Βιβλία της Πρεκατέ Βικτωρίας

ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΠΡΕΚΑΤΕ ΒΙΚΤΩΡΙΑΣ

1)"Η κακοποίηση του παιδιού στο σχολείο και στην οικογένεια", Ιατρικές εκδόσεις ΒΗΤΑ,2008, τηλ.για παραγγελίες αντικαταβολή 210-6714371, http://betamedarts.gr/bookview.php?id=3607


2)"Γυναικεία ευτυχία:Πώς να ελευθερωθείτε από μια σχέση που σας πληγώνει και να ανακτήσετε την προσωπική σας δύναμη: Οδηγός αυτοβοήθειας για γυναίκες", ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΗΤΑ, 2011, http://betamedarts.gr/bookview.php?id=1076


3)"Πρόγραμμα αυτο-εκτίμησης για παιδιά .Ενίσχυση αυτοπεποίθησης, Εκπαίδευση αξιών και Προετοιμασία για την επαγγελματική ζωή". Β' ΕΚΔΟΣΗ

Εγχειρίδιο με βιωματικές ασκήσεις για γονείς κι εκπαιδευτικούς. Από τις Ιατρικές Εκδόσεις ΒΗΤΑ, παραγγελία με αντικαταβολή στο 210-6714371. http://betamedarts.gr/bookview.php?id=3607. Δελτίο τύπου για το βιβλίο εδώ


4)ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ!"Συζητώντας με την εσωτερική μητέρα". Θεραπευτικός οδηγός για να ξαναβρούμε την ιδανική μητρική αγάπη μέσα μας.

Ιατρικές Εκδόσεις ΒΗΤΑ τηλ. 2016714371. Δελτίο τύπου εδώ

Πληροφορίες και περιεχόμενα http://betamedarts.gr/bookview.php?id=3791



ΟΜΙΛΙΕΣ

Η εκπαιδευτικός και ψυχολόγος Πρεκατέ Βικτωρία έχει εκπαιδευτεί στην Αγγλία και ασχοληθεί με θέματα κακοποίησης παιδιών και γυναικών, σεμινάρια αυτοεκτίμησης, θεραπείας τραύματος, κατάθλιψης, αποχωρισμού-απώλειας, καθώς και θέματα ψυχοπαιδαγωγικής στήριξης για μαθητές με δυσκολίες.


Στη δύσκολη συγκυρία που διανύει η χώρα μας, η Πρεκατέ Βικτωρία προσφέρει περιορισμένο αριθμό δωρεάν ενημερωτικών ομιλιών σε σχολεία (μέσω συλλόγων γονέων και κηδεμόνων, απογευματινές ώρες) σχετικά με θέματα βίας, αυτοεκτίμησης, ψυχικής ανθεκτικότητας στα παιδιά, προετοιμασίας για την επαγγελματική ζωή κ.α.

Δεν συμμετέχω σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά μπορείτε να επικοινωνήσετε και να ρωτήσετε απορίες (δωρεάν συμβουλευτική μέσω email) στο vprekate@gmail.com.




---------------------------------------------------------

Η εκπαίδευση στην πνευματική ζωή ως ανάγκη του παιδιού και ανθρώπινο δικαίωμά του.

Στην Ελλάδα της συναισθηματικής αγριότητας, της διάβρωση της συμπόνιας, της αλλοτρίωση κάθε έννοιας ανθρωπιάς, της μετάλλαξης του ‘ενδιαφέροντος για τον άλλον’ σε κακεντρεχές κουτσομπολιό, της αντικατάστασης των αξιών από το lifetsyle, της υιοθέτησης αυτόματων αντανακλαστικών χλευασμού και υποτίμησης οποιασδήποτε μορφής ανθρώπινης αδυναμίας, είναι περισσότερο σημαντική από ποτέ η εκπαίδευση στην πνευματική ζωή. Περισσότερα εδώ brightplanet.blogspot.gr/2017/03/blog-post.html


ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΙΝΤΕΟ


ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΙΝΤΕΟ
Προωθούνται οι σύνδεσμοι για κάποια 20λεπτα εκπαιδευτικά βίντεο που έχω φτιάξει και θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμα στους συναδέλφους για θεματική εβδομάδα, προγράμματα αγωγής υγείας, δράσεις κατά του εκφοβισμού, σχολική και κοινωνική ζωή κλπ.

Σχολικός εκφοβισμός https://www.youtube.com/watch?v=1BFJou1I7_s

Οικολογία, διατροφή, προστασία των ζώων https://www.youtube.com/watch?v=B9f0E6fI1TM

Ενδο-οικογενειακή βία https://www.youtube.com/watch?v=utM9r3j49iE&t=200s

Αυτο-εκτίμηση για παιδιά https://www.youtube.com/watch?v=Gh9QPKzMYJU

Ψυχολογικό αντίκτυπο της κρίσης στα παιδιά (2)


