Γαύδος, αρκούδες και Σομαλία

Α) Σύμφωνα με τελευταίες ανακοινώσεις, ετοιμάζονται για δοκιμαστικές γεωτρήσεις πετρελαίου στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης, κοντά στη Γαύδο. Δυστυχώς πολλοί συμπολίτες μας πιστεύουν ότι το πετρέλαιο θα λύσει μαγικά την οικονομική κρίση, και θα κολυμπήσουμε ξαφνικά μέσα στο χρήμα. Ξεχνούν ότι τα αίτια της οικονομικής κρίσης, είναι η απληστία και η διαφθορά, και η κρίση δεν θα φύγει, αν αυτά τα αίτια δεν αντιμετωπιστούν στη ρίζα τους. Ο λαός θα ωφεληθεί από την εξόρυξη πετρελαίου, όσο οι Νιγηριανοί στο δέλτα του Νίγηρα (ας θυμηθούμε και την καθόλου τυχαία παρομοίωση της κ. Λαγκάρντ!). Τα όποια οικονομικά οφέλη προκύψουν, ούτως ή άλλως δεν πρόκειται ποτέ να φθάσουν στον ελληνικό λαό, καθώς θα τα αποκομίσουν οι ξένες εταιρείες και οι ημέτεροι μεσάζοντες. Δεν έχουμε δικαίωμα να καταστρέψουμε την τελευταία καθαρή κοιτίδα φύσης που έχει απομείνει, δηλαδή τις πανάρχαιες ελληνικές θάλασσες, επειδή τα ‘θαλασσώσαμε’ στην οικονομική και πολιτική ζωή του τόπου. Αντί να κολυμπήσουμε στο χρήμα, το πιο πιθανό είναι να κολυμπήσουμε στα πετρελαιοειδή απόβλητα! Συλλογή υπογραφών: http://www.change.org/petitions/save-gavdos-save-mediterranean?utm_campaign=new_signature&utm_medium=email&utm_source=signature_receipt#

Β) Τα ζώα υπέφεραν πάντα από αμέλεια και κακομεταχείριση στη χώρα μας, αλλά φαίνεται ότι ειδικά τώρα πληρώνουν το πιο ακριβό τίμημα. Η αρκούδα κοντεύει να εξαφανιστεί από την Ελλάδα και μωρά αρκουδάκια σκοτώνονται συνεχώς στην Εγνατία οδό, φόρος αίματος για τη δική μας άνεση. Μέσα στο 2012, οκτώ αρκούδες σκοτώθηκαν στους δρόμους της Β. Ελλάδας σε τροχαία. Από το 2003, πάνω από 30 αρκούδες έχουν σκοτωθεί σε δρόμους, που διασχίζουν τον οικότοπό τους. Όμως αυτός ο χρόνος ήταν πολύ ανησυχητικός, γιατί οι περισσότερες από τις αρκούδες ήταν ενός ή δύο ετών, αρκούδες-μωρά, στη φάση εκπαίδευσης από τη μητέρα τους. Τα βουνά της βόρειας Πίνδου είναι από τα τελευταία εναπομείναντα οικοσυστήματα στην Ευρώπη που φιλοξενούν αρκούδες (με πληθυσμό περίπου 200 ζώα). Οι αρκούδες γεννούν ένα ή δύο μικρά κάθε δύο ή τρία χρόνια, άρα καταλαβαίνουμε ότι με τον τωρινό ρυθμό ατυχημάτων, απειλείται μια ολόκληρη γενιά αρκούδων! Οι αρκούδες δυσκολεύονται να βρουν αρκετή τροφή να επιβιώσουν, καθώς ο άνθρωπος έχει καταλάβει, για δική του χρήση, τη γη ή έχει καταστρέψει τα δάση από τα οποία τρέφονται. Έτσι αναγκάζονται να περπατούν πολλά χιλιόμετρα και να διασχίζουν την εθνική οδό με τραγικά αποτελέσματα. Συνέταξα μια συλλογή υπογραφών προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και το Ευρωπαϊκό Πρακτορείο Περιβάλλοντος, ώστε να φραχθούν επιτέλους τα επικίνδυνα σημεία αυτών των δρόμων ειδικά ο επαρχιακός Σιάτιστα Κρυσταλλοπηγή, και να επιβληθούν (με σαμαράκια) μειώσεις στην ταχύτητα των διερχόμενων οχημάτων. Οι αρκούδες έχουν το ίδιο δικαίωμα στη γη με εμάς, οφείλουμε να αφήσουμε ικανό μέρος της γης ελεύθερο για να μπορούν να τραφούνε εκείνοι που ζουν μαζί μας... Είναι έγκλημα, ένα ζώο ιστορία πάνω από 30 εκατομμύρια χρόνια να εξαφανιστεί στα χρόνια μας από τη δική μας απληστία και αδιαφορία.
http://www.change.org/petitions/greek-ministry-of-environment-european-environment-agency-protect-baby-bears-in-greece

