Δεν έχει πολύ καιρό που βγήκε στην δημοσιότητα ο φριχτός θάνατος της Ουκρανής δημοσιογράφου Βικτόρια Ρόστσινα μετά από ένα χρόνο σε αλλεπάλληλες ρωσικές φυλακές. Σύμφωνα με δημοσιεύματα από πολλές πηγές (παραθέτω στην πρώτη πηγή από τον οργανισμό για τους εξαφανισθέντες δημοσιογράφους), το σώμα της ήταν γεμάτο σημάδια από βασανιστήρια και έλειπαν όργανα. Δεν θα εμπλακώ σε ποδοσφαιρικού τύπου πολιτική συζήτηση ("εσύ με ποιους είσαι;"), όμως ανεξάρτητα από τις πεποιθήσεις του καθενός, το παράδειγμα θάρρους αυτής της γυναίκας είναι αξιοθαύμαστο. 27 χρονών, ΜΟΝΗ της, αντί να κοιτάζει πώς να σώσει τον εαυτό της ή πώς να 'αποκατασταθεί', έβαλε σκοπό της ζωής της να εξιχνιάσει τις εξαφανίσεις των συμπατριωτών της στην εμπόλεμη ζώνη, όπως και τις καταγγελίες για βασανιστήρια και εγκλήματα πολέμου. Ταξιδεύει τεράστιες αποστάσεις, εργαζόμενη σχεδόν σαν ντετέκτιβ. Μπαίνει με θάρρος στην εμπόλεμη ζώνη για να συνεχίσει τις έρευνες της, συλλαμβάνεται, φυλακίζεται, βασανίζεται επί ένα χρόνο. Αντιπαρατίθεται κατά μέτωπο στους βασανιστές της, με τρόπο που ακόμη και οι άνδρες συγκρατούμενοι θαύμασαν. Το σώμα της δεν καταφέρνει να επιβιώσει, έγινε όμως η μαρτυρία των φρικαλεοτήτων του πολέμου που δυστυχώς συνεχίζει και σήμερα... Η ιστορία της παράδειγμα απαράμιλλου θάρρους για την αποκάλυψη της αλήθειας. 27 χρονών. Μια κοπέλα μόνη της.
Τα ακόλουθα άρθρα έχουν γραφεί από την ψυχολόγο και συγγραφέα Πρεκατέ Βικτωρία, πολλά εκ των οποίων έχουν αποσταλεί στον τύπο (όπου είναι γνωστό, αναφέρεται η πηγή δημοσίευσης).Το υλικό εκφράζει τις προσωπικές απόψεις της συγγραφέως και δεν εκπροσωπεί κάποιο φορέα ή οργανισμό. Παρακαλείσθε αν αναδημοσιεύετε κάποιο άρθρο, να αναφέρετε ως πηγή αυτό το ιστολόγιο.
Η αξία της σιωπής (και απόσυρσης από το κινητό...)
Όταν επιστρέφεις, ύστερα από 2-3 μέρες από ένα τόπο πνευματικό, συνειδητοποιείς την αλλοίωση που έχουμε υποστεί στην ικανότητα μας να νιώθουμε. Αλλοίωση που αγγίζει ακόμη και την δική μας γενιά, ακόμη και όσους από εμάς υποτίθεται ότι είμαστε σε έναν δρόμο αυτογνωσίας και πνευματικότητας. Κι όμως γίνεται όλο και πιο δύσκολο...Δεν νιώθουμε πια εύκολα την φύση, δεν νιώθουμε τους άλλους, δεν νιώθουμε τον Θεό... Η επίσκεψη σε έναν τόπο πνευματικό, σε ένα απομονωμένο ησυχαστικό χώρο στην φύση, σε ένα μοναστήρι, φέρνει αυτήν την συνειδητοποίηση στην επιφάνεια.