Η οικονομική κρίση, εκτός από τις πρακτικές αλλαγές που φέρνει στο βιοτικό επίπεδο πολλών οικογενειών, επηρεάζει ψυχολογικά τα παιδιά με ποικίλους τρόπους. Είτε μέσω των αλλαγών στον τρόπο ζωής της οικογένειας, είτε μέσω των αλλαγών στην ψυχολογική κατάσταση των γονέων, είτε μέσω των πεποιθήσεων και στάσεων που προβάλλονται ιδιαίτερα από τα ΜΜΕ.  Τα παιδιά δεν ζουν σε μια μαγική γυάλα. Ακόμη κι αν στη δική τους οικογένεια δεν υφίστανται σοβαρά προβλήματα πτώσης βιοτικού επιπέδου, τα παιδιά απορροφούν και εισπράττουν το ψυχολογικό κλίμα, που αυτή τη στιγμή στη χώρα μας, χαρακτηρίζεται από: 1)φόβο, 2) έλλειψη ελπίδας, προοπτικής για το μέλλον, 3)πλήρη απαξίωση της έννοιας της κοινωνικής δικαιοσύνης, 4)θυμό. Καθώς τα παιδιά βιώνουν την οικονομική και κοινωνική κρίση σε μια τρυφερή ηλικία, όπου διαμορφώνεται η κοσμοθεωρία τους, η αντίληψή τους για τη ζωή, είναι σημαντικό να φροντίσουμε να έχουν υγιείς τρόπους να ερμηνεύσουν και να ανταποκριθούν σε αυτήν. Είναι ανέφικτο, αλλά και ανεπιθύμητο, να τα απομονώσουμε από την πραγματικότητα, ώστε να μη βλέπουν τις δυσκολίες. Ζουν στον ίδιο κόσμο με εμάς. Ο Αμερικανός αναπτυξιακός ψυχολόγος James Garbarino, έχει εκτεταμένα ερευνήσει τις επιπτώσεις κρίσεων στα παιδιά (ακραία βία συμμοριών, κακοποίηση, πολιτική βία, οικονομική βία, έμφυλη βία, προσφυγιά, πόλεμος), σε διαφορετικές περιοχές και συνθήκες(1). Τα ευρήματά του ίσως βοηθήσουν στην βαθύτερη κατανόηση της ελληνικής εμπειρίας.

Η αύξηση των εκδηλώσεων συμπτωμάτων φόβου/ άγχους είναι από τις πρώτες εμφανείς συνέπειες. Ζούμε σε μια εποχή, όπου βομβαρδιζόμαστε καθημερινά από φοβικά μηνύματα και πολλοί γονείς δυσκολεύονται να διαχειριστούν οι ίδιοι το δικό τους άγχος. Όσο μικρότερα είναι τα παιδιά, τόσο πιο ευάλωτα είναι στη διαχείριση τραυματικών καταστάσεων. Μια έρευνα έδειξε ότι το 56% των παιδιών ηλικίας κάτω των 10 ετών παρουσίασε συμπτώματα μετατραυματικού στρες, όταν μόνο το 18% των εφήβων κι ενηλίκων παρουσίασε αντίστοιχα συμπτώματα, ενώ εκτέθηκαν στις ίδιες συνθήκες (2). Θα πρέπει λοιπόν οι γονείς να είναι πολύ προσεκτικοί να μην εκστομίζουν ασύστολα εκφράσεις φόβου μπροστά στα παιδιά, π.χ. «τι θα απογίνουμε», «θα καταστραφούμε», «θα αφανιστούμε», «δεν θα έχουμε να φάμε» κλπ. Τα παιδιά, ιδιαίτερα μικρότερης ηλικίας, συχνά πιστεύουν κυριολεκτικά  και αυτολεξεί αυτά που ακούν. Ίσως δεν θα εκφράσουν την αγωνία τους εκείνη τη στιγμή, καθώς δεν θέλουν να επιβαρύνουν τους γονείς τους, εσωτερικεύουν όμως το άγχος, το οποίο μπορεί να εκδηλωθεί σε άλλο χρόνο, τρόπο και τόπο (π.χ. παιδιά ακόμη και 12 ετών εκδηλώνουν ξαφνικά έντονο φόβο για το νυκτερινό ύπνο ή επανέρχονται ‘μεταφυσικές’ φοβίες που είχαν σε μικρότερη ηλικία). Για αυτό το λόγο είναι πολύ σημαντικό να αναζητούν οι γονείς στήριξη από κάποιον άλλο ενήλικα που μπορούν να εμπιστευτούν. Όποιες σχετικές επικοινωνίες γίνονται στο ζευγάρι καλό είναι να γίνονται κατ’ ιδίαν. Για τα παιδιά, εμείς είμαστε η ασπίδα προστασίας τους. Αν μας βλέπουν πανικόβλητους, νιώθουν πολύ ευάλωτα και μόνα απέναντι σε ένα τεράστιο εχθρικό κόσμο, τον οποίο δεν κατανοούν και βέβαια δεν μπορούν να ελέγξουν. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα μικρού μαθητή, που είχε σιωπηρά αναπτύξει τέτοιο άγχος από αυτά που άκουγε για την οικονομική κρίση, ώστε όταν χρειάστηκε να το πάνε στο γιατρό για να του δώσει φάρμακα για βρογχίτιδα, είπε στη μαμά του: «Όχι, μην με πάτε, προτιμάω να μείνω άρρωστος, μην ξοδέψουμε λεφτά, δεν υπάρχουν λεφτά σήμερα» (παρότι η οικογένειά του δεν αντιμετώπιζε ιδιαίτερο οικονομικό πρόβλημα…). Ένας επιπρόσθετος λόγος που δεν πρέπει να δείχνουμε φόβο μπροστά στα παιδιά, είναι γιατί συχνά νιώθουν εκείνα υπεύθυνα να βοηθήσουν την οικογένεια. Νιώθουν ενοχή κι αναλαμβάνουν ευθύνη που δεν τους αναλογεί, π.χ. «Ο μπαμπάς φαίνεται δυστυχισμένος. Πρέπει να κάνω κάτι για να τον σώσω». Όσο βλέπουν ότι αποτυγχάνουν (καθώς δεν είναι στη δύναμή τους να κάνουν το μπαμπά ευτυχισμένο), το άγχος κι η ενοχή  εντείνονται. Δεν προτείνω να παρουσιάζουμε ένα ψεύτικο προσωπείο στα παιδιά. Μπορούμε να τους μιλήσουμε όμως με ψύχραιμο και κατάλληλο τρόπο: «Ναι, είμαι αγχωμένος/ στεναχωρημένος/ προβληματισμένος για οικονομικά θέματα», αλλά «μην ανησυχείς, δε φταις εσύ, το διαχειριζόμαστε με τη μητέρα σου και θα βρούμε τη λύση». Έρευνες σε παιδιά που βιώνουν ακραία τραυματικές καταστάσεις, π.χ. εμφύλιες συρράξεις ή φυσικές καταστροφές, παρουσιάζουν σε μεγαλύτερη συχνότητα συμπτώματα μετα-τραυματικού στρες, όταν βλέπουν τους γονείς τους σε κατάσταση ψυχικού τραύματος, παρά όταν βλέπουν τους γονείς τους να αντιμετωπίζουν το ίδιο τραύμα με ψυχραιμία.

