνυμα της ανικανότητας: ‘Μη φύγεις, γιατί δεν μπορείς μόνος σου’. ‘Δεν θα τα καταφέρεις με τις σημερινές κοπέλες, για αυτό μείνε μαζί μου’. ‘Δεν έχεις τίποτε καλύτερο να περιμένεις στη ζωή, εκτός από εμένα’. ‘Εγώ ξέρω καλύτερα από σένα για σένα’. Όλα αυτά τα μηνύματα καταλήγουν στον συναισθηματικό και νοητικό ευνουχισμό. Αντίστοιχα φαινόμενα υπάρχουν βέβαια και στα κορίτσια, όμως είναι η περίπτωση της μάνας-γιου, που είναι πιο έντονη.  Μήπως σε μεγάλους αριθμούς οδηγούν και σε έναν ευνουχισμένο λαό;

Ένα άλλο πρόβλημα που θα ήθελα να θίξω και το οποίο σχετίζεται με τη συναισθηματική αιμομιξία που αναφέρεται παραπάνω είναι αυτό του διαγενεακού σεξ. ‘Ό έρως χρόνια δεν κοιτά’ που λέει και το τραγούδι, όμως τα τραγούδια δεν είναι οι καλύτεροι σύμβουλοι. Διαγενεακό σεξ έχουμε όταν δυο (μη συγγενικά) άτομα συνάπτουν ερωτική σχέση και η διαφορά ηλικίας μεταξύ τους είναι μίας ή και δύο γενεών.  Π.χ. ο 45αρης με την 20αρα. Ή ο 70αρης με την 40αρα. Όσο πιο νέο είναι το ένα άτομο, τόσο η διαφορά ηλικίας γίνεται πιο επικίνδυνη και πιθανά κακοποιητική.

Το διαγενεακό σεξ είναι λάθος. Σε μια εποχή πανσεξουαλισμού, όπου η ‘απελευθέρωση’ που διαφημίζεται είναι να πηγαίνουν όλοι με όλους και  όλα, το διαγενεακό σεξ πολλοί το βλέπουν ως μαγκιά, ένδειξη δύναμης ή ελκυστικότητας. Στη Ν. Αφρική αποτελεί κοινωνική επιδημία να συνάπτουν ερωτικές σχέσεις οι έφηβες με ‘sugar daddies’ δηλαδή παντρεμένους άνδρες άνω των 40, που συνήθως έχουν συνομίληκες κόρες, με αντάλλαγμα χρηματική βοήθεια, εξόδους και προστασία σε μια πολύ βίαιη κι απρόβλεπτη κοινωνία. Γενικά, οποιαδήποτε σχέση με ανισορροπία δύναμης, είναι δυνητικά κακοποιητική και είναι σχέση εκμετάλλευσης που τραυματίζει κυρίως το νεότερο άτομο στην ικανότητά του να εμπιστευτεί τους άλλους. Δεν είναι τυχαίο, ότι ανεξάρτητα από τις αντικειμενικές συνθήκες, τα νεαρά άτομα που επιλέγουν να συνάψουν σχέσεις με άτομα μίας ή δυο γενεών μεγαλύτερα, είναι συνήθως θύματα κακοποίησης ή βαριάς παραμέλησης από τους γονείς τους. Αναζητούν έναν μπαμπά ή μια μαμά. Η σεξουαλική εκμετάλλευση όμως παγιώνει το τραύμα.

Η σεξουαλικότητα μας έχει δοθεί ακριβώς για να εξασκήσουμε την εγκράτεια, ακριβώς για την οριοθετήσουμε στο πλαίσιο του σεβασμού. Ακόμη κι αν το νεότερο/ πιο ευάλωτο άτομο δείξει να ενδιαφέρεται, ή ακόμη και να προκαλεί ερωτικά τη σχέση με κάποιο κατά πολύ γηραιότερο άτομο,  είναι σημαντικό το ωριμότερο άτομο να μην ενδώσει, να μην εκμεταλλευτεί την ‘ευκαιρία’. Να μην εκμεταλλευτεί τη συναισθηματική ανάγκη του άλλου, αναγνωρίζοντας ότι μακροπρόθεσμα θα το ζημιώσει πολύ. Να έχει το θάρρος να δοκιμάσει ερωτική σχέση μόνο με κάποιον ίσο- ισότιμο σε δύναμη, ισότιμο σε ανάγκες, ισότιμο σε αξίες κι ενδιαφέροντα. Αυτό εμπεριέχει ρίσκο, ρίσκο να σε απορρίψουν, ρίσκο να πληγωθείς, αλλά εντέλει μόνο αυτού του είδους η ισότιμη συντροφική σχέση μπορεί να φέρει πραγματική πλήρωση και πραγματική αυτό-εκτίμηση.