Γ) Πρόσφατα διάβασα για την τραγική περίπτωση ενός Σομαλού, που απελπισμένος, ύστερα από μέρες ασιτίας, έπεσε μπροστά στις ρόδες λεωφορείου, για να του δώσουν επιτέλους κάτι να φάει. Για όσους βιαστούν κατευθείαν να πιάσουν τα κλισέ για τη λαθρομετανάστευση, η Σομαλία είναι η πιο φτωχή χώρα του κόσμου και σε εμπόλεμη κατάσταση. Η Ελλάδα υποχρεούται βάσει διεθνών συνθηκών που η ίδια έχει υπογράψει να παρέχει άσυλο σε όσους κινδυνεύει η ζωή τους στη χώρα προέλευσης, όπως σήμερα είναι η Σομαλία, η Συρία, το Αφγανιστάν. Πέρα όμως αυτό. Η εξαθλίωση αυτή συνέβη επί ελληνικού εδάφους. Δεν έφτασε στην εξαθλίωση μόνος του. Συμβάλλαμε όλοι οι υπόλοιποι. Το ότι χρειάστηκε κάποιος να πέσει στις ρόδες του λεωφορείου -και δεν έχει σημασία από ποια χώρα προέρχεται- μπας και συγκινηθεί κάποιος να του δώσει φαγητό, σε μια πόλη που αναμφίβολα πετιούνται τόνοι φαγητό κάθε μέρα, αυτό λέει πολλά, πάρα πολλά ΓΙΑ ΕΜΑΣ. Είναι ντροπή να συμβαίνουν αυτά επί ελληνικού εδάφους. Βαρύτητα δεν έχουν μόνο οι κακές πράξεις που κάνουμε. Βαρύτητα έχουν και οι καλές πράξεις που ΔΕΝ κάνουμε. Η αδράνεια και η αδιαφορία είναι εξίσου καταστροφικές. Θυμάμαι ένας γνωστός που μου ανέφερε «Μέχρι τώρα δίναμε από το περίσσευμά μας. Θα καταφέρουμε να δώσουμε και από το υστέρημα;». Ερώτημα για όλους μας. Τα συσσίτια έκλεισαν το καλοκαίρι για να πάμε οι εθελοντές διακοπές. Δεν αρκεί πια αυτό. Δεν αρκεί. Δεν αρκεί η φιλανθρωπία ως χόμπι. Η ανάγκη για επιβίωση του άλλου προέχει από την τη δική μας ανάγκη για ξεκούραση. Πρέπει να προχωρήσουμε, και στη σκέψη και στο επίπεδο συνείδησης.  Το τραγικό παράδειγμα του Σομαλού μας το δίδαξε ξεκάθαρα.

Γαύδος, αρκούδες και Σομαλία… Τι κοινό έχουν τα παραπάνω; Λίγο να νοιαστεί κανείς.