Η ψυχική ανθεκτικότητα συνίσταται στο να βρίσκουμε νόημα μέσα από τις δυσκολίες, επιλογές λύσεων για τις δυσκολίες και κουράγιο πέρα από τις δυσκολίες (1). Αν η νοηματοδότηση συνοδεύεται από αρνητικά μηνύματα του τύπου: «δεν θα έχω ποτέ αρκετά για να επιβιώσω», «οι άνθρωποι πάντα υποφέρουν για τα λεφτά», «κανείς δεν νοιάζεται για κανένα», «είμαι παντελώς μόνος και δεν υπάρχει κανείς να με βοηθήσει», «δε γίνεται τίποτα, παραιτούμαι», «ας αρπάξω όσο περισσότερα μπορώ, αλλιώς θα το κάνουν οι άλλοι πριν από εμένα», αυτά θα επηρεάσουν αρνητικά τη ζωή του παιδιού για πολλά χρόνια, ακόμη και μετά την κρίση. Απεναντίας, μια πιο θετική και δυναμική νοηματοδότηση με μηνύματα, όπως «ό,τι κι αν γίνει, θα τα καταφέρω», «μπορώ να βοηθήσω τον εαυτό μου και τους άλλους», «αξίζω αρκετά ώστε να παλέψω για τη ζωή μου», «οι συνάνθρωποί μου αξίζουν αρκετά ώστε να προσπαθήσω για αυτούς», δίνει προστασία από την ψυχική κατάρρευση, ακόμη και μπροστά στη μεγαλύτερη δυσκολία. Αξίζει εδώ να σημειωθεί τα ΜΜΕ συστηματικά προβάλλουν μηνύματα φόβου και μόνο. Παραδείγματα εξαθλίωσης, κατάθλιψης, παραίτησης, σχεδόν αυτολύπησης αφθονούν, ειδικά στην τηλεόραση, ενώ παραδείγματα αποφασιστικότητας, θάρρους και δυναμικής αλληλεγγύης απουσιάζουν. Τα παιδιά δεν τραυματίζονται μόνο από τα γεγονότα, αλλά δευτερογενώς από την επαναλαμβανόμενη έκθεση στην τηλεθέαση αυτών των γεγονότων, όπως είχε διαπιστωθεί από ερευνητές στις αντιδράσεις των παιδιών, που είδαν π.χ. την κατάρρευση των δίδυμων πύργων ξανά και ξανά στην τηλεόραση το 2001 (1). Πολλά παιδιά παρουσίασαν συμπτώματα μετατραυματικού στρες, μόνο και μόνο από την τηλεθέαση, ενώ άλλα νόμιζαν ότι είχαν γίνει πολλές διαφορετικές επιθέσεις, επειδή έβλεπαν την ίδια εικόνα πολλές φορές. Είναι πολύ σημαντικό λοιπόν να προστατέψουμε τα παιδιά και από το φόβο που αναπαράγεται από τα ΜΜΕ.

Σε σχέση με παλαιότερες εποχές, η σημερινή κοινωνία δεν διαθέτει δυνατά ψυχικά οχυρά για να αντιμετωπίσει μια σοβαρή κρίση. Μετά από δεκαετίες συστηματικού εθισμού δύο τουλάχιστον γενεών στις «αξίες» του δυτικού, ατομικιστικού, υλιστικού τρόπου ζωής, η κοινωνία βρίσκεται αντιμέτωπη όχι απλώς με την έλλειψη υλικών αγαθών, αλλά πολύ περισσότερο, με την επιτακτική ανάγκη αλληλεγγύης μεταξύ συνανθρώπων, αξία που είχε για δεκαετίες ξεχαστεί. Το ‘εγώ’ πρέπει να πάει στην άκρη και να προηγηθεί το ‘εμείς’. Το ‘νοιάζομαι’ δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στους ‘δικούς μας ανθρώπους’, αλλά πρέπει να επεκταθεί και στους ‘άλλους ανθρώπους’, ώστε οι ‘δικοί μας’ και ‘οι άλλοι’ να γίνουν όλοι ‘εμείς’. Η ελληνική κοινωνία σιγά σιγά ανακτά τα ξεχασμένα ανακλαστικά της αλληλεγγύης και της συλλογικότητας, της προτεραιότητας στην αξία του ‘κοινού καλού’, παρότι πολλοί συμπολίτες μας βρίσκονται ακόμη σε άρνηση, νομίζοντας ότι αν καταφέρουν να περισώσουν τα ατομικά τους προνόμια, δεν θα χρειαστεί να ασχοληθούν με τους άλλους. Εκτός από ότι είναι απατηλή,  η παρωχημένη αυτή εγωκεντρική στάση δεν θα καταφέρει να ικανοποιήσει την ανήσυχη ψυχή της νεολαίας.