Βικτωρία Πρεκατέ, www.brightplanet.blogspot.gr, 24/2/2016

Αντιμετωπίζοντας το χρόνιο θυμό και τον καθημερινό εκνευρισμό

Υπήρχαν πάντοτε οι λεγόμενοι ‘νευρικοί’ άνθρωποι, εκείνοι που ξεσπούν με το παραμικρό στους γύρω τους και είναι μόνιμα σε κακή διάθεση. Όμως τα τελευταία χρόνια με την κρίση, πολλοί άνθρωποι παρατηρούν τα καθημερινά ξεσπάσματα εκνευρισμού να έχουν επιδεινωθεί, να γίνονται συχνότερα, ενώ δυσκολεύονται πολύ να διατηρήσουν την καλή διάθεση για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ο συσσωρευμένος χρόνιος θυμός που μπορεί να εκτονώνεται σε μικρότερες ή μεγαλύτερες δόσεις σε καθημερινή βάση, μπορεί να γίνει σοβαρό πρόβλημα, πολύ σοβαρότερο από ό,τι το αρχικό πρόβλημα που προκάλεσε το θυμό. Υποφέρει το ίδιο το άτομο, καθώς η κατάσταση θυμού είναι από τις χειρότερεςσυναισθηματικές καταστάσεις, αλλά και το περιβάλλον του -  ο θυμός εύκολα μπορεί να γίνει κακοποιητικός. Τι μπορεί να κάνει το άτομο που αντιλαμβάνεται ότι τα ‘νεύρα’ του ξεφεύγουν από το φυσιολογικό;

1)       Δείτε τη ρίζα του θυμού. Μόνο αν αντιμετωπίσετε κατάματα το βαθύτερο αίτιο και το βαθύτερο συναίσθημα που συνοδεύει αυτό το αίτιο, θα μπορέσετε να μειώσετε αποτελεσματικά τις εκρήξεις θυμού. Ακόμη και αν δεν μπορείτε να αλλάξετε το αντικειμενικό πρόβλημα που προκαλεί το θυμό (π.χ. οικονομική ανέχεια), μπορείτε να αλλάξετε τα συναισθήματα και τις σκέψεις που σχετίζονται με αυτό (π.χ. φόβος, ντροπή, αυτό-κατηγορία, απαισιοδοξία κλπ.). Αποφεύγουμε να ασχοληθούμε με τη ρίζα του θυμού, είτε μέσω εθισμών, ακόμη και απόσπασης της προσοχής (όπως π.χ. εθσιμός στο διαδίκτυο) , είτε λόγω υπερκόπωσης, όμως έτσι το συναίσθημα πίσω από το θυμό απλά φουντώνει και ξεπηδάει σε μικρές καθημερινές ‘κρίσεις’. Η συνήθης αναλογία με το ηφαίστειο όμως δεν είναι ακριβής. Μικρές καθημερινές εκρήξεις δεν ‘γλυτώνουν’ μια μεγάλη και καταστροφική. Απεναντίας, το απωθημένο συναίσθημα εντείνεται (συχνά λόγω της ενοχής μετά τις εκρήξεις θυμού), για αυτό και πρέπει να αντιμετωπισθεί άμεσα. Πάντα υπάρχει κάποιο άλλο συναίσθημα πίσω από το θυμό, ή κάποια βασική σκέψη (π.χ. «Είναι άδικο» ή «Ο Θεός με ξέχασε», ή «Νιώθω ότι η ζωή μου τελείωσε»). Αυτή η βασική γραμμή σκέψης είναι που χρειάζεται αλλαγή.

2)       Η χρόνια απογοήτευση, η προδοσία, η αίσθηση ανημπόριας, η αίσθηση απώλειας ελέγχου, όλα ατυτά προκαλούν χρόνιο θυμό. Σε τέτοιες περιπτώσεις είναι πολύ σημαντικό να αλλάξουμε τον τρόπο που νοηματοδοτούμε και ερμηνεύουμε τις καταστάσεις. Ίσως βοηθήσει να αναγνωρίσουμε ότι ούτως ή άλλως δεν έχουμε μεγάλο έλεγχο σε ό,τι συμβαίνειστη ζωή μας, γιατί αναρίθμητοι άλλοι παράγοντες συνεισφέρουν στη ροή των γεγονότων. Αυτό δεν σημαίνει παράδοση και απάθεια. Όμως χρειάζεται να αναγνωρίσουμε ότι μια κατάσταση ίσως έχει ευρύτερο νόημα (και εδώ ο θυμός πάντα θα προτείνει «και ποιο είναι αυτό το νόημα;»,  όμως αν του το αποκαλύψεις, ποτέ δεν θα του αρέσει). Οπότε η δική μας δουλειά είναι να κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε σε μια κατάσταση που δεν μπορούμε να ελέγξουμε, χωρίς να την αφήνουμε να μας καταστρέφει την κάθε ημέρα. Γιατί ο χρόνιος θυμός πραγματικά καταστρέφει την ποιότητα της καθημερινής μας ζωής αλλά και την ποιότητα των σχέσεών μας.

