Βιβλία της Πρεκατέ Βικτωρίας

ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΠΡΕΚΑΤΕ ΒΙΚΤΩΡΙΑΣ

1)"Η κακοποίηση του παιδιού στο σχολείο και στην οικογένεια", Ιατρικές εκδόσεις ΒΗΤΑ,2008, τηλ.για παραγγελίες αντικαταβολή 210-6714371, http://betamedarts.gr/bookview.php?id=3607


2)"Γυναικεία ευτυχία:Πώς να ελευθερωθείτε από μια σχέση που σας πληγώνει και να ανακτήσετε την προσωπική σας δύναμη: Οδηγός αυτοβοήθειας για γυναίκες", ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΗΤΑ, 2011, http://betamedarts.gr/bookview.php?id=1076


3)"Πρόγραμμα αυτο-εκτίμησης για παιδιά .Ενίσχυση αυτοπεποίθησης, Εκπαίδευση αξιών και Προετοιμασία για την επαγγελματική ζωή". Β' ΕΚΔΟΣΗ

Εγχειρίδιο με βιωματικές ασκήσεις για γονείς κι εκπαιδευτικούς. Από τις Ιατρικές Εκδόσεις ΒΗΤΑ, παραγγελία με αντικαταβολή στο 210-6714371. http://betamedarts.gr/bookview.php?id=3607. Δελτίο τύπου για το βιβλίο εδώ


4)ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ!"Συζητώντας με την εσωτερική μητέρα". Θεραπευτικός οδηγός για να ξαναβρούμε την ιδανική μητρική αγάπη μέσα μας.

Ιατρικές Εκδόσεις ΒΗΤΑ τηλ. 2016714371. Δελτίο τύπου εδώ

Πληροφορίες και περιεχόμενα http://betamedarts.gr/bookview.php?id=3791



ΟΜΙΛΙΕΣ

Η εκπαιδευτικός και ψυχολόγος Πρεκατέ Βικτωρία έχει εκπαιδευτεί στην Αγγλία και ασχοληθεί με θέματα κακοποίησης παιδιών και γυναικών, σεμινάρια αυτοεκτίμησης, θεραπείας τραύματος, κατάθλιψης, αποχωρισμού-απώλειας, καθώς και θέματα ψυχοπαιδαγωγικής στήριξης για μαθητές με δυσκολίες.


Στη δύσκολη συγκυρία που διανύει η χώρα μας, η Πρεκατέ Βικτωρία προσφέρει περιορισμένο αριθμό δωρεάν ενημερωτικών ομιλιών σε σχολεία (μέσω συλλόγων γονέων και κηδεμόνων, απογευματινές ώρες) σχετικά με θέματα βίας, αυτοεκτίμησης, ψυχικής ανθεκτικότητας στα παιδιά, προετοιμασίας για την επαγγελματική ζωή κ.α.

Μπορείτε να επικοινωνήσετε και να ρωτήσετε απορίες (δωρεάν συμβουλευτική μέσω email) στο vprekate@gmail.com.




---------------------------------------------------------

Η εκπαίδευση στην πνευματική ζωή ως ανάγκη του παιδιού και ανθρώπινο δικαίωμά του.

Στην Ελλάδα της συναισθηματικής αγριότητας, της διάβρωση της συμπόνιας, της αλλοτρίωση κάθε έννοιας ανθρωπιάς, της μετάλλαξης του ‘ενδιαφέροντος για τον άλλον’ σε κακεντρεχές κουτσομπολιό, της αντικατάστασης των αξιών από το lifetsyle, της υιοθέτησης αυτόματων αντανακλαστικών χλευασμού και υποτίμησης οποιασδήποτε μορφής ανθρώπινης αδυναμίας, είναι περισσότερο σημαντική από ποτέ η εκπαίδευση στην πνευματική ζωή. Περισσότερα εδώ brightplanet.blogspot.gr/2017/03/blog-post.html


ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΙΝΤΕΟ


ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΙΝΤΕΟ
Προωθούνται οι σύνδεσμοι για κάποια 20λεπτα εκπαιδευτικά βίντεο που έχω φτιάξει και θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμα στους συναδέλφους για θεματική εβδομάδα, προγράμματα αγωγής υγείας, δράσεις κατά του εκφοβισμού, σχολική και κοινωνική ζωή κλπ.

Σχολικός εκφοβισμός https://www.youtube.com/watch?v=1BFJou1I7_s

Οικολογία, διατροφή, προστασία των ζώων https://www.youtube.com/watch?v=B9f0E6fI1TM

Ενδο-οικογενειακή βία https://www.youtube.com/watch?v=utM9r3j49iE&t=200s

Αυτο-εκτίμηση για παιδιά https://www.youtube.com/watch?v=Gh9QPKzMYJU

Συναισθηματική υπερφαγία: Όταν το ψυγείο από ‘φίλος’, γίνεται ‘εχθρός’


Η συναισθηματική υπερφαγία, μία από τις βασικές αιτίες της παχυσαρκίας, είναι η εθιστική, υπερβολική κατανάλωση φαγητού, είτε σε μεμονωμένα υπερφαγικά επεισόδια, όπου το άτομο καταναλώνει εκτός ελέγχου τεράστιες ποσότητες τροφής σε διάστημα 1-2 ωρών, είτε καταναλώνει τροφή κατά τη διάρκεια της ημέρας  πολύ συχνά. Η υπερφαγία έχει ως χαρακτηριστικό ότι το άτομο καταναλώνει τροφή χωρίς να πεινάει, μάλιστα μπορεί να νιώθει υπερβολικά πλήρης, αλλά αδύναμος να σταματήσει να τρώει. Στα επεισόδια υπερφαγίας, το άτομο δεν καταγράφει, ούτε ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τις γεύσεις και τρώει με μεγάλη ταχύτητα. Ενίοτε, η  υπερφαγία συνδέεται με  κατάθλιψη, καθώς η αλλαγή συνηθειών στο φαγητό, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης κατανάλωσης τροφής, είναι μία από τις ενδείξεις κατάθλιψης. Η συναισθηματική υπερφαγία συνήθως ξεκινά στην εφηβεία ή την πρώτη ενήλικη ζωή. Μπορεί επίσης να ξεκινήσει μετά από ένα τραυματικό γεγονός ή απώλεια.