Η διαφοροποίηση μεταξύ του ‘εμείς’ και ‘εκείνοι’ δεν στρέφεται μόνο εναντίον των άλλων, αλλά εναντίον και του εαυτού. Παρότι η οικονομική κρίση είναι τόσο διαδεδομένη, πολλές οικογένειες συνεχίζουν να αποσιωπούν παντελώς για τη δυσκολία τους, νιώθοντας ντροπή. Δεν είναι λίγα τα περιστατικά όπου γονείς αρνήθηκαν να στηριχθεί το πεινασμένο παιδί τους με κουπόνια σίτισης από το σχολείο, για να μη στιγματιστεί η οικογένεια στη γειτονιά. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις ανέργων και αστέγων, που δεν έχουν ενημερώσει ούτε τα  πιο κοντινά τους πρόσωπα για την κατάστασή τους. Και δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις εγκατάλειψης συζύγων που έχασαν τη δουλειά τους ή διακοπής επικοινωνίας από «φίλους» και «γνωστούς», γιατί οι τελευταίοι «δεν θέλουν να ψυχοπλακωθούν»… Όσο η υλική ευημερία, η επαγγελματική  επιτυχία (ακόμη και με αθέμιτο τρόπο) και το κοινωνικό στάτους εξακολουθούν να είναι οι κυρίαρχες αξίες σε αυτήν την κοινωνία, εκείνοι που έχουν χτυπηθεί από την κρίση θα νιώθουν περιθωριοποιημένοι και στιγματισμένοι-ακόμη και αν αποτελούσαν το 90% του πληθυσμού…

Το αντίδοτο είναι να διδάξουμε τα παιδιά το σεβασμό στην αξία του ανθρώπου. Ας μιλήσουμε στα παιδιά για εναλλακτικές οδούς αλληλεγγύης, όπως εθελοντικές οργανώσεις, τράπεζες χρόνου, συλλογικότητες αλληλοστήριξης στις γειτονιές, δίκτυα ανταλλακτικής οικονομίας, ζωντανά παραδείγματα, όπου οι άνθρωποι βοηθούν ο ένας τον άλλον. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για να μην καταρρακωθεί η εμπιστοσύνη τους στον ανθρώπινο παράγοντα. Ας τους διδάξουμε με το παράδειγμά μας, να προσεγγίσουν εκείνα τον πιο αδύναμο, όχι να περιμένουν από τον αδύναμο να ζητήσει βοήθεια. Αυτό θα τα κάνει να νιώσουν ασφαλή, γιατί βλέπουν ανθρωπιά. Θα τα κάνει επίσης να νιώσουν δυνατά. Εκείνον που επιμένει να λειτουργεί καλοπροαίρετα, δύσκολα τον αγγίζει ο φόβος.

Ένας άλλος κίνδυνος για τα νεαρά άτομα είναι η υιοθέτηση μιας στάσης εγκατάλειψης και  παραίτησης, ακριβώς στη ηλικία που θα έπρεπε να σφύζουν από ενθουσιασμό και όρεξη για ζωή. Επηρεασμένα από τις στατιστικές (αλλά και την τρομολαγνεία των ΜΜΕ) εμφανίζουν σημάδια παραίτησης ακόμη κι από το σχολικό τους διάβασμα: «Τι νόημα έχει; Και να περάσω στις εξετάσεις, δεν πρόκειται να βρω δουλειά, άρα γιατί να διαβάσω;» Δικαιολογία για φυγοπονία; Ίσως. Καλό είναι όμως να τα αποτρέπουμε από αρνητικές προφητείες, πριν αυτές παγιωθούν σε μια ιδιότυπη πρώιμη καταθλιπτική απόσυρση. Μια από τις σημαντικότερες αρετές για την επιβίωση οπουδήποτε είναι η επιμονή. Το παιδί πρέπει να βρει αυτό που το ενδιαφέρει και να προσηλωθεί στο στόχο του, να συνεχίσει να εργάζεται ώστε  να κάνει πραγματικότητα τον όνειρό του, όχι να παραιτηθεί πριν καν ξεκινήσει. Σύμφωνα με τον Garbarino, τα παιδιά είναι εκ φύσεως ‘προσανατολισμένο προς το μέλλον’ (future-oriented), έτσι  η πίστη, η δέσμευση στο όραμά τους πρέπει να σταθεροποιηθεί, καθώς η προσδοκία του στόχου τους είναι βασικό στοιχείο για την ψυχική τους ευημερία. Έφηβοι, οι οποίοι στην ερώτηση «τι θες να κάνεις επαγγελματικά όταν ενηλικιωθείς;» απαντούν «τίποτα», θα δυσκολευτούν να ανταπεξέλθουν ακόμη και σε μικρές ματαιώσεις. Η εύρεση νοήματος στην πορεία και τις εμπειρίες της ζωής είναι από τα βασικά εργαλεία της ψυχικής ανθεκτικότητας. Εξάλλου, η μάθηση, η παιδεία, είναι υπέρτατη αξία από μόνη της, ανεξάρτητα από την επαγγελματική δικαίωση.