3)       Να δώσουμε προσοχή στα μικρά και καθημερινά θετικά πράγματα- αυτά ακριβώς που καταστρέφει ο χρόνιος θυμός. Ίσως δεν μπορέσουμε να λύσουμε τα μεγαλύτερα προβλήματα, όμως τα μικρά καθημερινά θάυματα είναι εκεί, με κάποιο τρόπο πάντα καταφέρνουν και ξεπροβάλλουν. Έπειτα ας το δούμε και διαφορετικά: η επίλυση του μεγάλου προβλήματος που θεωρούμε ότι είναι η αιτία του θυμού μας δεν είναι απαραίτητο ότι θα τον εξαφανίσει. Όταν ο θυμός γίνεται χρόνιος, το πιο πιθανό είναι ότι θα βρούμε κάτι άλλο για να είμαστε θυμωμένοι. Είναι επιλογή στάσης ζωής και –για ακόμη μια φορά- οι σκέψεις μας παίζουν βασικό ρόλο. Θυμηθείτε πόσες φορές ξεκινήσατε με νεύρα για κάποια εκδήλωση-γιορτή- εκδρομή κλπ., αλλά τελικά περάσατε καλά. Μην αφήνετε το θυμό να καταναλώνει ακόμη και τα θετικά στοιχεία της ζωής σας. 

4)       Βρείτε κάποιον να μιλήσετε για αυτό που σας θυμώνει. Πείτε σε κάποιο φίλο ή κάποιο μέλος της οικογένειά σας αν μπορεί να κάτσει να σας ακούσει, να σας καταλάβει, να σας συμπονέσει. Συνήθως αυτά αρκούν για να ξεθυμάνει ο θυμός, δε χρειάζεται να βρει το άλλο άτομο λύσεις. Η αλήθεια βέβαια είναι ότι επειδή ο θυμός είναι τόσο ισχυρό συναίσθημα, πολλοί άνθρωποι δεν θέλουν να κάτσουν να ακούσουν το άτομο που είναι θυμωμένο. Προσπαθήστε όμως να βρείτε κάποιον και να του εξηγήσετε την ανάγκη σας. Εξηγήστε του ότι αν ακούγεστε θυμωμένος , δεν είστε θυμωμένος μαζί του. Σε καμία περίπτωση δεν θα μιλήσετε σε άτομο με το όποιο είστε θυμωμένος, την ώρα που είστε θυμωμένος. Αν πάλι, δεν μπορείτε να βρείτε κανέναν που να έχει τη διάθεση να σας ακούσει, μπορείτε να γράψετε όλα όσα σας θυμώνουν, σε ένα χαρτί, ένα γράμμα προς το Θεό αν πιστεύετε, ένα γράμμα προς τη ζωή. Πολλές φορές και μόνο αυτή η σύσταση προκαλεί θυμό στους χρόνια θυμωμένους! Όμως κάντε την. Κάντε την όσο τακτικά χρειαστεί. Σκεφτείτε ότι όσο πιο πολλά γράφετε στο χαρτί, τόσο πιο πολλά ‘ξεσπάσματα’ προς τους άλλους προλαμβάνετε.

5)       Αναγνωρίστε τις αφορμές που σας προκαλούν θυμό. Η κίνηση στο δρόμο; Κάτι που κάνουν κάποια μέλη της οικογένειας; Όταν είστε κουρασμένος; Μόλις γυρίσετε από τη δουλειά; Όταν είναι να πάτε στη δουλειά; Όταν πεινάτε;  Αναγνωρίστε τις αφορμές και προσπαθήστε να τις αποφύγετε ή να τις τροποποιήσετε όσο είναι δυνατόν. Όταν βλέπετε ότι παρά ταύτα φουντώνει ο θυμός, εκείνη τη στιγμή απομονωθείτε. Φύγετε σε κάποιο δωμάτιο μόνος σας και ξαναβγείτε όταν ξεθυμάνει ο θυμός. Σταματήσετ να μιλάτε και πάτε έξω να πάρετε καθαρό αέρα και να περπατήσετε για λίγα λεπτά,. Δεν έχει νόημα να μιλάτε όταν είστε θυμωμένος- τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα. Θα καταλήξετε να πείτε πράγματα που δεν εννούσατε και η ενοχή που έρχεται με κάθε πληγωτική λέξη θα σας κάνει ακόμη πιο θυμωμένους, να λέτε ακόμη περισσότερα για να δικαιολογήστε τον εαυτό σας κ.ο.κ. Αν έχετε παιδιά, ζητήστε βοήθεια από κάποιον άλλον ενήλικα για τις στιγμές που φουντώνει ο θυμός. Μη ξεσπάτε το θυμό στα παιδιά, Αν δεν είναι πολύ μικρά και μπορείτε να απομονωθείτε έστω και για δύο λεπτά, πηγαίνετε στο δωμάτιό σας και πάρτε βαθιές ανάσες, ώστε να βγείτε πιο ήρεμος/η και να αντιμετωπίσετε την κατάσταση με ψυχραιμία. 