Η συναισθηματική υπερφαγία είναι εθισμός και παρουσιάζει αντίστοιχα χαρακτηριστικά και κύκλους, όπως κάθε άλλος εθισμός. Οι εθισμοί αναφέρονται στη χρήση ουσίας (αλκοόλ, ναρκωτικές ή φαρμακευτικές ουσίες, φαγητό) ή συνήθειας (σεξ, τζόγος, διαδίκτυο, ψώνια), οι οποίες χρησιμοποιούνται για την αλλαγή διάθεσης (‘mood altering’) ή για να παρέχουν τη στιγμιαία ευφορία των εθιστικών ουσιών (‘fix’, ‘high’) και την αποφυγή εσωτερικού πόνου. Τα χαρακτηριστικά του εθισμού είναι τα εξής:

1)Εξάρτηση. Το άτομο νιώθει έντονη δυσαρέσκεια και δυσφορία, ακόμη και άγχος όταν απομακρύνεται από  την ουσία(φαγητό). Έτσι έχουμε για παράδειγμα, υπερφαγικά άτομα να μην πηγαίνουν π.χ. σε κάποια εκδρομή, από φόβο ότι δεν θα έχουν άμεση πρόσβαση  σε φαγητό, ή να βιάζονται να φύγουν από μια ευχάριστη κοινωνική συνάντηση, για να βρουν φαγητό. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι η συναισθηματική υπερφαγία, και κυρίως τα υπερφαγικά επεισόδια, συνήθως συμβαίνουν σε απομόνωση. Το άτομο μπορεί να μην τρώει τίποτα στην κοινωνική συνεστίαση, με την δικαιολογία της δίαιτας, όταν όμως βρίσκεται σπίτι του και μόνος, είναι εκτός ελέγχου. Είναι σημαντικό επίσης να σημειωθεί το είδος των τροφών που επιλέγονται στην εθιστική υπερφαγία. Τηγανητές πατάτες, χάμπουργκερ, πατατάκια, σοκολάτες, κρουασάν, μπισκότα, ζαχαρούχα αναψυκτικά και γενικά επεξεργασμένες τροφές, που, εκτός από ανθυγιεινές, είναι κατασκευασμένες να διεγείρουν την αίσθηση της γεύσης, σε σημείο που οι υγιεινές, απλές τροφές να φαίνονται αδιάφορες. Αυτό σχετίζεται με το επόμενο χαρακτηριστικό του εθισμού, που είναι η ανοχή.

2)Ανοχή στην ουσία σημαίνει ότι προηγούμενες ποσότητες φαγητού, που καταναλώνονταν στην υπερφαγία, δεν επαρκούν πλέον, για να προκαλέσουν το ίδιο αποτέλεσμα στιγμιαίας ευφορίας και για αυτό η ποσότητα χρειάζεται να αυξηθεί. Σημαίνει επίσης αλλαγή στον τύπο τροφής. Οι απλές τροφές δεν δημιουργούν πλέον την  ίδια αλλαγή διάθεσης και επιλέγονται όλο και πιο διεγερτικές στην γεύση τροφές (και όχι μόνο στη γεύση: έχει μελετηθεί π.χ. η επίδραση της ζάχαρης στην ποσότητα σεροτονίνης και ντοπαμίνης που παράγει ο εγκέφαλος). Σε αυτό συνεισφέρουν αρνητικά οι εταιρίες παραγωγής νέων επεξεργασμένων τροφών και εδεσμάτων, τα οποία είναι όλο και πιο περίπλοκα, όλο και πιο ανθυγιεινά, όλα και πιο εξωτικά, αλλά και όλο και πιο εθιστικά στη γεύση.

3)Αποφυγή συναισθημάτων. Όπως σε κάθε εθισμό, έτσι και στην υπερφαγία,  η ουσία χρησιμοποιείται για την αποφυγή του εσωτερικού πόνου, για τη διέξοδο από επώδυνα συναισθήματα, που ενίοτε σχετίζονται με τη χαμηλή αυτοεκτίμηση. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση λειτουργεί στο υποσυνείδητο τιμωρητικά, μην αφήνοντας το άτομο να ελευθερωθεί από τον εθισμό ή να νιώσει καλά με το σώμα του. Είναι πολλά τα περιστατικά, όπου άτομα αναφέρουν ότι ενδίδουν στην υπερφαγία μετά από συγκεκριμένες καταστάσεις, π.χ. α) το μεσημέρι, όταν το άτομο γυρνά από τη δουλειά σε ένα άδειο σπίτι (το φαγητό αντικαθιστά το αίσθημα οικογενειακής θαλπωρής κι αποφεύγεται η μοναξιά).  β) το βράδυ, όπου το άδειο δωμάτιο της θυμίζει τη σχέση που πρόσφατα τελείωσε, γ) στα διαλείμματα από τη δουλειά, όπου είναι συνήθως φορτισμένος από την κριτική του εργοδότη.