Πρεκατέ Βικτωρία, 8/9/2012

Αγχώδης διαταραχή και κρίσεις πανικού

Τα οικονομικά προβλήματα δεν αποτελούν από μόνα τους τον καθοριστικό παράγοντα για το αν το άτομο θα εκδηλώσει κρίσεις πανικού ή γενικευμένη αγχώδη διαταραχή, όμως η παρατεταμένη ανασφάλεια, η αίσθηση της έλλειψης προοπτικής κι ελπίδας, σε συνδυασμό  με άλλους προδιαθεσικούς παράγοντες, συμβάλλουν στην έξαρση των διαταραχών άγχους στις μέρες μας, σε συνδυασμό με επεισόδια ή περιόδους κατάθλιψης. Η φαρμακευτική αγωγή είναι μία επιλογή, αλλά αυτό είναι αντικείμενο της ειδικότητας του ψυχιάτρου. Η συμβουλευτική υποστήριξη από κάποιον έμπειρο ειδικό μπορεί επίσης να δράσει βοηθητικά, καθώς το άτομο αποφορτίζεται από εσωτερικές πιέσεις μέσω της επικοινωνίας. Χρειάζεται όμως πολύ προσεκτική επιλογή του ειδικού κι εμπιστοσύνη περισσότερο στο δικό μας ένστικτο επιλογής (μας βοηθά πραγματικά, νιώθουμε καλύτερα μετά τις επισκέψεις;) και λιγότερο στα διαπιστευτήρια, πτυχία ή τι λένε άλλοι για αυτόν κλπ.

Κάποιες βοηθητικές σκέψεις-προτάσεις σχετικά με την αντιμετώπιση της αγχώδους διαταραχής (που δεν μπορούν όμως να αντικαταστήσουν το ρόλο του ειδικού) είναι οι παρακάτω:

Πρωταρχικό ρόλο στην έναρξη και διόγκωση του άγχους παίζουν οι σκέψεις. Οι σκέψεις ξεκινούν αρχικά αθώα (‘α, για να δούμε τι μπορεί να γίνει με αυτό’), όμως μπορούν πολύ εύκολα να ξεφύγουν εκτός ελέγχου. Ακραία και απίθανα αρνητικά σενάρια κατακλύζουν το μυαλό, το ένα μετά το άλλο (‘αν γίνει αυτό, αν γίνει εκείνο’) και το άτομο εμπλέκεται στη διαδικασία να πρέπει να βρει για όλα απαντήσεις άμεσα. Αυτό δεν είναι δυνατόν, καθώς όσες λύσεις κι αν βρίσκει, άλλοι τόσοι αστάθμητοι παράγοντες προκύπτουν. Το κλειδί εδώ είναι να μπορέσει το άτομο να βάλει ‘στοπ’ στη θυματοποίησή του από το ίδιο το μυαλό. Είναι λίγο σαν τον εκφοβιστή στο σχολείο. Κάθεται από πάνω και δε λέει να σταματήσει. Μόνο που οι επιθέσεις του δεν στοχεύουν στην απαξίωση, αλλά ακριβώς στον εκφοβισμό «κι αν γίνει αυτό, κι αν γίνει εκείνο;». Θα ανεχόμασταν εύκολα κάποιον άλλον να μας τριβελίζει το μυαλό με ασταμάτητες απειλές; Γιατί να το ανεχτούμε από το ίδιο μας το μυαλό; Σε αυτές τις περιπτώσεις, το μυαλό λειτουργεί ως ο χειρότερος εχθρός μας και πρέπει να του πούμε ‘στοπ’, χωρίς να χρειάζεται να του δώσουμε εξηγήσεις και λύσεις σε όλα όσα ζητά. Μπορούμε να σκεφτούμε μία-δύο εναλλακτικές λύσεις, αλλά από κει και πέρα θα πρέπει να εμπιστευτούμε. Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα και θα θυμίζουμε στον εαυτό μας ότι ‘είναι ΟΚ να ζω με την αβεβαιότητα και το άγνωστο’.

Κάποιες τεχνικές βοηθούν να σταματήσει ο νους να τρέχει σε ανεξέλεγκτες αρνητικές σκέψεις. Να ασχοληθούμε με κάτι ευχάριστο. Η τηλεόραση ΔΕΝ είναι ασφαλής επιλογή. Πολλοί άνθρωποι κάνουν  το λάθος να προσπαθούν να ξεφύγει το μυαλό τους με την τηλεόραση, όμως χωρίς να το καταλαβαίνουν, βρίσκονται εκτεθειμένοι σε πάρα πολλά αρνητικά θεάματα, βίαια πολλές φορές, που ενεργοποιούν φόβο, ανταγωνισμό κι άγχος με πολύ έμμεσο τρόπο, ακόμη και μέσα από τις διαφημίσεις. Η τηλεόραση (και μεγάλο μέρος του διαδικτύου) ΔΕΝ είναι ασφαλής επιλογή και θα πρότεινα να μην την ανοίγουμε καν. Αν κάποιος είναι εθισμένος στην τηλεόραση ή είναι το μόνο μέσο που ίσως μπορεί να βρει λίγη διασκέδαση, θα πρότεινα ανοίγοντάς την να μην κοιτά απευθείας στην οθόνη, αλλά πλάγια κάτω κάτω, μέχρι ότου να είναι σίγουρος ότι βρήκε κάποιο κανάλι με ασφαλή θεάματα. Όσο κι αν νομίζουμε ότι δεν μας επηρεάζει, το να βρεθούμε ξαφνικά αντιμέτωποι με ένα πτώμα κατάμουτρα (συχνό θέαμα στην TV!), σίγουρα θα μας αγχώσει παραπάνω.