6)       Ξεκινήστε τη μέρα σε μια θετική νότα. Αποφασίστε ποια θα είναι η θετική νότα της ημέρας. Σκεφτείτε κάποια θετική σκέψη που να σας ταιριάζει για τη συγκεκριμένη μέρα, ή μπορεί να είναι ένα μικρό απόσπασμα από κάποιο βιβλίο πνευματικής αξίας. Επαναλαμβάνετε τη θετική αυτή σκέψη κάθε φορά που ο νους σας πάει να παρασυρθεί από το θυμό. Επαναλάβετε τη θετική σκέψη ακόμη κι αν η αντίδρασή σας σε αυτή είναι θυμωμένη και κυνική. Φυσικά και ο θυμός σας θα προσπαθήσει να γελοιοποίησει τη θετική σκέψη, αυτή είναι η δουλειά του θυμού. Να καταστρέφει κάθε τι θετικό και πρώτα από όλα την ποιότητα ζωής σας και τις σχέσεις σας.

7)       Πάντα τσεκάρετε το επίπεδο των συναισθημάτων σας κατά τη διάρκεια της ημέρας. Συχνά μπορεί να συμβεί κάτι που θα μας πειράξει, αλλά δεν θα το καταλάβουμε εκείνη τη στιγμή. Ο θυμός θα ξεπσάσει λίγο μετά, συνήθως σε κάτι άσχετο. Για παράδειγμα, κάποιος ενοχλείται με τον πελάτη που δεν πληρώνει, αλλά καθώς τρέχει συνεχώς με τη δουλειά δεν προλαβαίνει να το σκεφτεί. Στην επιστροφή από τη δουλειά ξεσπά με απροσδόκητο τρόπο, επειδή κάποιος τον έκοψε λίγο στην προσπέραση. Το ξέσπαμα είναι δυσανάλογο με την ‘παράβαση’ και μπορεί να οδηγήσει σε άλλα προβλήματα, ειδικά αν κι ο άλλος οδηγός είναι εξίσου οξύθυμος… Πάντα τσεκάρετε το επίπεδο των συναισθημάτων σας να βεβαιωθείτε ότι είστε κατά βάση ΟΚ για τη συνέχιση της ημέρας, ώστε να αντιμετωπίζετε και τις απροσδόκητες αναποδιές.

8)       Μια από τις πιο βασικές αιτίες χρόνιου θυμού είναι το  χρόνιο αίσθημα ανεπάρκειας. Πάντα νιώθουμε ότι δεν κάνουμε αρκετά, δεν είμαστε αρκετά, δεν πεττύχαμε αρκετά. Ότι θα έπρεπε να είμαστε κάπως αλλιώς κι ότι η ζωή θα έπρεπε να είναι κάπως αλλιώς, ότι οι άνθρωποι γύρω μας θα έπρεπε να ήταν κάπως αλλιώς. Και αν δεν είναι έτσι; Κι αν είμαστε καριβώς εκεί που θα έπρεπε να είμαστε, έστω κι αν δεν μας είναι αρεστό; Ας δούμε τον εαυτό μας με συμπόνια, κάποιον που κάνει το καλύτερο που μπορεί κάτω από κάποιες πολύ δύσκολες περιστάσεις. Μας έχουν κάνει πλύση εγκεφάλού ότι η ζωή θα έπρεπε να είναι τέλεια (και προπαντός πλούσια…). Όταν δεν είναι έτσι, νιώθουμε ανεπαρκείς, νιώθουμε αποτυχημένοι. Μπορεί οι διαφημίσεις να μας διδάσκουν ότι η ζωή θα έπρεπε να είναι άψογη, όμως το πνευματικό μονοπάτι διδάσκει ακριβώς το αντίθετο. Για το πνευματικό μονοπάτι, αναγκαστικά θα πρέπει να υπάρχουν δυσκολίες και όλοι είμαστε λίγο ως πολύ σε ένα πνευματικό μονοπάτι μάθησης. Αυτό που δείχνουν οι διαφημίσεις απλά δεν υπάρχει. Σε κανέναν. Και δεν είναι επιθυμητό. Δεν είναι αυτό που υποτίθεται ότι θα έπερεπε να είναι το ταξίδι της ανθρώπινης ζωής στον πλανήτη Γη. Βρείτε το νοήμα που μπορεί να έχουν οι δυσκολίες. Δεν είναι τιμωρία, είναι μάθηση. Βρείτε τι έχουν να σας διδάξουν.