Σχετική με την γενικότερη στάση παραίτησης είναι και η, κατά συντριπτική πλειοψηφία, επιθυμία των νέων: «θέλω να φύγω από την Ελλάδα». Παρότι είναι κατανοητή η απογοήτευση, χρειάζεται να συζητήσουμε με τους νέους μας, να δούμε αυτή τη «φυγή» λίγο πιο αντικειμενικά. Σίγουρα τα γιγαντιαία ποσοστά της ανεργίας των νέων είναι αποτρεπτικά. Αναρωτιέμαι όμως αν το «μαγικό εξωτερικό» λειτουργεί λίγο ως χίμαιρα, ως μια ουτοπία, όπου όλα θα είναι τέλεια και πολιτισμένα, ενώ αυτή η χώρα, αυτός ο λαός είναι καταδικασμένος για πάντα… (Βεβαίως το ανελέητο αυτομαστίγωμα, η αναπαραγωγή των ύβρεων σε κάθε πιθανή ευκαιρία εναντίον της χώρας μας και του λαού μας δε βοηθά). Θα πρέπει όμως να απορριφθούν κάποιοι μύθοι. Στο εξωτερικό δεν είναι τα πράγματα τέλεια. Η οικονομική κρίση έχει ήδη ή θα χτυπήσει και άλλες χώρες. Οποιαδήποτε απόφαση για μετανάστευση θα πρέπει να γίνεται μετά από προσεκτική μελέτη και αφού εξαντληθούν οι προσπάθειες για δημιουργική διέξοδο στην πατρίδα μας. Αν νομίζουν ότι φεύγοντας από εδώ, θα ξεφύγουν ως δια μαγείας από τα προβλήματα, θα απογοητευτούν. Ας παροτρύνουμε το παιδιά να προσπαθήσουν: «εγώ θα τα καταφέρω, θα κάνω το καλύτερο που μπορώ. Μαζί με εμένα υπάρχουν και πολλοί άλλοι κι έχουμε τη δύναμη να αγωνιστούμε στη χώρα μας για κάτι καλύτερο». Ακόμη κι αν τελικά μεταναστεύσουν, μπορούν να βοηθήσουν τη χώρα, έστω και από μακριά. Αυτό που είναι σημαντικό να αλλάξει είναι η εγωκεντρική στάση ότι η πατρίδα μου οφείλει σε εμένα, αλλά εγώ δεν έχω καμία υποχρέωση να την βοηθήσω.

Τα παιδιά αντιλαμβάνονται επίσης την μεγάλη κοινωνική αδικία που συντελείται αυτή τη στιγμή εις βάρος κοινωνικών ομάδων, λαών και εθνών ολόκληρων. Βλέπουν την ατιμωρησία και βλέπουν και την εξαθλίωση. Ο θυμός που προκύπτει δεν είναι απαραίτητα αρνητικός, αρκεί να λειτουργήσει ως δημιουργική δύναμη, παρά καταστροφική. Για να γίνει αυτό χρειάζεται αυτό-εκτίμηση, γνώση, εσωτερική και συλλογική εργασία. Η τυφλή εκτόνωση του θυμού μέσω στοχοποίησης κοινωνικών ομάδων και κοινωνικού κανιβαλισμού είναι παγίδα στην οποία εύκολα μπορεί να πέσει ένας αδούλευτος και απαίδευτος νους-ιδιαίτερα όταν αυτές οι στάσεις εμμέσως και σκόπιμα τροφοδοτούνται από τα ΜΜΕ. Όπως αναφέρει ο Garbarino (1), οι υψηλότερες αξίες μας, η δικαιοσύνη, η ανοχή, η συγχώρεση, η συμπόνια, δεν γεννιούνται αυτόματα στα παιδιά. Χρειάζονται συνειδητή προσπάθεια και διδασκαλία από τους ενήλικες για να αναπτυχθούν. Σύμφωνα με το διάσημο ειδικό, τα παιδιά έχουν το ανθρώπινο δικαίωμα να μεγαλώσουν χωρίς να μισούν. Το μίσος λειτουργεί αποπροσανατολιστικά, διασπαστικά και στην τελική ανάλυση, διαιωνίζει την αδυναμία των πολιτών και των λαών να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους, τους λαούς τους ενωμένοι.

Σημαντική διάσταση στην σύνθεση του κοινωνικού χάρτη στον υποσυνείδητο νου των εφήβων είναι η έννοια της πατρίδας. Σύμφωνα πάλι με τον Garbarino (1),  στα παιδιά μέχρι 8 ετών, η έννοια της πατρίδας ορίζεται κυρίως από τον τόπο που βρίσκονται οι γονείς τους, οι οποίοι αποτελούν και τον σημαντικότερο δεσμό προσκόλλησης. Από την ηλικία των 8 ετών όμως και πάνω, ο κοινωνικός χάρτης από τον οποίο εξαρτάται η ψυχική τους ευημερία περιλαμβάνει τον ευρύτερο κύκλο της γειτονιάς, της κοινότητας και της πατρίδας. Η έννοια ‘πατρίδα’ σήμερα είναι τραυματισμένη σε πολλά νέα άτομα, ακριβώς στη φάση, όπου προσπαθεί να ενσωματωθεί ως υγιές τμήμα της ταυτότητάς τους. Ο λόγος είναι οι απανωτοί εξευτελισμοί, οι ταπεινώσεις, αλλά και η απώλεια της κυριαρχίας της χώρας μας να μπορεί να αποφασίζει για τον εαυτό της και για το λαό της. Είναι λάθος να ταυτίζεται η υγιής φιλοπατρία με τον εθνικισμό, όπως είναι λάθος να αποσιωπώνται οι απώλειες στην εθνική κυριαρχία σαν να μην έχουν σημασία. Χρειάζεται να δώσουμε σημασία στην εθνική αυτό-εκτίμηση και αξιοπρέπεια, ως αναπόσπαστο τμήμα της ταυτότητάς μας, αλλιώς με την περιφρονητική αποσιώπηση σε οτιδήποτε ‘εθνικό’, κινδυνεύουν  να στραφούν οι νέοι άνθρωποι αντιδραστικά  στο άκρο του εθνικιστικού εξτρεμισμού και του ρατσισμού. Η υγιής φιλοπατρία ανακτάται πρώτα από όλα με το να γνωρίσουν, να μάθουν οι νέοι για την πατρίδα τους και να την αγαπήσουν.