Αρχικά πας με τους προηγούμενους ρυθμούς, μιλάς πολύ, κοιτάς δεξιά και αριστερά, ψάχνεις το κινητό και προσπαθείς να στείλεις σελφι με στίγμα. Όμως το σήμα δεν είναι καλό, κι εσύ αναγκαστικά μένεις εκεί στην φύση και στην ησυχία...και σιγά σιγά απορροφάσαι, θυμίζεις στον εαυτό σου να ακολουθήσει τους ρυθμούς του τόπου, μένεις μόνος σου με την σιωπή, οι λιγοστές σου κουβέντες είναι με άλλους συνοδοιπόρους και ξαφνικά αποκτούν νόημα. Αρχίζεις πάλι να αισθάνεσαι, τον Θεό, τους άλλους, τον εαυτό σου...Όταν χρειάζεται να επιστρέψεις κι ανοίγεις ξανά το κινητό, νιώθεις σαν να μπαίνεις σε ένα δωμάτιο με μονότονους κακόφωνους ήχους. Ήσουν σε μια αίθουσα με πολύχρωμη, ανάλαφρη μουσική και ξάφνου επιστρέφεις στην φάλτσα διαδικτυακή πραγματικότητα. Φαίνεται πολυποίκιλη, αλλά δεν είναι. Παρατηρείς ότι όλος ο καταιγισμός των εικόνων, "πληροφοριών" ή "ειδήσεων" του διαδικτύου περιστρέφεται γύρω από 4-5 επαναλαμβανόμενα μοτίβα... Κάτι που θέλει να σοκάρει.. κάτι που είναι χαριτωμένο... κάτι πικάντικο... κάτι "ποπ επιστημονικό"... και κάτι "lifestyle". Και ξανά. Ξαφνικά νιώθεις, αντί να απλώνεσαι, να συρρικνώνεσαι. Συνειδητοποιείς ότι δεν σου έλειψε και τόσο. Θέλεις να γυρίσεις πίσω, εκεί που ήταν η αληθινή ζωή...
Κι έτσι αποκοπτόμαστε σιγά σιγά, χωρίς να το καταλαβαίνουμε από την ικανότητα μας να νιώθουμε...να νιώθουμε τους άλλους, τη φύση, τον Θεό... Κι είμαστε ακόμη στην γενιά που έχουμε ένα σχετικό έλεγχο σχετικά με την ταυτότητα μας απέναντι στον διαδικτυακό κόσμο... Βάζουμε φίλτρο στην σελφι, αλλά έχουμε επίγνωση ότι το βάζουμε εμείς οι ίδιοι για να είμαστε αρεστοί. Όσο πιο πολύ όμως διαπερνά η τεχνητή νοημοσύνη σε όλες τις πλευρές της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης, ακόμη και το περιεχόμενο των μηνυμάτων, των διαλόγων ή των αναρτήσεων μας, αυτό που θα δημοσιεύουμε πιθανότατα δεν θα είναι δικό μας και δεν θα έχουμε καν ξεκάθαρη επίγνωση ότι δεν είναι δικό μας. Ο πολλαπλοί ΑΙ assistants θα οργανώνουν όλες μας τις επικοινωνίες και αλληλεπιδράσεις, χωρίς να το καταλαβαίνουμε... Σιγά σιγά θα αλλοιωθεί, όχι μόνο η ικανότητα μας να νιώθουμε τους άλλους, αλλά και τον ίδιο μας τον εαυτό... Θα βρεθούμε ξαφνικά στην ησυχία, χωρίς ηλεκτρισμό, χωρίς σήμα, χωρίς ηλεκτρονική βοήθεια και δεν θα ξέρουμε τι να πούμε, γιατί πια, δεν θα ξέρουμε ποιοί είμαστε...
Βικτωρία Πρεκατέ, www.brightplanet.blogspot.gr 6/7/25
Μια πνευματική θεώρηση της αδικίας
Η πνευματική θεώρηση της αδικίας μπορεί να είναι παραδόξως βοηθητική. Σε μια εποχή όπου τα μηνύματα της σύγχρονης ψυχολογίας επικεντρώνονται στην επίτευξη των ατομικών επιθυμιών και αναγκών, είναι δύσκολο να δημιουργηθεί ψυχολογικός χώρος για την υπαρξιακή αδικία, που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο μπορεί να αγγίξει την ζωή μας. Η αδικία πολλές φορές έρχεται απρόσκλητη, ακατανόητη, αδικαιολόγητη και κυρίως αδιάφορη για όσα σου προκαλεί. Ένας κοντινός άνθρωπος σε προδίδει. Μια απροσδόκητη ασθένεια. Μια ξαφνική απώλεια περιουσίας. Ένα ατύχημα. Όσες θετικές δηλώσεις κι αν κάνεις για το πόσα δικαιούσαι σε αυτήν την ζωή, η πραγματικότητα είναι αυτή -και δεν μπορούν οι θετικές σου σκέψεις να την αλλάξουν και δεν φταις εσύ για αυτό. Σε μια εποχής όπου η lifestyle ψυχολογία δίνει μια ψευδαίσθηση ελέγχου, αρκετά μεγαλύτερου από αυτόν που μπορεί να έχουμε, η πνευματική θεώρηση τοποθετεί εξαρχής διαφορετικά στανταρ προσδοκιών για όσα δικαιούσαι σε αυτήν την ζωή: ναι δικαιούσαι, όμως μαθαίνεις ότι αδικία είναι επίσης μέρος της.