9)        Προσέξετ πολύ τις «κολλητικές» αρνητικές σκέψεις: συχνά η μία αρνητική σκέψη γεννά κάποια άλλη και αν δεν τους βάλεις φρένο, σε λίγα δευτερόλεπτα μπορεεί να βγαίνουν τέρατα από το κεφάλι: ‘όλοι κοιτάζουν να με εκμεταλλευτούν’, ‘όλοι είναι κακοί’, ‘είμαι εντελώς μόνος’ κλπ. Οι περισσότερες πηγές εκνευρισμού είναι αμελητέες, μη τους δίνετε συνέχεια. Μη διογκώνετε μια δυσάρεστη στιγμή. Οι ανθρώπινες σχέσεις αναγκαστικά θα έχουν ατυχίες- έχουμε διαφορετικά νοήματα στις λέξεις, διαφορετικούς τρόπους κατανόησης των πράξεων και διαφορετικούς τρόπους αντίδρασης. Εξ ορισμού θα υπάρχουν δυσκολίες. Μη δίνετε συνέχεια σε κάτι που μπορεί να  μη σημαίνει και τίποτα.

10)   Δεν είστε μόνος. Ακόμη και στον πιο έντονο θυμό, ακόμη και στον θυμό εναντίον Του, ο Θεός είναι πάντα μαζί μας χωρίς κατάκριση. Η υπομονή είναι μία από τις μεγαλύτερες δοκιμασίες σε αυτή τη ζωή για όλους μας. Όσο μεγαλύτερη η υπομονή, τόσο πιο γρήγορα τα αποτελέσματα.

11)   Αν ο εκνευρισμός σχετίζεται με το στρες και την υπερκόπωση, πάρτε χρόνο να φροντίσετε τον εαυτό σας. Όσο περισσότερο γίνεται και να κάνετε πράγματα που πραγματικά σας ηρεμούν. Η δουλειά, η φροντίδα των παιδιών , το Διαδίκτυο απορροφούν τεράστια ποσά χρόνου, όμως κάντε τον προγραμματισμό σας έτσι, ώστε να γεμίζετε τις μπαταρίες σας με πραγματική ευχαρίστηση, μη σπαταλάτε το χρόνο άσκοπα.

12)   Ακόμη κι όταν έχετε ξεσπάσματα θυμού, μη πέφτετε στην παγίδα της αυτό-απαξίωσης. Ο φαύλος κύκλος θυμός-ενοχή-περισσότερος θυμός- περισσότερη ενοχή είναι πολύ ύπουλος. Γονείς οι οποίοι κακοποιούν λεκτικά τα παιδιά τους, νιώθουν τόση ενοχή εκείνη τη στιγμή, που συνεχίζουν να τους φωνάζουν για να τους αποδείξουν (και στον εαυτό τους) ότι έχουν δίκιο που τους φωνάζουν, κακοποιώντας τα έτσι περισσότερο. Κάντε ό,τι μπορείτε για να αποφύγετε τα ξεσπάσματα, αλλά μην ακυρώνετε τον εαυτό σας.

13)   Προσέξτε ιδιαίτερα τις απροσδόκητες εκρήξεις θυμού, όταν κάτι μηδαμινό σας βγάζει εκτός εαυτού: είναι σημάδι χρόνιου στρες, ή παλαιού τραύματος το οποίο υποβόσκει και αν δεν αντιμετωπισθεί, έχει την ικανότητα να σας καταστρέψει την τωρινή και τη μελλοντική σας ζωή. Αν γίνεται συχνά, αναζητήστε βοήθεια. Δεν αξίζετε να υποφέρετε ούτε εσείς, ούτε οι γύρω σας. Μην εξαπατάσθε ότι τα ξεσπάσματα θυμού προκαλούνται από τις ενοχλήτικές συνήθειες των άλλων. Δεν φταίνε οι άλλοι. Δείτε τις αιτίες και τα τραύματα μέσα σας, προτού καταστραφούν οι σχέσεις σας, προτού τραυματιστούν τα παιδιά σας, προτού εξαφανιστεί η αυτό-εκτίμησή σας. Ο χρόνιος θυμός μπορεί να θεραπευτεί.

Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 8/2/2016

Όταν τα είχαμε όλα και νιώθαμε κενοί

Παρά τις τραγικές όψεις της  οικονομικής κρίσης,  υπάρχει μια άλλη όψη, μια όψη, που πολλοί εξομολογούνται στον εαυτό τους, σχεδόν ψιθυριστά: "Έπρεπε να γίνει κάτι, γιατί είχαμε ξεφύγει..." Αναφέρονται στον καταναλωτικό, υλιστικό, εγωκεντρικό τρόπο ζωής, που μάστιζε το δυτικό κόσμο, και ειδικά το λαό μας, εδώ και μερικές δεκαετίες. Πολλοί άνθρωποι ανακάλυψαν ότι εκείνες οι συνήθειες αδυνατούσαν όλο και περισσότερο να τους γεμίσουν, να τους απαλύνουν την εσωτερική μοναξιά, το κενό της ύπαρξης, την έλλειψη νοήματος. Σαφώς σήμερα, η πλειοψηφία έχει περάσει στο άλλο άκρο-στην αγωνία της επιβίωσης, οπότε σε καμία περίπτωση δεν θα ήθελα να ηθικολογήσω εξιδανικεύοντας την κρίση…Δεν παύει όμως να προβληματίζει ο συγχρονισμός, ότι η κρίση ξεκίνησε όταν η ελληνική κοινωνία ήταν στο απόγειο του ηδονισμού και καταναλωτισμού…

Παλιές απατηλές συνήθειες του κυνηγού της ευτυχίας: Υλικές απολαύσεις, το φαγητό, εξιζητημένο με τις περίπλοκες γαστρονομικές τεχνικές και τους πομπώδεις τηλεοπτικούς διαγωνισμούς. Τα πολυτελή αυτοκίνητα, με τα πολλά κυβικά, η Αθήνα πηγμένη από τα τζιπ-τανκς με τα παρανόμως φιμέ παράθυρα, λες και φέρουν μέσα πλανητάρχες… Η τέλεια εμφάνιση, που με κάποιο παράδοξο τρόπο ποτέ δεν επιτυγχάνεται, όσα χρήματα κι αν ξοδευτούν σε γυμναστήρια, αξεσουάρ ή επώδυνες αποτριχωτικές πρακτικές. Η ερωτική περιπέτεια, η φαντασίωση του παραμυθιού, όπου ο κυνηγός της ευτυχίας ξεφεύγει μαγικά με το τέλειο πλάσμα, που ξανά και ξανά αποδεικνύεται ένας κοινός θνητός. Η εργασιομανία, η ανέλιξη στην επαγγελματική επιτυχία, αλλά όσο κι να αναδειχθεί ο κυνηγός, κάποιος θα υπάρχει πάντα καλύτερος από αυτόν. Η φήμη, η δόξα, η επιδοκιμασία των άλλων, ακόμη κι αν είναι επιφανειακή και φευγαλέα, ακόμη κι αν η ψευδο-φήμη έχει αποκτηθεί κλέβοντας τη δουλειά κάποιου συναδέλφου, επιδιώκεται αυτή η φρούδα ψευτο-αναγνώριση, μπας και γλυτώσει ο κυνηγός της από το βασανιστικό αίσθημα της ανεπάρκειας. Αλλά η αναγνώριση από τους άλλους είναι τόσο φευγαλέα κι επιφανειακή όσο τα πεταχτά φιλιά στον αέρα, στην δήθεν κοινωνική συνάθροιση που έχει καταλήξει πια να είναι η κάθε βάφτιση αλλά και το κάθε μνημόσυνο.  Τα ταξίδια, οι κοινωνικές επαφές, τα επικίνδυνα σπορ, οι διάφορες ενασχολήσεις... Ξαφνικά, με την οικονομική κρίση όλα αυτά άλλαξαν. Άλλοτε ανεπαίσθητα, άλλοτε δραστικά... Ίσως δεν τα παίρνουμε πια τόσο σοβαρά…  Είναι αυτό κακό;

Όλα τα παραπάνω, χωρίς να είναι αρνητικά από μόνα τους, αδυνατούσαν να δώσουν τη μόνιμη και καταλυτική απάντηση στο αιώνια αναζήτηση της ψυχής για γαλήνη, αγάπη, τροφή, αλήθεια. Οι άνθρωποι προσπαθούμε ξανά και ξανά με όποιο τρόπο μπορούμε- δεν είναι κατακριτέο, προκαλεί συμπόνια ο αγώνας, η προσπάθεια λύτρωσης, μέσα από αυτήν την επίπονη χαοτική διαδικασία, δυστυχώς συχνά μέσα από δρόμους που δεν έχουν τίποτα να προσφέρουν. Το πόσο αυθεντικές είναι οι απαντήσεις, αντανακλάται ξεκάθαρα στην ικανοποίηση που εντέλει νιώθουμε. Συνήθως νιώθουμε ευχαρίστηση για λίγο, ίσως φευγαλέα ανακούφιση, ίσως αποσπάστηκε η προσοχή μας. Μετά όμως επιστρέφουμε στο ίδιο γνώριμο κενό και πρέπει να ανακαλύψουμε κάτι άλλο για να ξεφύγουμε… Ο ρόλος του πολυάσχολου, εκείνου που τρέχει, τρέχει, τρέχει, χωρίς να ξέρει πού πηγαίνει. Ρόλος επώδυνος, ψυχοφθόρος, κουραστικός. Πριν από μερικά χρόνια, ήταν της μόδας στην Αθήνα, να απαντάς στην ερώτηση «Τι γίνεσαι;” με την στερεότυπη απάντηση «Τρέχω».  Δεν είναι τυχαίο που ο ρόλος του πολυάσχολου έγινε πια όλο και πιο σπάνιος. Χιλιάδες άνθρωποι ωθούνται να μείνουν πολλές κενές ώρες με τον εαυτό τους, γιατί δεν έχουν δουλειά και δεν έχουν τα λεφτά για άλλες ασχολίες. Μήπως δεν είναι και τόσο τυχαίο; Η ανεργία σίγουρα είναι μεγάλη πληγή, όμως, είναι τόσο κακό να μείνουμε με τον εαυτό μας; Τόσο ανυπόφορη είναι η δική μας παρέα;