4)Φαύλος κύκλος του εθισμού: εμμονή (φαντασίωση)-υπερφαγικό επεισόδιο-ενοχοποίηση- κατευναστικές υποσχέσεις- επιδείνωση συναισθήματος- επανάληψη υπερφαγικού επεισοδίου. Το άτομο καταφεύγει στην κατανάλωση υπερβολικών ποσοτήτων φαγητού, σε μια δυσλειτουργική προσπάθεια να αποφύγει επώδυνα συναισθήματα, π.χ. άγχους, φόβου, θυμού, μοναξιάς, ντροπής, ανεπάρκειας, βαριεστημάρας, απόρριψης. Γνωρίζει ότι δεν πρέπει να καταφύγει στην υπερφαγία, οπότε αρχικά ο κύκλος ξεκινά με την εμμονή στη σκέψη, τη φαντασίωση της ουσίας.  Μπορεί να βρίσκεται σε χώρο εργασίας ή να συνομιλεί με κάποιον, αλλά η σκέψη του να είναι επικεντρωμένη στο φαγητό πού θα φάει, πώς θα το φτιάξει, από πού θα το αγοράσει κλπ. Δεν θέλει να το κάνει, αλλά τα επώδυνα συναισθήματα, η ενοχή και η χαμηλή αυτοεκτίμηση, ειδικά σε σχέση με την εικόνα σώματος, τον οδηγεί τελικά να αναζητήσει ξανά ανακούφιση στο φαγητό. Στιγμιαία, κατά τη διάρκεια της υπερφαγίας, το άτομο αποσπά την προσοχή του από τα επώδυνα συναισθήματα, αυτή η  σύντομη διέξοδος τον ανακουφίζει κι έτσι επιτυγχάνει την «αλλαγή διάθεσης», παρότι νιώθει σωματική δυσφορία. Παρότι γνωρίζει ότι δεν πρέπει να το κάνει, νιώθει ότι δεν μπορεί να το ελέγξει. Η συναισθηματική κατάσταση του ατόμου, ακριβώς κατά τη διάρκεια της υπερφαγίας έχει ενδιαφέρον, καθώς πολλά άτομα αναφέρουν ότι ‘δεν νιώθουν τίποτα, λες και δεν βρίσκονται εκεί’ .  Αμέσως μετά, τα επώδυνα συναισθήματα επανέρχονται ακόμη δριμύτερα και επιπλέον, το άτομο κατακλύζεται από ακραία ενοχή και ντροπή για το ότι πάλι έχασε τον έλεγχο και θα πάρει ακόμη περισσότερο βάρος. Συνήθως ακολουθούν αποζημιωτικές  υποσχέσεις (π.χ. ‘από Δευτέρα γυμναστήριο’, ‘αύριο δεν θα φάω τίποτα’,’ το απόγευμα θα περπατήσω μέχρι την άλλη συνοικία’) για να κατευνάσει τις ενοχές. Ο κατευνασμός των υποσχέσεων διαρκεί για κάποιο διάστημα, όπου το άτομο μπορεί να λειτουργήσει σχεδόν φυσιολογικά στην υπόλοιπη καθημερινότητα του , μέχρις ότου η ενοχή και η αυτό-απαξίωση  γίνουν αρκετά ισχυρές και ανυπόφορες, ώστε να ξεκινήσει ένας ακόμη κύκλος υπερφαγικού επεισοδίου. Το χαρακτηριστικό της υπερφαγίας, όπως κάθε εθισμού, είναι ότι οι φάσεις κατευνασμού γίνονται όλο και πιο σύντομες και άρα, οι επαναλήψεις των επεισοδίων όλο και πιο συχνές. Ο φαύλος κύκλος οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη αυτό-απαξίωση και αυτό-κατηγορία, συνήθως πολύ εντονότερη από την ενδεχόμενη κριτική των άλλων-αν αυτή υπάρχει.

 

 

Αίτια της συναισθηματικής υπερφαγίας

Σε κάποιες περιπτώσεις, βιολογικά αίτια μπορεί να συνεισφέρουν στην εθισμό της  υπερφαγίας, όπως όταν ο υποθάλαμος δεν στέλνει τα σωστά σήματα για τον έλεγχο της όρεξης και του κορεσμού. Συσχέτιση έχει επίσης βρεθεί μεταξύ υπερφαγίας και κατάθλιψης, όμως η περίπλοκη σχέση αιτιότητας μεταξύ τους συνεχίζει να αποτελεί αντικείμενο έρευνας.

Η τάση εμμονής με το φαγητό επίσης προάγεται από τα ΜΜΕ, με τις αλλεπάλληλες εκπομπές reality μαγειρικής, όπου όλο και πιο ευφάνταστες  συνταγές εκτελούνται τελετουργικά στα μάτια χιλιάδων  τηλεθεατών, σε μια μαζική αποθέωση της κοιλιοδουλίας. Τα ΜΜΕ μεταφέρουν  πολύ αρνητικά και μάλλον σχιζοφρενικά μηνύματα σχετικά με το φαγητό: από τη μία, οι διαφημίσεις με την σοκολάτα που δαγκώνεται σε αργή κίνηση, το τυρί που λιώνει σε κοντινό πλάνο και τα πατατάκια που στέλνουν όσους τα δαγκώνουν  σε άλλους κόσμους (ποια καλύτερη απεικόνιση αλήθεια του ‘high’ της εθιστικής ουσίας;),  τα reality μαγειρικής με την  ψυχαναγκαστική εμμονή στη λεπτομέρεια, δίνουν το μήνυμα ότι το φαγητό είναι το πιο σημαντικό πράγμα που μπορούμε να σκεφτούμε κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά και η μόνη ίσως πηγή ικανοποίησης και ευχαρίστησης σήμερα (μαζί ίσως με το αλκοόλ και το κάπνισμα, τα οποία θεωρούνται πάντως πιο ‘ένοχα’ και δεν προβάλλονται στον ίδιο βαθμό…). Από την άλλη μεριά βέβαια, τα ΜΜΕ ακούν τεράστια πίεση για να έχουμε αφύσικα λεπτά σώματα, οδηγώντας τον τηλεθεατή σε σύγκρουση και σύγχυση. Είναι ενδιαφέρον δε, πώς εκείνοι(ες) που διαφημίζονται να τρώνε το παγωτό σε έκσταση (με όλα τα σεξουαλικά υπονοούμενα που κατά καιρούς συμπεριλαμβάνονται σε διαφημίσεις), είναι ακριβώς τα πιο αφύσικα αδύνατα μοντέλα (και που η κοινή λογική λέει ότι αν το μοντέλο έτρωγε αυτά τα παγωτά, δεν θα ήταν έτσι!) Ο τηλεθεατής εισπράττει το δέλεαρ του παγωτού κάθε λίγα λεπτά, ταυτόχρονα όμως του τονίζεται ότι πρέπει, καταναλώνοντάς το, να παραμένει κάτισχνος. Η αντίφαση σε όλο της το μεγαλείο. Η πίεση μέσα από τα πρότυπα των ΜΜΕ συνεισφέρει έμμεσα και στον αισθητικό ρατσισμό  εναντίον των παχύσαρκων ατόμων, ο οποίος συχνά έρχεται να περιπλέξει την ήδη χαμηλή αυτό-εικόνα που έχουν.