 

Αν η οικογένεια είναι κοντά στην πνευματική ζωή, με τρόπο που της προσφέρει αντοχή και ελπίδα, ας το συζητήσει ανοικτά με τα παιδιά, καθώς η πνευματικότητα μπορεί να είναι σημαντική πηγή παρηγοριάς και σθένους για πολλά παιδιά. Οι πνευματικές αξίες ορίζονται από την αγάπη, από την προτεραιότητα στο ‘κοινό καλό’, από την αίσθηση ότι υπάρχει νόημα και σκοπός στη ζωή του καθενός από εμάς, ότι δεν είμαστε τυχαίες, μόνες υπάρξεις, που αγωνιούν να επιβιώσουν σε ένα μοναχικό, εχθρικό, ανταγωνιστικό σύμπαν. Οι πνευματικές αξίες διδάσκουν ότι υπάρχει κάτι πέρα από την ύλη και τις πέντε μας αισθήσεις κι ότι υπάρχει παρηγοριά, και υποστήριξη στην οποία έχουμε πάντα πρόσβαση. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι θα φέρει το μέλλον, ούτε για εμάς, ούτε για τα παιδιά μας. Η πνευματική εργασία, ως εσωτερικό βίωμα, μπορεί να αποτελέσει καταφύγιο ανακούφισης κι ενδυνάμωσης που θα συνοδεύει τα παιδιά σε όλη τους τη ζωή. Mελέτες σε εφήβους σε πολεμικές ζώνες έδειξαν ότι η πνευματικότητα και η προσευχή βοηθούν τα παιδιά να αντιμετωπίσουν πιο εποικοδομητικά το τραύμα της πολιτικής βίας (4).

Σε πρακτικό επίπεδο, αν προκύψουν αλλαγές στην οικογενειακή ζωή του παιδιού, ας προσπαθήσουμε να του παρέχουμε ένα πλαίσιο καθημερινής προβλεψιμότητας, μέσα στο οποίο νιώθει ασφαλές. Το σχολικό πλαίσιο, με τη ξεκάθαρα δομημένη ρουτίνα και οριοθέτησή του, μπορεί να λειτουργήσει θεραπευτικά σε παιδιά που βιώνουν τραύμα λόγω κοινωνικών, φυσικών ή οικογενειακών καταστροφών.  Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τον ελεύθερο χρόνο για δημιουργικές, σχετικά ανέξοδες, δραστηριότητες με τα παιδιά, όπως θεατρική ομάδα,  ζωγραφική, αθλητισμός, περπάτημα στη φύση, μελέτη μέσω Διαδικτύου ή δημόσιας βιβλιοθήκης, που καλλιεργούν την ψυχή τους, αντί να τα αφήνουμε μόνα να βρίσκουν διέξοδο στα βιντεοπαιχνίδια. Πολλοί γονείς, λόγω ανεργίας έχουν το χρόνο να ασχοληθούν με τα παιδιά, αλλά λόγω κατάθλιψης, δεν έχουν τη διάθεση! Για αυτό το λόγο, χρειάζονται οι γονείς υποστήριξη από άλλους ενήλικες, ώστε να είναι ψυχικά καλά και για τους εαυτούς τους, αλλά και για τα παιδιά τους. Οι γονείς πολλές φορές αγωνιούν ότι θα στερηθούν τα παιδιά τους τα αγαθά που μέχρι πρότινος είχαν. Σίγουρα η υλική ευημερία είναι σημαντικός παράγοντας για την ψυχική ευημερία του παιδιού, όμως ακόμη πιο σημαντικό για το παιδί είναι να βλέπει τους γονείς του σε καλή ψυχική κατάσταση και να είναι κοντά τους. Έτσι, νιώθει παρηγοριά, ασφάλεια κι ότι η ζωή μπορεί να συνεχιστεί παρά την κρίση…

 Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 11/2/2014
Δημοσιεύτηκε στο tvxs, 9/2/2014

(1)James Garbarino (2008).Children and the Dark Side of Human Experience. Springer

(2)Davidson J. & Smith R. (1990). Traumatic experiences in psychiatric outpatients. J Trauma Stress, 3:459-475

(3)Whalen, C.K. et al, (2004). Adolescents react to the events of September 11,2001:Focused versus ambient impact. Journal of Abnormal Psychology 32:1-11

(4)Weaver at al. (1998). An analysis of research on religions and spiritual variables in three major mental health nursing journals. Issues in Mental Health Journals 19:263-276

"Άνευ όρων και αμετάκλητα παραιτήθηκαν από την εθνική κυριαρχία"
Αξιολόγηση μαθητών, αξιολόγηση σχολείων, δήθεν αξιοκρατία και πώς ένας 14χρονος μαθητής ζωγράφισε την Ελλάδα!
Μισογυνισμός τον 21ο αιώνα, ένα συγκλονιστικό βιβλίο και η τραγική ιστορία μιας αφανούς ηρωίδας
Make believe:Η ετερο-εκπληρούμενη προφητεία
Grooming εφήβων: όταν ο 'έρωτας' ενηλίκου-έφηβης αποκαλύπτει το αληθινό του πρόσωπο
Το λάθος της αποχής
Γυναίκες μόνες στο δυτικό κόσμο: σχολιασμοί σε ένα βιβλίο
Πάσχα 2014

Οι χαμαιλέοντες (και η λαμπρή εξαίρεση του ΕΠΑΜ)
Σκέψεις σχετικά με την αυτοαξιολόγηση της σχολικής μονάδας
Ακραία βία στα παιδιά
Αυτοτραυματισμός στους εφήβους
"Επανακαλωδίωση" και εργασία
Αφθονία, ευλογία, ασφάλεια
Ψυχολογικό αντίκτυπο της κρίσης στα παιδιά (2)
The way out is the way up
Σχόλια και προτάσεις για την παιδεία
Πώς να περάσουμε σε εθνικό κρατικό νόμισμα-οι 100 πρώτες μέρες-πρόταση ΕΠΑΜ
Αρπαγή γης, το νέο κυνήγι θησαυρού των επενδυτών
Καλή χρονιά (ή πώς να την κάνουμε...)