Απενοχοποίηση και απομυθοποίηση του άγχους. Το παθαίνουν όλοι. Δεν είμαστε ‘λάθος’ ή ‘αποτυχία’ αν βιώνουμε ακραίες καταστάσεις άγχους ή ακόμη και πανικό. Θα πρέπει να δούμε τον εαυτό μας με συμπόνια, να ονομάσουμε την κατάσταση ακριβώς όπως είναι, δίνοντάς της τις διαστάσεις που έχει: «Έχω μια αγχώδη διαταραχή. Αυτό είναι όλο. Δεν καθορίζει ποιος είμαι, καθώς είμαι κάτι πολύ μεγαλύτερο από αυτό. Δεν καθορίζει τη ζωή μου, καθώς η ζωή εξελίσσεται ως αλληλεπίδραση πολλών, διαφορετικών παραγόντων. Επειδή αισθάνομαι άσχημα, δεν σημαίνει ότι είμαι άσχημα». Επίσης η αγχώδης διαταραχή δεν έχει τη δύναμη να προκαλέσει κακό. Κι ο νόμος της έλξης έχει τους περιορισμούς του. Όπως οι κρίσεις πανικού ΔΕΝ μπορούν ούτε να μας σκοτώσουν, ούτε να μας τρελάνουν. Έτσι και το άγχος το πολύ πολύ που μπορεί να μας κάνει είναι να περάσουμε μίζερα για όσο διαρκεί.  Δεν σημαίνει ότι δεν θα προσπαθήσω να το αντιμετωπίσω, αλλά το τελευταίο πράγμα που χρειάζομαι είναι να φοβάμαι το φόβο μου, ή να ντρέπομαι για το φόβο μου. Αρκετό φορτίο είναι από μόνος του. Μία αναλογία που έχω βρει χρήσιμη, ειδικά για τις γυναίκες, που μπορούν να καταλάβουν την αναλογία, είναι οι πόνοι περιόδου. Ας δούμε την κρίση άγχους ή πανικού, ως πόνους περιόδου. Είναι ενοχλητικό ως πολύ επώδυνο, αλλά δεν μπορεί να μας σκοτώσει. Δεν μπορεί να μας κάνει τίποτα, πέρα από το γεγονός ότι θα περάσουμε μίζερα για κάποιο διάστημα, τουλάχιστον ας το κάνουμε όσο λιγότερο μίζερο γίνεται. Επίσης, έχει ημερομηνία λήξης. Κάποια στιγμή θα κάνει τον κύκλο του. Η απομυθοποίηση των κρίσεων άγχους μας βοηθά να το αντέχουμε σε κάποιο υποφερτό βαθμό, να συμφιλιωθούμε με το γεγονός ότι δεν θα νιώθουμε τέλεια συνέχεια και να μην γλιστράμε στην παγίδα του φαύλου κύκλου, όπου αγχωνόμαστε επειδή νιώθουμε άγχος, οπότε γίνεται χειρότερο κ.ο.κ.