Τα μηνύματα από τα ΜΜΕ όμως, παρότι επιδεινώνουν,  σπάνια αποτελούν τη βασική αιτία της υπερφαγίας. Τα βαθύτερα αίτια  πρέπει να αναζητηθούν στον ίδιο τον ψυχισμό του ατόμου και το συμβολισμό που έχει αποκτήσει το φαγητό κατά την ψυχοκοινωνική του ανάπτυξη. Η συναισθηματική παραμέληση στην παιδική ηλικία, η κριτική από τους γονείς, η έλλειψη αγάπης, συχνά συμβάλλουν στην ανάγκη αναζήτησης υποκατάστατων της ‘συναισθηματικής τροφής’, που σε κάποιες περιπτώσεις  ταυτίζεται με την υλική τροφή. Κάποιοι γονείς για παράδειγμα, μπουκώνουν τα παιδιά τους, όταν είναι στεναχωρημένα, για να σταματήσουν να κλαίνε (και να τους αφήσουν ήσυχους). Ή αγοράζουν γλυκά στα παιδιά ως μοναδική ένδειξη αγάπης (αντί για ουσιαστική προσοχή από τους ίδιους). Το παιδί μαθαίνει λοιπόν να συνδέει φαγητό=αγάπη και να διατηρεί τη σύνδεση αυτή στην ενηλικίωσή του. Παρότι το φαγητό ΔΕΝ μπορεί να καλύψει την ανθρώπινη ανάγκη για αγάπη κι επικοινωνία , το άτομο έχει μάθει να ανακουφίζει τα πρόσκαιρα συναισθήματα θλίψης, μοναξιάς ή θυμού με το φαγητό, δηλαδή συμπεριφέρεται στον εαυτό του, ακριβώς όπως του συμπεριφέρθηκαν οι γονείς του. Μιλώντας ψυχαναλυτικά, για κάποια άτομα που έχουν  άγχος εγκατάλειψης ή που έχουν βιώσει χαοτικές οικογενειακές καταστάσεις στην παιδική ηλικία ή επώδυνες απώλειες, το φαγητό είναι μια σίγουρη και χειροπιαστή  πηγή ανακούφισης: ‘το φαγητό θα είναι πάντα στο ψυγείο, δεν πρόκειται να με εγκαταλείψει’ (όπως π.χ. ο μπαμπάς), ‘το φαγητό μπορώ να το ελέγξω, μπορώ να έχω όσο και όποτε θέλω εγώ’  (όχι όπως η αγάπη των άλλων, που σήμερα είναι, αύριο δεν είναι). Σε αυτές τις περιπτώσεις, το άτομο  εξαρτάται από το φαγητό λόγω της ψευδαίσθησης ελέγχου σε αυτό (σε αντίθεση με τη συμπεριφορά των άλλων που δεν μπορεί να ελέγξει). Παραδόξως, όμως, αυτό που τελικά συμβαίνει είναι ότι, αντί να ελέγχει το φαγητό, τον ελέγχει εκείνο και ειδικά κατά τη διάρκεια των υπερφαγικών επεισοδίων ενεργοποιούνται ακριβώς εκείνα τα συναισθήματα απώλειας , φόβου, αναστάτωσης της παιδικής ηλικίας, τα οποία είναι εκτός ελέγχου. Είναι σαν flashback σε συναισθηματικό επίπεδο. Βεβαίως, τα επώδυνα συναισθήματα δεν προέρχονται πάντα από την παιδική ηλικία, μπορεί να προέρχονται από κάποια πρόσφατη απώλεια, όπως π.χ. απόλυση ή διαζύγιο (πολλά άτομα τείνουν να πάρουν βάρος σε αυτές τις περιπτώσεις). Όμως όταν τα επώδυνα συναισθήματα είναι πολύ έντονα, επαναλαμβανόμενα και διαχρονικά, τότε συνήθως η ρίζα τους βρίσκεται στην παιδική ηλικία και οι παραμικρές δυσκολίες της ενήλικης ζωής τα ενεργοποιούν. Ιδιαίτερα ευάλωτα για υπερφαγία είναι επίσης τα παιδιά που έχουν κακοποιηθεί σωματικά ή/και σεξουαλικά. Η απαξίωση του σώματος οδηγεί υποσυνείδητα το άτομο να ‘ντυθεί’ με ένα στρώμα λίπους ώστε να νιώθει ασφαλές. Η παχυσαρκία, παρότι συνειδητά ανεπιθύμητη, αποτελεί υποσυνείδητη επιλογή ‘προστασίας’, καθώς το άτομο ελπίζει ότι έτσι θα ‘κρυφτεί’ από τις πιθανές σεξουαλικές επιθυμίες άλλων.

Εντέλει, η ρίζα των αιτιών για την καταναγκαστική υπερφαγία ανάγεται στην παιδική ηλικία και στην αυτοεκτίμηση, που τραυματίστηκε τότε και πού αποτελεί την πηγή των αρνητικών συναισθημάτων. Για αυτό και η σημερινή τάση στην θεραπεία της υπερφαγίας έγκειται στην θεραπεία του παιδικού τραύματος, στην ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης, στην απενοχοποίηση, στην αγάπη του εαυτού δίχως όρους, καθώς και στην αποτελεσματική διαχείριση των συναισθημάτων.  Οι συμβουλές του διαιτολόγου και του γιατρού είναι πολύ σημαντικές (π.χ. για την αποφυγή εθιστικών ή επικίνδυνων τροφών, όπως επίσης και για την πλαισίωση και στήριξη της προσπάθειας). Αν όμως δεν  αντιμετωπισθεί το πρόβλημα στην ψυχική του ρίζα, είναι πιθανόν, μετά από κάποιο χρονικό διάστημα να επανέλθει.

Πώς μπορεί να βοηθηθεί κάποιος να σταματήσει την υπερφαγία;

Απενοχοποιηθείτε. Το πρώτο και σημαντικότερο βήμα είναι να σταματήσετε να κριτικάρετε τον εαυτό σας και να μην τον απαξιώνετε επειδή έχει υπερβολικό βάρος ή  επειδή δεν μπορεί να σταματήσει το φαγητό. Πρώτα θα αγαπήσετε τον εαυτό σας, χωρίς όρους, έτσι όπως είναι τώρα και μετά θα μπορέσετε να αντιμετωπίσετε τον εθισμό. Η παγίδα στην οποία εγκλωβίζονται πολλοί υπερφαγικοί είναι ότι περιμένουν πρώτα να χάσουν βάρος και μετά να αγαπήσουν τον εαυτό τους. Μόνο όταν μπορέσουμε να αγαπήσουμε τον εαυτό μας, παρά ταύτα κι όπως είναι τώρα, τότε θα έχουμε το κίνητρο και τη δύναμη να αλλάξουμε την δυσλειτουργική συνήθεια.  