2013
Κλείνοντας το 2013
Έφηβοι και κίνδυνοι στο Διαδίκτυο
Διεθνής Συνάντηση ΕΠΑΜ
Αυτοπροστασία των παιδιών από τη λεκτική βία
Μιλάμε στα παιδιά για την κρίση στις σχολικές εορτές;
Πώς να βοηθήσουμε τα απομονωμένα παιδιά
Ψυχολογική αντιμετώπιση της ανεργίας στους νέους
Αναρτήσεις 2013
Η μιντιακή επίθεση στην αθωότητα
Η δύναμη της θετικής σκέψης και η δύναμη του θετικού λόγου
Σκέψεις σχετικά με τις αλλαγές στο εκπαιδευτικό
Κίνητρα μαθητών για μάθηση και δημιουργικότητα(2)
Κακοποίηση ζώων από παιδιά: αγνωστη,διαδεδομένη συνήθεια
Διαθεματικό μάθημα στην πολική αρκούδα
Bullying κράτους ενταντίον πολιτών
Σιωπηρή εκπαίδευση των παιδιών στη βία: μια βραδυφλεγής βόμβα;
Η επιλογή της ομορφιάς ή της ασχήμιας στην καθημερινή ζωή
Το σχολείο ως καταφύγιο: Ο ρόλος του σχολείου στην προάσπιση της ψυχικής υγείας των παιδιών
Παρεξηγημένη (κι επικίνδυνη) μεταφυσική

Κακοποίηση μαθητών από εκπαιδευτικούς
Συναισθηματική
υπερφαγία: Όταν το ψυγείο από ‘φίλος’, γίνεται ‘εχθρός’

Αγωγή διαφυλικών σχέσεων στους εφήβους
Παρεξηγημένη υπερηφάνεια και υπεροψία
Οι τρεις μηχανισμοί επιβίωσης και το διαλυτικό του φόβου
Αξίες (των εφήβων;) την εποχή της κρίσης, Β'
Αξίες (των εφήβων;) την εποχή της κρίσης, Α'
Συνεξάρτηση
Η Οιδιπόδεια πληγή
Το ανθρώπινο δικαίωμα του παιδιού να μεγαλώσει χωρίς να μισεί
Το δίλημμα της μετανάστευσης
Καλή χρονιά με χαρά, ζωή και επίγνωση

Οκτώβρης 2012,Εκπαίδευση Ειρήνης-Δάσκαλοι Χωρίς Σύνορα,Απελυθέρωση από το καλούπι, Σεπτέμβριος 2012,Γαύδος, αρκούδες και Σομαλία, Αγχώδης διαταραχή και κρίσεις πανικού,Μιντιακή αισθητική και απλότητα, Αύγουστος 2012,Ζηλοφθονία:Εθνικό πάθος;,Ελευθερία επιλογής,Προβολή κι ενοχή(Η βροχή της λύπης),Ψυχολογική στάση απέναντι στην ηγεσία,Κυβισθήσεις στις λέξεις και το θέμα με τα στρατόπεδα (ξανά),Τα 'παιδιά της δραχμής' και οι 'μάγκες του ευρώ', Ιούλιος 2012Αναμνήσεις από εθελοντική εργασία σε μοναστήρι,Η μιντιακή τρομολαγνεία και πώς να προστατευτούμε , Ιούνιος 2012,Η αποξένωση στην ελληνική οικογένεια εν μέσω κρίσης, Μάιος 2012,Εθισμός στο χρήμα,Πώς να βοηθήσουμε τους άστεγους,Η βροχή του φόβου,Υστερόγραφο στην αναλογία της κακοποιημένης γυναίκας,Εθνική εξάρτηση και η αναλογία της κακοποιημένης γυναίκας,Εκλογές 6ης Μαϊου:Η αρχή ενός επώδυνου τοκετού,
Ποινικοποίηση της φτώχειας, ποινικοποίηση της ασθένειας Απρίλιος 2012,Η μικροβιοφοβία ως παράγοντας διακρίσεων, Ένα συγκινητικό συμβάν και ο ρατσισμός, Ο πολύ ύπουλος ρατσισμός Νο 2, Λαθρομετανάστες και ο πολύ ύπουλος ρατσισμός, Αναβλητικότητα:Τι είναι;Πώς αντιμετωπίζεται;, Μάρτιος 2012
Το μήνυμα της 25ης Μαρτίου 2012, Χρήση των λέξεων σε δύσκολους καιρούς,,Φεβρουάριος 2012,Να θυμηθούμε..., Απεξάρτηση από τον υλισμό, Δουλοπρέπεια και αξιοπρέπεια, Η αυτοεκτίμηση σε σχέσεις που πληγώνουν, Ιανουάριος 2012
Ζητιανιά, ελεημοσύνη κι υπευθυνότητα στο Σύνταγμα..., Η παραμέληση του εαυτού στους ενήλικες: Αίτια, μορ..., Αλήθεια νοσταλγούμε το παρελθόν; , 2012: Ελπίδα,αντί για παραίτηση