Ο στόχος δεν είναι η επίτευξη των επιθυμιών, ούτε ή επιτυχία, αλλά η υπομονή και η πίστη. Οι αδικίες δεν έχουν προσωπική υφή. Είναι μέρος της ανθρώπινης συνθήκης. Ούτε μπορεί να προκύψουν από ένα στιγμιαίο λάθος, αλλά ούτε μια αδικία από μόνη της μπορεί να αλλάξει ριζικά την πορεία μιας ψυχής. Καταστάσεις που φαίνονται (και μπορεί να είναι) αδικίες, απλά προκύπτουν. Και σε αυτές αφού κάνεις ότι ανθρωπίνως δυνατό, μετά δείχνεις μόνο υπομονή και πίστη. Και σιγά σιγά αλλοιώνεται η αίσθηση της αδικίας. Δεν σε αγγίζει πια τόσο. Δεν περνάς τα χρόνια με πικρία για αυτήν. Κάποιες φορές μπορεί η εξωτερική αδικία να αλλάξει, αλλά δεν σε νοιάζει πια τόσο...Κάποιες άλλες, μπορεί ακόμη και να δικαιωθείς. Όμως ούτε τότε θα έχει και τόση σημασία. Η σημασία είναι στην επιστροφή στην πίστη μετά από κάθε μικρή ή μεγάλη επανάσταση που κάνεις μέσα σου, ενάντια στην αδικία του σύμπαντος ..κι ίσως τότε άρχισες να βλέπεις τις πολλές φορές που μπορεί και να σε δικαίωσε.
9/4/25
Πώς θα σεβαστούν οι ανήλικοι το πλαίσιο;
Οδηγώντας σήμερα, είδα μια μαθήτρια να βγαίνει από ένα λύκειο με την εξής αμφίεση: αντί για μπλούζα είχε ένα μαύρο τοπ, 3 εκατοστά πάχος στην πλάτη, δύο τρίγωνα ύφασμα μπροστά, λεπτές ρυθμιζόμενες λαστιχένιες τιράντες, και δαντέλα στην κάτω περίμετρο. Με άλλα λόγια, αντί για μπλούζα φορούσε ένα σουτιέν. Για παντελόνι, είχε ένα κολλητό μακό σορτς διαστάσεων σαν αυτά που φορούν οι αθλήτριες του στίβου σε αγώνες. Παπούτσια είχε φυσιολογικά...ΟΚ, θα γκρινιάξω τώρα κι εγώ η συντηρητικούρα ότι έχει γίνει το σχολείο παραλία...Ωστόσο το θέμα της αμφίεσης άπτεται ενός πολύ ευρύτερου προβλήματος: η ελληνική νεολαία ζητά απεγνωσμένα να την οριοθετήσουν, αλλά δεν υπάρχει κανείς για να το κάνει. Πολλοί γονείς απλά αδυνατούν: δεν αποκλείεται η μητέρα της το πρωί να της φώναζε 'πού πας έτσι;' , και η μικρή απλά να της κούνησε το μαντηλάκι(αν δεν της έδειξε το μεσαίο δάχτυλο πρώτα). Το όριο όμως πρέπει πρώτα και κύρια να μπει από το πλαίσιο. Με συγκεκριμένους κανόνες, όχι μόνο ένα γενικόλογο 'ευπρεπής ενδυμασία'. Δεν είναι σκοταδισμός να υπάρχει ένας στοιχειώδης dress code στο σχολείο. Δεν μπορεί να ντύνεται ο μαθητής και η μαθήτρια (που υποτίθεται ότι ετοιμάζονται για να βγουν στην κοινωνία) με τον ίδιο τρόπο, όπως στο κλαμπ και στην παραλία. Δεν είναι θέμα πουριτανισμού, είναι θέμα σεβασμού προς το πλαίσιο, αλλά και προς τον εαυτό τους. Αν δεν μπορούν οι έφηβοι/ες να οριοθετηθούν σε ένα απλό κανόνα (π.χ. στην ενδυμασία του σχολείου πρέπει να είναι καλυμμένη η κοιλιά), πώς περιμένουμε να αυτο-οριοθετηθούν σε πολύ πιο σύνθετες καταστάσεις που περιλαμβάνουν ματαιώσεις και απορρίψεις; Ο κανόνας δεν έχει στόχο να τιμωρήσει τους μαθητές , αλλά να προστατέψει και να διδάξει τον αυτοσεβασμό. Κι αν κάποιοι αποκαλέσουν έναν τέτοιο κανόνα 'μεσαίωνα', αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι ένας άλλου είδους μεσαίωνας... Στον μεσαίωνα περιέφεραν τις γυναίκες γυμνές για να τις εξευτελίσουν δημοσίως. Σήμερα τις έχουν πείσει να το κάνουν από μόνες τους...