Η ανακούφιση δεν πρόκειται να έρθει παρά με την πνευματική σύνδεση, την επαφή με το Θεό, με το φως της αγάπης. Καμία άλλη εμπειρία δεν μπορεί να το αντικαταστήσει. Το άνοιγμα της καρδιάς μας στο Χριστό, η σιωπηλή επικοινωνία, το μοίρασμα της αγάπης Του, από Εκείνον προς εμάς, από εμάς προς τους άλλους, γιατί από τη στιγμή που νιώσουμε μια τέτοια αγάπη δεν μπορούμε να την κρατήσουμε για τον εαυτό μας.

Ιδιαίτερα τη σημερινή εποχή, η ανάγκη να θυμηθούμε και να ξανανιώσουμε το Θεό γίνεται όλο και πιο επιτακτική σε όλο και περισσότερους ανθρώπους. Μέσα στα επόμενα χρόνια αναμένουμε να δούμε όλο και περισσότερους ανθρώπους να αποζητούν την ουσιαστική πνευματική αλήθεια και τον τρόπο που αυτή μπορεί να βιωθεί μέσα από τον αλτρουισμό. Όλα τα «παυσίπονα» που θεωρούσαμε ως συστατικά μιας ευτυχισμένης ζωής βλέπουμε ότι δεν μας επαρκούν πλέον, ούτε καν τα ‘καλά’ παυσίπονα, όπως οι καλοί φίλοι, μια καλή σχέση, μια ικανοποιητική δουλειά. Είναι καλά, σημαντικά κι εκτιμητέα, αλλά δεν είναι αρκετά. Από την άλλη ο πόνος του αποχωρισμού από το Θεό, δεν μπορεί να καταλαγιάσει ποτέ με «παυσίπονα». Ίσως στο παρελθόν μπορούσε και ξεχνιόμασταν. Τώρα πια όχι. Κάποιοι άνθρωποι συναντούν απανωτές κρίσεις στη ζωή τους, όπου όλα μαζί σταματούν να λειτουργούν ή τα χάνουν όλα. Ίσως γιατί αυτός είναι ο μόνος τρόπος να ανακαλύψουμε ότι δεν έχουν τη σημασία που τους είχαμε δώσει κι ότι το μόνο που χρειαζόμαστε πραγματικά είναι η πνευματική μας σύνδεση.

Σημαντικό εμπόδιο για αυτό είναι η ενοχή. Η ενοχή που μας έχουν  ενσταλάξει ότι είμαστε ούτως ή άλλως φταίχτες, κακοί. Κι ότι όσες μετάνοιες κι αν κάνουμε, στο τέλος είμαστε πάλι κακοί, γιατί, τέλος πάντων, έτσι γεννηθήκαμε. Όσο σκέφτεται ο μέσος άνθρωπος τις δικές του αδικίες ή κρυφές κακές σκέψεις από την ημέρα που γεννήθηκε, προστίθενται στην αρχική του «εκ γενετής» ενοχή. Τότε σκέφτεται ότι είναι τόσο μακριά από την καθαρότητα, κατακλύζεται από τις ενοχές και εγκαταλείπει έστω και την ιδέα, για την προσέγγιση του Θεού. Δεν τολμά να μπει καν στον κόπο να ανοιχτεί σε κανέναν, γιατί δε θέλει να τον κατακρίνουν ακόμη μια φορά-ήδη κατακρίνει τον εαυτό του αρκετά. Όταν το μόνο που τονίζεται είναι η αποτυχία του ανθρώπου, τότε η επαφή με το Χριστό γίνεται ξαφνικά τόσο δύσκολη για το μέσο άνθρωπο, τόσο δυσθεώρητα άπιαστη, που πολλοί δε δοκιμάζουν καν. Πιστεύω ότι σε κάποιες περιπτώσεις η έννοια της ταπείνωσης έχει παρερμηνευθεί. Η ενέργεια με την οποία κάποιες φορές αποκαλείται ο σημερινός άνθρωπος «ανάξιος» ή «τιποτένιος» ή «αμαρτωλός» φέρει κάποιες φορές επιθετικότητα, καταδίκη, πληγώνει και απομακρύνει. Οι σημερινοί άνθρωποι,  ούτως ή άλλως υποφέρουν από αυτό-υποτίμηση, δεν θέλουν να ακούσουν τίποτα παραπάνω και κλείνονται στον εαυτό τους. Ο θυμωμένος αθεϊσμός δεν είναι παρά φόβος της φαντασιακής καταδίκης από το Θεό, όταν οι μόνοι που καταδικάζουμε είμαστε εμείς.