Αυτοεκτίμηση: Σύμφωνα με τον διάσημο αμερικανό ειδικό για την αντιμετώπιση της υπερφαγίας Bob Greene, για να είναι οι δίαιτες αποτελεσματικές μακροπρόθεσμα, θα πρέπει το άτομο να ανακτήσει την αυτοεκτίμησή του. Αν δεν αλλάξει τον τρόπο που σκέφτεται και νιώθει για τον εαυτό του, οι αλλαγές από τη δίαιτα θα είναι πρόσκαιρες.  Πρέπει να νιώσει και να πιστέψει ότι «μου αξίζει μια καλύτερη ζωή, μου αξίζει να νιώθω καλά με το σώμα μου».

Επιμονή: Τα προγράμματα δίαιτας και άσκησης είναι απαραίτητα και καλό είναι να σχεδιαστούν με τη βοήθεια ειδικών. Μια δίαιτα ηπιότερου ρυθμού, αλλά που μπορεί να διατηρηθεί σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα είναι προτιμότερη από  ξαφνικά μεγάλη, αλλά πρόσκαιρη, απώλεια βάρους. Στη διάρκεια της προσπάθειας όμως, θα υπάρξουν πολλά πισωγυρίσματα. Το κλειδί είναι μετά από κάθε πισωγύρισμα, να μην υιοθετείτε την απαξιωτική  στάση: «είδες, απέτυχα, δεν μπορώ να τα καταφέρω, είμαι ανίκανος», η οποία οδηγεί  αμέσως σε αναζήτηση παρηγοριάς στο ψυγείο (διαλύοντας ακόμη περισσότερο τη δίαιτα), αλλά να δίνετε θάρρος στον εαυτό σας και να τον επιβραβεύετε ότι, παρά τις αλλεπάλληλες αποτυχίες, ξαναπροσπαθείτε και δεν το βάζετε κάτω. «Πέσε εφτά, σήκω οκτώ», όπως λέει η κινέζικη παροιμία.

Δημιουργικότητα: Είναι χρήσιμο να δείτε αναλυτικά ποιοι τομείς της ζωής σας υποφέρουν και τι μπορείτε να κάνετε για να δώσετε περισσότερα στον εαυτό σας, από εκείνα που πραγματικά έχετε ανάγκη. Υπάρχουν πάντα πολλές περισσότερες επιλογές για συναισθηματική πλήρωση από το ψυγείο! Δυστυχώς δεν έχουμε εκπαιδευτεί να αναγνωρίζουμε τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας και να κινητοποιούμαστε δημιουργικά, ώστε να τις καλύψουμε.  Πολύ χρήσιμο εργαλείο είναι να γράψουμε μια λίστα από πιθανές δραστηριότητες  που μπορούμε να κάνουμε, την οποία θα συμβουλευόμαστε,  όταν ακριβώς επίκειται επίθεση στο ψυγείο. Τι άλλο μπορούμε να κάνουμε, όταν νιώθουμε βαριεστημάρα, κενό, έλλειψη νοήματος, έλλειψη αγάπης, στρες, θλίψη, θυμό; Ο υπερφαγικός θα διαλέξει ποια δραστηριότητα τού είναι πιο ελκυστική εκείνη ακριβώς τη στιγμή και θα την κάνει, σημειώνοντας ένα πόντο δίπλα στη λίστα. Στην αρχή ίσως είναι λίγο δύσκολο, αλλά θα δει σιγά σιγά ότι η ενασχόληση με κάτι άλλο τον ικανοποιεί  πολύ περισσότερο από ότι η επιδρομή στο ψυγείο. Είναι επίσης χρήσιμο να διακρίνει τις αφορμές εκείνες (σε χρόνο, χώρο, τόπο ή συμβάν) που είναι πιο πιθανόν να τον οδηγήσουν στην αναζήτηση ανακούφισης στο φαγητό και να έχει έτοιμες  εναλλακτικές πιθανές διεξόδους, όπως:

Πάω για περπάτημα στο πάρκο (η άσκηση βελτιώνει τη διάθεση και μειώνει την ανάγκη για ‘συναισθηματικό’ φαγητό).

Κάνω μια δημιουργική δραστηριότητα-χόμπι, π.χ. ζωγραφική, μουσική, διάβασμα, κέντημα κλπ.

Κάνω άσκηση χαλάρωσης (αναπνοές, γιόγκα, για την αντιμετώπιση της υπερφαγίας λόγω  στρες)

Ασχολούμαι με τον κήπο, βγαίνω έξω από το σπίτι.

Τηλεφωνώ ή στέλνω μήνυμα στα εξής διαθέσιμα άτομα ( για την αντιμετώπιση της συναισθηματικής υπερφαγίας λόγω μοναξιάς)

Γράφω ημερολόγιο, όπου εκφράζω τα συναισθήματά μου κι έρχομαι σε επαφή με τον εαυτό μου

Ασχολούμαι με οτιδήποτε άλλο αποσπά το μυαλό μου από το φαγητό και που δεν είναι ζημιογόνο για μένα

Πρακτικές χρήσιμες συμβουλές σχετικά με τις συνήθειες διατροφής

Ας μην υπάρχει πολύ ή ανθυγιεινό φαγητό στο σπίτι. Πολλές φορές είναι η εύκολη πρόσβαση, που διευκολύνει την υπερκατανάλωση. Αν δεν υπάρχει, δεν τρώμε και ασχολούμαστε με κάτι άλλο.

Ας μην βάζουμε μεγάλες μερίδες ευθύς εξαρχής. Τέσσερα γλυκά στο πιάτο από το μπουφέ του εστιατορίου θα φαγωθούν σίγουρα, ενώ με δύο γλυκά στο πιάτο είναι πιο πιθανό να το ξανασκεφτούμε, πριν σηκωθούμε να το ξαναγεμίσουμε με άλλα δύο.

Ας επιλέγουμε υγιεινές τροφές. Δεν ερεθίζουν τη γεύση, όσο η ζάχαρη, το αλάτι, το βούτυρο και το αλεύρι, και είναι δύσκολο να εθιστεί κάποιος στα ανεπεξέργαστα δημητριακά και τα χόρτα!

Πριν φάτε, ρωτήστε το σώμα σας αν πεινάει. Ρωτήστε το στομάχι πώς νιώθει κι όχι το συναίσθημα. Η εξισορρόπηση του βάρους έρχεται όταν τρώμε ανάλογα με την ανάγκη του σώματός μας, όχι με την ανάγκη της καρδιάς μας.