Πρεκατέ Βικτωρία, 28/9/24
Βία ανηλίκων: κουλτούρα επιτρεπτικότητας και έλλειψης ευθύνης
Ακόμη δεν ξεκίνησε η σχολική χρονιά και τα περιστατικά βίας ανηλίκων σοκάρουν , όχι μόνο ως προς την συχνότητα τους, αλλά και ως προς την βιαιότητα τους. Ως προς τις αιτίες, δεν θα σχολιάσω την επιρροή των σόσιαλ και του διαδικτύου - αυτά είναι γνωστά, αλλά δεν εξαντλούνται τα αίτια εκεί. Ούτε θα επαναλάβω τα κλισέ αιτήματα για 'περισσότερους ψυχολόγους στα σχολεία'. Ναι, πρέπει να υπάρχουν περισσότεροι ψυχολόγοι στα σχολεία, όμως η αντικοινωνική/παραβατική συμπεριφορά δεν είναι πάντα/μόνο απόρροια ψυχολογικών προβλημάτων.Θα εστιάσω στην ΚΟΥΛΤΟΎΡΑ ΈΛΛΕΙΨΗΣ ΕΥΘΎΝΗΣ από πλευράς των γονέων. Είμαι 22 χρόνια στην εκπαίδευση και προσπαθώ να θυμηθώ μία φορά, όπου καλέσαμε γονείς για παραβατική συμπεριφορά του παιδιού τους και ο γονιός να παραδέχτηκε ότι υπάρχει πρόβλημα και 'θα δω τι μπορώ να κάνω'. Σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, ακούγαμε 'οι άλλοι φταίνε, εσείς στοχοποιείτε το παιδί μου'.Κάποιοι γονείς έφταναν σε απειλές εναντίον των εκπαιδευτικών.
Οι τελευταίες γενιές των Ελλήνων έχουμε γαλουχηθεί γενικά να μην αναλαμβάνουμε τις ευθύνες των πράξεών μας. Δεν θέλω να στερεοτυπήσω, αλλά μετά από δεκαετίες 'α-συνέπειας', οι σημερινές γενιές γονέων έχουν οι ίδιες -σε μεγάλο ποσοστό- ανατραφεί από τους δικούς τους γονείς σαν να ήταν βασιλιάδες, δεν τους μάλωσαν ποτέ (για να μη χαλάσει η 'ψυχολογία' του παιδιού), δεν τους άφησαν ποτέ να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των πράξεών τους, ούτε στο σπίτι, ούτε στο σχολείο, σε ένα πνεύμα laissez-faire , όπου όλα λύνονται μόνο με τον διάλογο, κάτι το οποίο ερμηνευόταν από το παιδί ότι βασικά μπορεί να κάνει ο,τι θέλει. Τα παιδιά αυτά μεγάλωσαν, έγιναν γονείς και μεγαλώνουν κι αυτοί με την σειρά τους τα παιδιά τους με παρόμοιο τρόπο σήμερα. Στην κουλτούρα αυτή, αν κάποιο παιδί παραβιάζει τα όρια των άλλων οφείλεται πάντα σε κάποιο βαθύτερο ψυχολογικό ζήτημα που λύνεται μόνο με αγάπη, τρυφερότητα και υποστήριξη. Είναι σχεδόν απαγορευμένο να πεις ότι 'έτσι έχει μάθει' και κινδυνεύεις να χαρακτηριστείς ως αυταρχικός. Κι ερχόμαστε στο σήμερα, όπου παρά τις ψυχολογικές παρεμβάσεις, τις βιωματικές δραστηριότητες, τις ατέλειωτες συζητήσεις στα σχολεία, η βία των ανηλίκων φαίνεται χειρότερη από ποτέ. Δημιουργήθηκε μια ολόκληρη κουλτούρα συμπάθειας και επιτρεπτικότητας προς τους θύτες, κάτι το οποίο-να είμαστε σίγουροι- τα παιδιά το έχουν πάρει χαμπάρι....