2011
(Δεκέμβριος 2011): Χριστούγεννα και αντίσταση στην αλλαγή, Κρίση (Μέρος 13ο):Πίστη (και αφθονία) ή τσιγκουνιά (και φτώχεια);, ΚΡΙΣΗ (Μέρος 12ο): Ψυχολογικό αντίκτυπο της οικονομικής κρίσης στα παιδιά Ψυχολογικό αντίκτυπο της οικονομικής κρίσης στα πα..., ΠΑΙΔΙΚΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ:H ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΩΖΕΙ!!, Πίστη, φόβος και δοτικότητα, Η ορειβασία και οι άστεγοι (Νοέμβριος 2011): Οκτάποδο (Χταπόδι): Το πιο ευφυές ασπόνδυλο, Διαμαρτυρία για τα άθλια θεάματα της τηλεόρασης, Ασκήσεις ενίσχυσης αυτο-εκτίμησης, Κρίση (Mέρος 11ο):Αυτο-εκτίμηση ως έθνος (B'), Φυλλάδιο: Ψυχολογική αντιμεπτώπιση της ανεργίας, Κρίση (Μέρος 10ο): Συμμετοχική δημοκρατία, αυτοεκτ... (Οκτώβριος 2011): Ψυχολογική αντιμετώπιση της ανεργίας Μέρος 2ο, Κρίση (Μέρος 9ο): ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ ΩΣ ΕΘΝΟΣ Α , Τι έχουμε κάνει στη γη;, Κρίση (μέρος 8ο): ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ, Προετοιμασία του παιδιού για την επαγγελματική ζωή...(Σεπτέμβριος 2011): Κρίση (Μέρος 7ο): Δεν μας αξίζει αυτό, ΚΡΙΣΗ (Μέρος 6ο): Γαλήνη ή πανικός, Τι μας ενώνει (Αύγουστος 2011): Κρίση (Μέρος 5ο): Αφθονία ή φόβος της έλλειψης, Ταραχές νέων και παραμέληση (Ιούλιος 2011): Κρίση (Μέρος 4ο):Κοινωνική συνείδηση ή Διαφθορά , Κρίση (Μέρος 3ο) Ηγεσία: Λειτούργημα ή Εξουσία , Κρίση (Μέρος 2ο): Ψυχραιμία ή μίσος (Ιούνιος 2011): Κρίση (Μέρος 1ο): ΑΥΤΑΡΚΕΙΑ ή ΔΑΝΕΙΣΜΟΣ, Διάκριση στην επιλογή θεραπευτή (Απρίλιος 2011): ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΞΙΩΝ, Τα διδάγματα της Φουκουσίμα (Μάρτιος 2011): Προσκόληση στα βρέφη κι αίσθηση του εαυτού, Παιδόφιλοι και θεραπεία

(Φεβρουάριος 2011): Η έξοδος από την κακοποιητική συντροφική σχέση, (Ιανουάριος 2011): Σεβασμός στα ζώα

2010 (16)

(Νοέμβριος 2010) Αυτοδιαχείριση και κρίση: πόσο προετοιμασμένοι είμ..., Πνευματική διάσταση της μετανάστευσης, The Earth is our home, Η Γη είναι το σπίτι μας (Αύγουστος 2010) Ανθρώπινες σχέσεις ή δημόσιες σχέσεις?, Το απαράδεκτο "τραγούδι" της "μπεμπε-λιλή" Ιούλιος, Διακοπές κι αποστεωμένα ζώα, Κοινωνικός ρόλος των σούπερ-μάρκετ; (Ιούνιος 2010) Ψυχολογική αντιμετώπιση της ανεργίας, Όταν κατακρίνουμε και δαχτυλοδείχνουμε…, Κακοποίηση παιδιών σε ιδρύματα φιλοξενίας, Ένα πρόβλημα με τις Πανελλήνιες (Απρίλιος 2010) Οικονομική κρίση στην Ελλάδα, Η κατανάλωση κρεάτος στον πλανήτη των 7δις (Ιανουάριος 2010) Τα μαθήματα της ντουλάπας, Καλή χρονιά με εθελοντισμό

2009 (16)

(Δεκέμβριος 2009) H Πολική αρκούδα: ένα αξιοθαύμαστο ζώο, Σύγχρονος ελληνικός σεξισμός και νέα κορίτσια, BURN OUT: Πώς να αποφύγετε την επαγγελματική εξουθ..., Θάνατος για χόμπι (Νοέμβριος 2009) Η φροντίδα μικρών παιδιών με ειδικές ανάγκες, Έφηβοι σε συμμορίες (Αύγουστος 2009) Οι φύλακες των φαναριών, Δυσθυμία-η «καθημερινή» κατάθλιψη, Πένθος: Η ψευδαίσθηση του χρόνου (Ιούνιος 2009) Σενάρια για το 2012 (Μάιος 2009) Τηλεοπτική εξαθλίωση, Οικονομική κρίση, Πρωινή προσευχή, Κακοποίηση παιδιών με ειδικές ανάγκες, Βίαια επεισόδια στην Αθήνα, Σεξουαλικός Εθισμός


Προτεινόμενες οργανώσεις

http://www.heartsandhandsforafrica.com/ (Children in need in Zambia and S.Africa)



http://www.who-will.org/ (Children in need in Cambodia)



http://www.steppingstonesnigeria.org/ (Βοηθά παιδιά στη Νιγηρία που έχουν κακοποιηθεί)



http://www.diakonia.gr/ Εξαιρετική οργάνωση εθελοντικής παροχής βοήθειας προς παιδιά σε νοσοκομεία και άλλους ευάλωτους πληθυσμούς (Αθήνα).



http://www.redcross.gr/ Εκπαιδεύει και τοποθετεί εθελοντές σε πολλούς φορείς ανά την Ελλάδα για την αρωγή ατόμων που έχουν ανάγκη. Τομέας Νοσηλευτικής και Τομέας Κοινωνικής Πρόνοιας



Αν
θέλετε να βοηθήσετε τους άστεγους και άπορους, δείτε τις ακόλουθες πηγές:


Οδηγός επιβίωσης αστέγων της «Κλίμακας»
http://www.klimaka.org.gr/newsite/downloads/astegoi_odigos_epiviosis.pdf


Συσίτα της Εκκλησίας της Ελλάδος
http://www.ecclesia.gr/greek/koinonia/fagito.html


Καταφύγιο Αγάπης και Συμπαράστασης, Αθήνα τηλ. 201-5012608


Στα πλαίσια δραστηριότητας του ενεργού πολίτη, ενός πολίτη που ενδιαφέρονται γαι το περιβάλλον και τους συνανθρώπους, προτείνουμε τον ακόλουθο ιστότοπο για ενυπόγραφες διαμαρτυρίες, για διάφορους καλοπροαίρετους σκοπούς:

www.thepetitionsite.com

www.savejapandolphins.org