Τα οικογενειακά και κοινά γεύματα είναι πολύ χρήσιμα για την επικοινωνία, αρκεί να έχετε αποφασίσει από πριν πόσο φαγητό θα βάλετε στο πιάτο και πότε θα σταματήσετε. Επίσης τι θα κάνετε όταν σταματήσετε, π.χ. θα πίνω νερό ή θα μασήσω τσίχλα ή απλά θα μιλώ. Όταν οι συζητήσεις στα κοινά γεύματα τραβούν σε μάκρος, η προσοχή του ατόμου αποσπάται, ο χρόνος τρέχει κι επειδή υπάρχει φαγητό μπροστά, μπορεί να φάει διπλάσιες και τριπλάσιες ποσότητες από ότι αν είχε το γεύμα μόνος. Το ίδιο συμβαίνει και στην κατανάλωση αλκοόλ στα κοινά γεύματα.

Μην χάνετε ύπνο, έχει επιβεβαιωθεί σαφής σχέση μεταξύ έλλειψης ύπνου (λιγότερο από 7 ώρες ημερησίως) και υπερφαγίας, καθώς το άτομο προσπαθεί να ανακτήσει ενέργεια μέσω του φαγητού, όταν είναι κουρασμένο και στην πραγματικότητα χρειάζεται ύπνο.

Πάρτε βιταμίνες σύμφωνα με τη συνταγή διαιτολόγου. Το σύμπλεγμα Β είναι πολύ καλό για την κατάθλιψη, όπως επίσης η D, σε συνδυασμό με επαρκή έκθεση στον ήλιο.

Μην τρώτε βλέποντας τηλεόραση. Χάνετε την αίσθηση χρόνου και των ποσοτήτων, ενώ τα συναισθήματα που διεγείρονται (φόβος, αγωνία, άγχος, συγκίνηση) σας οδηγούν να τρώτε ακόμη περισσότερο. Η εικόνα με τα ποπ κορν στο σινεμά δείχνει ακριβώς αυτή την παγίδα.

Τέλος, η ατομική ή ομαδική ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην συναισθηματική υπερφαγία, όπως επίσης και η κατάλληλη φαρμακοθεραπεία σε δύσκολες περιπτώσεις. Πάντα όμως θα πρέπει να γίνεται με τη συνδρομή ειδικού και όχι να καταναλώνει το άτομο φάρμακα δικής του επιλογής, επειδή άκουσε από κάποιον άλλον ότι έχουν αποτέλεσμα. Όπως σε όλους τους εθισμούς, έτσι και για την υπερφαγία, λειτουργούν οι γνωστές και ευρέως δημοφιλείς στο χώρο της θεραπείας εθισμών, ομάδες 12 βημάτων (Ανώνυμοι Υπερφαγικοί), οι οποίες είναι ομάδες στήριξης και θεραπείας με πνευματικό περιεχόμενο. Τα δώδεκα βήματα είναι αντίστοιχα με αυτά των Ανώνυμων Αλκοολικών, μόνο που αλλάζει το όνομα της ουσίας του εθισμού:

1.Παραδεχόμαστε ότι δεν μπορούμε να ελέγξουμε το φαγητό κι ότι δεν μπορούμε να διαχειριστούμε τη ζωή μας.

2. Πιστεύουμε ότι μία δύναμη, μεγαλύτερη από τον εαυτό μας θα μας επαναφέρει σε ισορροπία.

3. Αποφασίσαμε να παραδώσουμε το θέλημά μας και τη ζωή μας στα χέρια του Θεού, έτσι όπως κατανοούμε το Θεό.

4.Διερευνήσαμε το ηθικό μας ιστορικό χωρίς φόβο

5. Παραδεχτήκαμε στο Θεό, στον εαυτό μας και σε ένα άλλο ανθρώπινο πλάσμα, την ακριβή φύση των λαθών μας.

6.Είμαστε έτοιμοι να αφήσουμε το Θεό να απομακρύνει όλες τις αδυναμίες του χαρακτήρα μας.

7.Ζητούμε ταπεινά από το Θεό να απομακρύνει τα ελαττώματά μας.

8.Κάνουμε μια λίστα από όλα τα άτομα που έχουμε βλάψει και προτιθέμεθα να επανορθώσουμε σε όλους.

9. Επανορθώνουμε σε όσους ανθρώπους βλάψαμε, εκτός από τις περιπτώσεις που η επανόρθωση θα τους τραυμάτιζε περισσότερο, αυτούς ή άλλους.

10.Συνεχίζουμε να ελέγχουμε τον εαυτό μας κι όταν σφάλλουμε, το παραδεχόμαστε.

11.Μέσα από προσευχή και διαλογισμό, αναζητούμε να βελτιώσουμε τη συνειδητή επαφή με το Θεό (έτσι όπως Τον κατανοούμε), προσευχόμενοι μόνο για το δικό Του θέλημα για εμάς και τη δύναμη να το κάνουμε πραγματικότητα.

12.Έχοντας πνευματικά αφυπνιστεί με αυτά τα βήματα, προσπαθούμε να μεταφέρουμε το μήνυμα σε άλλους υπερφαγικούς και να ακολουθούμε τα βήματα σε όλο το φάσμα της ζωής μας.  

Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 30/5/2013
Δημοσιεύτηκε στο iatronet.gr, 5/6/2013

"Άνευ όρων και αμετάκλητα παραιτήθηκαν από την εθνική κυριαρχία"
Αξιολόγηση μαθητών, αξιολόγηση σχολείων, δήθεν αξιοκρατία και πώς ένας 14χρονος μαθητής ζωγράφισε την Ελλάδα!
Μισογυνισμός τον 21ο αιώνα, ένα συγκλονιστικό βιβλίο και η τραγική ιστορία μιας αφανούς ηρωίδας
Make believe:Η ετερο-εκπληρούμενη προφητεία
Grooming εφήβων: όταν ο 'έρωτας' ενηλίκου-έφηβης αποκαλύπτει το αληθινό του πρόσωπο
Το λάθος της αποχής
Γυναίκες μόνες στο δυτικό κόσμο: σχολιασμοί σε ένα βιβλίο
Πάσχα 2014

Οι χαμαιλέοντες (και η λαμπρή εξαίρεση του ΕΠΑΜ)
Σκέψεις σχετικά με την αυτοαξιολόγηση της σχολικής μονάδας
Ακραία βία στα παιδιά
Αυτοτραυματισμός στους εφήβους
"Επανακαλωδίωση" και εργασία
Αφθονία, ευλογία, ασφάλεια
Ψυχολογικό αντίκτυπο της κρίσης στα παιδιά (2)
The way out is the way up
Σχόλια και προτάσεις για την παιδεία
Πώς να περάσουμε σε εθνικό κρατικό νόμισμα-οι 100 πρώτες μέρες-πρόταση ΕΠΑΜ
Αρπαγή γης, το νέο κυνήγι θησαυρού των επενδυτών
Καλή χρονιά (ή πώς να την κάνουμε...)