Αν δεν αποδεχτούμε τον εαυτό μας, παρά τις ελλείψεις και τα λάθη μας, δεν θα μπορέσουμε να πλησιάσουμε το Θεό, που βρίσκεται μέσα μας. Η ενοχή δε θα μας το επιτρέψει και θα τρέχουμε εναγωνίως μακριά από τον εαυτό μας, που είναι όμως η μόνη σίγουρη και συνεχής μας παρέα. Πού να βρει κανείς γαλήνη έτσι; Όταν νιώθεις ανάξιος για κάτι, μένεις μακριά του. Δεν σημαίνει ότι δεν προσπαθoύμε να βελτιωθούμε ή ότι δεν αναγνωρίζουμε τα λάθη και τις παραπλανητικές σκέψεις. Όμως χρειάζεται κατά βάση να αποδεχτούμε τον εαυτό μας ως άτομο από την φύση του καλό και άξιο σε μια πορεία μάθησης και βελτίωσης. Αλλιώς, θα είναι αδύνατη η πνευματική σύνδεση, αλλά και η ψυχολογική μας ισορροπία. 

Ο Θεός είναι πάντα εκεί.. Και μέσα από την επιμονή και υπομονή της επικοινωνίας μας, θα μπορούμε όλο και περισσότερο να διαπερνούμε τα ομιχλώδη πέπλα της λήθης, της άρνησης, του πόνου μας και να τον αισθανόμαστε στη ζωή μας και η ζωή μας θα μεταμορφώνεται. Προς την αληθινή πληρότητα. Δε θα χρειάζεται πλέον να κάνουμε τίποτα από όσα πασχίζαμε στο παρελθόν κι ούτε θα χρειάζεται να εξηγήσουμε πώς. Η πληρότητα θα πηγάζει, θα ακτινοβολεί από μέσα μας.

Ίσως το νόημα της κρίσης που ήδη υφίσταται και των κρίσεων που θα ακολουθήσουν είναι ακριβώς αυτό: Εκεί που πιστεύαμε ότι τα καταφέρναμε όλα μόνοι μας, έρχεται η υπενθύμιση ότι δεν τα καταφέρνουμε όλα μόνοι μας. Ή μάλλον δεν μπορούμε να καταφέρουμε τίποτα μόνοι μας, χωρίς την αόρατη χείρα του Θεού σε κάθε μας βήμα. Ίσως ήρθε ο καιρός να το θυμηθούμε, να ρίξουμε το πολύξερο εγώ μας και να ζητήσουμε βοήθεια από εκεί που η βοήθεια μπορεί πραγματικά να έρθει και από εκεί που, ούτως ή άλλως, ερχόταν πάντα, είτε το βλέπαμε, είτε όχι. Τότε, ανεξάρτητα από ότι συμβαίνει, θα γνωρίζουμε ότι δεν είμαστε μόνοι, ότι όλα έχουν το λόγο τους που συμβαίνουν, βάσει Θεϊκού σχεδίου και άρα, όλα θα πάνε καλά.

Τα παραπάνω δεν έχουν στόχο να ωραιοποιήσουν μια κρίση της οποίας τα αίτια είναι βαθιά πολιτικά και οι άνθρωποι που τα υπηρετούν έχουν σαφώς κακή προαίρεση. Όμως, όταν κάτι αρνητικό επιτρέπεται να συμβεί, πάντα έχει κάτι να μας διδάξει. Όσο νωρίτερα μάθουμε το μάθημα, τόσο γρηγορότερα θα φύγει η δυσκολία από τη ζωή μας. Προσωπικά και συλλογικά. Η κρίση επιμένει, σε ένα νέο, τελματωμένο επίπεδο. Μήπως επιμένουμε κι εμείς σε κάτι που έχει πια τελειώσει;

Βικτωρία Πρεκατέ, www.brightplanet.blogspot.grm 14/1/2016