Οι έφηβοι συμμαθητές που παρακολουθούσαν ατάραχοι τον ξυλοδαρμό συμμαθήτριάς τους σε πρόσφατο περιστατικό (μόνο το ποπ-κορν έλειπε!) εκφράζουν ακριβώς αυτό: ξέρουν ότι στην πράξη δεν θα υπάρξει καμία συνέπεια. "'Ελα μωρέ σιγά, το πολύ πολύ να μας φέρουν πάλι τον ψυχολόγο να μας μιλήσει πάλι για μπουλινγκ, θύμα, θύτης, παρατηρητές, ΟΚ τα γνωστά, βαριέμαι, άντε να πάρουμε και καμιά μέρα αποβολή να ξεκουραστούμε, αλλά θα έρθουν οι γονείς μας να διαμαρτυρηθούν, οπότε άντε να πάρουμε καμιά ωραία, ΟΚ θα κάτσουμε στο προαύλιο να πιούμε καφέ, έλα μωρέ τα γνωστά...': Έτσι σκέφτονται οι περισσότεροι έφηβοι σήμερα όταν προκύπτουν θέματα παραβατικότητας. Ο σεβασμός στο πλαίσιο έχει χαθεί και από τους εφήβους και από τους γονείς τους και δυστυχώς δεν ανακτάται με ψυχολογικού τύπου παρεμβάσεις, δεν είναι τόσο εύκολο...Ο τρόπος για να ανακτηθεί ο σεβασμός στο πλαίσιο είναι να υπάρξουν αυστηροί, συγκεκριμένοι και ξεκάθαροι κανόνες και να εφαρμόζονται οι συνέπειες ΠΑΝΤΑ και απαρέγκλιτα, παρά τις αντιδράσεις και παρά το κόστος στην δημοφιλία αυτών που θα τις επιβάλλουν. Παραμέληση εποπτείας ανηλίκων θα έπρεπε να διερευνηθεί και στην περίπτωση των μαθητών-θεατών που, ατάραχοι από τον σάλο που έχει προκύψει, δείχνουν την επόμενη μέρα γύρω γύρω με τα κινητά (που κανονικά απαγορεύονται) ξανά την 'φάση' του ξυλοδαρμού. 'Πω ρε φάση ' και το γεγονός ότι έφτασε στις ειδήσεις το κάνει ακόμη πιο πικάντικο... Αν δεν υποχρεωθούν οι γονείς να αναλάβουν την ευθύνη για αυτήν την συμπεριφορά των παιδιών τους, δεν πρόκειται να μειωθεί η βία μεταξύ ανηλίκων, ακόμη κι αν παρέχουμε έναν ψυχολόγο ατομικά για κάθε έναν μαθητή της Ελλάδας.Οδεύουμε ολοταχώς στα βήματα της Αγγλίας, όπου δύο 12χρονοι μαχαίρωσαν μέχρι θανάτου έναν 19χρονο άγνωστο. Τουλάχιστον εκεί κατάλαβαν ότι η εμμονή με την 100/100 ψυχολογικοποίηση της παραβατικής συμπεριφοράς δεν είχε κανένα αποτέλεσμα.
Πρεκατέ Βικτωρία 28/9/24