2013
Κλείνοντας το 2013
Έφηβοι και κίνδυνοι στο Διαδίκτυο
Διεθνής Συνάντηση ΕΠΑΜ
Αυτοπροστασία των παιδιών από τη λεκτική βία
Μιλάμε στα παιδιά για την κρίση στις σχολικές εορτές;
Πώς να βοηθήσουμε τα απομονωμένα παιδιά
Ψυχολογική αντιμετώπιση της ανεργίας στους νέους
Αναρτήσεις 2013
Η μιντιακή επίθεση στην αθωότητα
Η δύναμη της θετικής σκέψης και η δύναμη του θετικού λόγου
Σκέψεις σχετικά με τις αλλαγές στο εκπαιδευτικό
Κίνητρα μαθητών για μάθηση και δημιουργικότητα(2)
Κακοποίηση ζώων από παιδιά: αγνωστη,διαδεδομένη συνήθεια
Διαθεματικό μάθημα στην πολική αρκούδα
Bullying κράτους ενταντίον πολιτών
Σιωπηρή εκπαίδευση των παιδιών στη βία: μια βραδυφλεγής βόμβα;
Η επιλογή της ομορφιάς ή της ασχήμιας στην καθημερινή ζωή
Το σχολείο ως καταφύγιο: Ο ρόλος του σχολείου στην προάσπιση της ψυχικής υγείας των παιδιών
Παρεξηγημένη (κι επικίνδυνη) μεταφυσική

Κακοποίηση μαθητών από εκπαιδευτικούς
Συναισθηματική
υπερφαγία: Όταν το ψυγείο από ‘φίλος’, γίνεται ‘εχθρός’

Αγωγή διαφυλικών σχέσεων στους εφήβους
Παρεξηγημένη υπερηφάνεια και υπεροψία
Οι τρεις μηχανισμοί επιβίωσης και το διαλυτικό του φόβου
Αξίες (των εφήβων;) την εποχή της κρίσης, Β'
Αξίες (των εφήβων;) την εποχή της κρίσης, Α'
Συνεξάρτηση
Η Οιδιπόδεια πληγή
Το ανθρώπινο δικαίωμα του παιδιού να μεγαλώσει χωρίς να μισεί
Το δίλημμα της μετανάστευσης
Καλή χρονιά με χαρά, ζωή και επίγνωση

Οκτώβρης 2012,Εκπαίδευση Ειρήνης-Δάσκαλοι Χωρίς Σύνορα,Απελυθέρωση από το καλούπι, Σεπτέμβριος 2012,Γαύδος, αρκούδες και Σομαλία, Αγχώδης διαταραχή και κρίσεις πανικού,Μιντιακή αισθητική και απλότητα, Αύγουστος 2012,Ζηλοφθονία:Εθνικό πάθος;,Ελευθερία επιλογής,Προβολή κι ενοχή(Η βροχή της λύπης),Ψυχολογική στάση απέναντι στην ηγεσία,Κυβισθήσεις στις λέξεις και το θέμα με τα στρατόπεδα (ξανά),Τα 'παιδιά της δραχμής' και οι 'μάγκες του ευρώ', Ιούλιος 2012Αναμνήσεις από εθελοντική εργασία σε μοναστήρι,Η μιντιακή τρομολαγνεία και πώς να προστατευτούμε , Ιούνιος 2012,Η αποξένωση στην ελληνική οικογένεια εν μέσω κρίσης, Μάιος 2012,Εθισμός στο χρήμα,Πώς να βοηθήσουμε τους άστεγους,Η βροχή του φόβου,Υστερόγραφο στην αναλογία της κακοποιημένης γυναίκας,Εθνική εξάρτηση και η αναλογία της κακοποιημένης γυναίκας,Εκλογές 6ης Μαϊου:Η αρχή ενός επώδυνου τοκετού,
Ποινικοποίηση της φτώχειας, ποινικοποίηση της ασθένειας Απρίλιος 2012,Η μικροβιοφοβία ως παράγοντας διακρίσεων, Ένα συγκινητικό συμβάν και ο ρατσισμός, Ο πολύ ύπουλος ρατσισμός Νο 2, Λαθρομετανάστες και ο πολύ ύπουλος ρατσισμός, Αναβλητικότητα:Τι είναι;Πώς αντιμετωπίζεται;, Μάρτιος 2012
Το μήνυμα της 25ης Μαρτίου 2012, Χρήση των λέξεων σε δύσκολους καιρούς,,Φεβρουάριος 2012,Να θυμηθούμε..., Απεξάρτηση από τον υλισμό, Δουλοπρέπεια και αξιοπρέπεια, Η αυτοεκτίμηση σε σχέσεις που πληγώνουν, Ιανουάριος 2012
Ζητιανιά, ελεημοσύνη κι υπευθυνότητα στο Σύνταγμα..., Η παραμέληση του εαυτού στους ενήλικες: Αίτια, μορ..., Αλήθεια νοσταλγούμε το παρελθόν; , 2012: Ελπίδα,αντί για παραίτηση

2011
(Δεκέμβριος 2011): Χριστούγεννα και αντίσταση στην αλλαγή, Κρίση (Μέρος 13ο):Πίστη (και αφθονία) ή τσιγκουνιά (και φτώχεια);, ΚΡΙΣΗ (Μέρος 12ο): Ψυχολογικό αντίκτυπο της οικονομικής κρίσης στα παιδιά Ψυχολογικό αντίκτυπο της οικονομικής κρίσης στα πα..., ΠΑΙΔΙΚΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ:H ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΩΖΕΙ!!, Πίστη, φόβος και δοτικότητα, Η ορειβασία και οι άστεγοι (Νοέμβριος 2011): Οκτάποδο (Χταπόδι): Το πιο ευφυές ασπόνδυλο, Διαμαρτυρία για τα άθλια θεάματα της τηλεόρασης, Ασκήσεις ενίσχυσης αυτο-εκτίμησης, Κρίση (Mέρος 11ο):Αυτο-εκτίμηση ως έθνος (B'), Φυλλάδιο: Ψυχολογική αντιμεπτώπιση της ανεργίας, Κρίση (Μέρος 10ο): Συμμετοχική δημοκρατία, αυτοεκτ... (Οκτώβριος 2011): Ψυχολογική αντιμετώπιση της ανεργίας Μέρος 2ο, Κρίση (Μέρος 9ο): ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ ΩΣ ΕΘΝΟΣ Α , Τι έχουμε κάνει στη γη;, Κρίση (μέρος 8ο): ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ, Προετοιμασία του παιδιού για την επαγγελματική ζωή...(Σεπτέμβριος 2011): Κρίση (Μέρος 7ο): Δεν μας αξίζει αυτό, ΚΡΙΣΗ (Μέρος 6ο): Γαλήνη ή πανικός, Τι μας ενώνει (Αύγουστος 2011): Κρίση (Μέρος 5ο): Αφθονία ή φόβος της έλλειψης, Ταραχές νέων και παραμέληση (Ιούλιος 2011): Κρίση (Μέρος 4ο):Κοινωνική συνείδηση ή Διαφθορά , Κρίση (Μέρος 3ο) Ηγεσία: Λειτούργημα ή Εξουσία , Κρίση (Μέρος 2ο): Ψυχραιμία ή μίσος (Ιούνιος 2011): Κρίση (Μέρος 1ο): ΑΥΤΑΡΚΕΙΑ ή ΔΑΝΕΙΣΜΟΣ, Διάκριση στην επιλογή θεραπευτή (Απρίλιος 2011): ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΞΙΩΝ, Τα διδάγματα της Φουκουσίμα (Μάρτιος 2011): Προσκόληση στα βρέφη κι αίσθηση του εαυτού, Παιδόφιλοι και θεραπεία

(Φεβρουάριος 2011): Η έξοδος από την κακοποιητική συντροφική σχέση, (Ιανουάριος 2011): Σεβασμός στα ζώα

2010 (16)

(Νοέμβριος 2010) Αυτοδιαχείριση και κρίση: πόσο προετοιμασμένοι είμ..., Πνευματική διάσταση της μετανάστευσης, The Earth is our home, Η Γη είναι το σπίτι μας (Αύγουστος 2010) Ανθρώπινες σχέσεις ή δημόσιες σχέσεις?, Το απαράδεκτο "τραγούδι" της "μπεμπε-λιλή" Ιούλιος, Διακοπές κι αποστεωμένα ζώα, Κοινωνικός ρόλος των σούπερ-μάρκετ; (Ιούνιος 2010) Ψυχολογική αντιμετώπιση της ανεργίας, Όταν κατακρίνουμε και δαχτυλοδείχνουμε…, Κακοποίηση παιδιών σε ιδρύματα φιλοξενίας, Ένα πρόβλημα με τις Πανελλήνιες (Απρίλιος 2010) Οικονομική κρίση στην Ελλάδα, Η κατανάλωση κρεάτος στον πλανήτη των 7δις (Ιανουάριος 2010) Τα μαθήματα της ντουλάπας, Καλή χρονιά με εθελοντισμό

2009 (16)

(Δεκέμβριος 2009) H Πολική αρκούδα: ένα αξιοθαύμαστο ζώο, Σύγχρονος ελληνικός σεξισμός και νέα κορίτσια, BURN OUT: Πώς να αποφύγετε την επαγγελματική εξουθ..., Θάνατος για χόμπι (Νοέμβριος 2009) Η φροντίδα μικρών παιδιών με ειδικές ανάγκες, Έφηβοι σε συμμορίες (Αύγουστος 2009) Οι φύλακες των φαναριών, Δυσθυμία-η «καθημερινή» κατάθλιψη, Πένθος: Η ψευδαίσθηση του χρόνου (Ιούνιος 2009) Σενάρια για το 2012 (Μάιος 2009) Τηλεοπτική εξαθλίωση, Οικονομική κρίση, Πρωινή προσευχή, Κακοποίηση παιδιών με ειδικές ανάγκες, Βίαια επεισόδια στην Αθήνα, Σεξουαλικός Εθισμός


Προτεινόμενες οργανώσεις

http://www.heartsandhandsforafrica.com/ (Children in need in Zambia and S.Africa)



http://www.who-will.org/ (Children in need in Cambodia)



http://www.steppingstonesnigeria.org/ (Βοηθά παιδιά στη Νιγηρία που έχουν κακοποιηθεί)



http://www.diakonia.gr/ Εξαιρετική οργάνωση εθελοντικής παροχής βοήθειας προς παιδιά σε νοσοκομεία και άλλους ευάλωτους πληθυσμούς (Αθήνα).



http://www.redcross.gr/ Εκπαιδεύει και τοποθετεί εθελοντές σε πολλούς φορείς ανά την Ελλάδα για την αρωγή ατόμων που έχουν ανάγκη. Τομέας Νοσηλευτικής και Τομέας Κοινωνικής Πρόνοιας



Αν
θέλετε να βοηθήσετε τους άστεγους και άπορους, δείτε τις ακόλουθες πηγές:


Οδηγός επιβίωσης αστέγων της «Κλίμακας»
http://www.klimaka.org.gr/newsite/downloads/astegoi_odigos_epiviosis.pdf


Συσίτα της Εκκλησίας της Ελλάδος
http://www.ecclesia.gr/greek/koinonia/fagito.html


Καταφύγιο Αγάπης και Συμπαράστασης, Αθήνα τηλ. 201-5012608


Στα πλαίσια δραστηριότητας του ενεργού πολίτη, ενός πολίτη που ενδιαφέρονται γαι το περιβάλλον και τους συνανθρώπους, προτείνουμε τον ακόλουθο ιστότοπο για ενυπόγραφες διαμαρτυρίες, για διάφορους καλοπροαίρετους σκοπούς:

www.thepetitionsite.com

www.savejapandolphins.org