Είναι ανθρώπινο να νιώθουμε άγχος για κάποιο πρόβλημα και να εμπιστευτούμε ότι με κάποιο τρόπο θα βρεθεί εν καιρώ η κατάλληλη λύση. Είναι σημαντικό να μάθουμε να καθησυχάζουμε εμείς τον εαυτό μας και να πιστεύουμε σε αυτό. Για παράδειγμα, πολλοί από εμάς γνωρίζουμε ότι με την κοινή λογική δεν θα συμβεί το κακό που φοβόμαστε, όμως θέλουμε, ντε και καλά, να μας το πει κάποιος άλλος, εκείνο που εμείς ήδη ξέρουμε. Αν μας πει αυτός ο κάποιος άλλος (τον οποίο έχουμε μυθοποιήσει ως βράχο δύναμης) ότι «όχι, μην ανησυχείς, όλα θα πάνε καλά», τότε δίνουμε στον εαυτό μας την άδεια να μην ανησυχεί! Όμως και πάλι, αυτή η απόφαση είναι δική μας! Άρα, εμείς έχουμε τη δύναμη να σταματήσουμε το άγχος αν θέλουμε και μπορούμε να  επιτρέψουμε στον εαυτό μας να το κάνει. Κάποιες φορές το υπερβολικό άγχος λειτουργεί ως αυτοτιμωρία και για αυτό θα πρέπει να φροντίσουμε να ενισχύσουμε τον εαυτό μας με θετικές δηλώσεις επαίνου και καθησυχασμού, όσο πιο συχνά μπορούμε «Μου αξίζει να είμαι ήρεμος, μου αξίζει να νιώθω καλά, μου αξίζει η ασφάλεια, θα έχω πάντα την προστασία που χρειάζομαι», «η κατάσταση αυτή επιλύεται εύκολα και γρήγορα» κλπ. Η αυτοεκτίμηση είναι ΚΑΙ εδώ ο βασικός άξονας. Όταν αγαπώ τον εαυτό μου, γνωρίζω ότι δεν μου αξίζει να υποφέρω και δεν αφήνω τον εσωτερικό εκφοβιστή να με ταλαιπωρεί.

Η σωματική άσκηση βοηθά πολύ, ειδικά αν μπορεί να γίνει στη φύση. Το κολύμπι στη θάλασσα είναι πολύ σημαντικό, αλλά και πεζοπορικές δραστηριότητες σε δάση ή ορεινές περιοχές της χώρας, βοηθούν πολλούς ανθρώπους να ξεφύγουν από την αγωνία της πόλης. Επιβαρυντικά για τη διαταραχή άγχους, αλλά και την κατάθλιψη που συχνά τη συνοδεύει, είναι οι ουσίες που εθιστικά πολλές φορές χρησιμοποιούνται για την αποφυγή του, π.χ. αλκοόλ, ναρκωτικές ουσίες, καφεϊνη, ζάχαρη-γλυκά, όπως επίσης και η αλόγιστη, χωρίς σωστή ιατρική γνωμάτευση, χρήση ψυχοφαρμάκων. Η επικοινωνία με ανθρώπους που εκπέμπουν σχετικά θετική ενέργεια (όσο είναι δυνατόν, καθώς πολλοί στις μέρες μας έχουν επηρεαστεί αρνητικά), η απασχολησιοθεραπεία (δημιουργικά χόμπι, δραστηριότητες), και βέβαια η εργασία (για όσους ακόμη την έχουν), βοηθούν στην καταπολέμηση των αρνητικών σκέψεων. Η αλλαγή στις παραστάσεις, στα πρόσωπα, η νέα ενέργεια που φέρνει μια ευχάριστη δραστηριότητα, είναι πιο αποτελεσματικά στο να καθησυχάσουν από ό,τι οι νοητικές ‘λύσεις’ στα προβλήματα. Όταν υποφέρουμε από άγχος είναι σημαντικό να ζητήσουμε βοήθεια, να μιλήσουμε σε κάποιον που εμπιστευόμαστε. Κατά προτίμηση όχι ένα άλλο φοβικό άτομο, αλλά η πιο ψύχραιμη και αντικειμενική οπτική ενός τρίτου πολλές φορές βοηθά τα πράγματα να μπουν στις πραγματικές τους διαστάσεις. Το άγχος φουντώνει στην απομόνωση και για αυτό, είναι σημαντικό η απομόνωση να σπάσει.

Παρότι οι ειδήσεις είναι πολύ καταθλιπτικές, έχει αξία να διαβάσουμε, είτε από βιβλία είτε από Διαδίκτυο, για τις προσπάθειες πολλών ανθρώπων ανά τον κόσμο να βοηθήσουν άλλους σε χειρότερη μοίρα. Είναι σημαντικό να ξεφύγουμε λίγο από το μικρόκοσμό μας και να δούμε συνολικά την κατάσταση στην γη, να εκτιμήσουμε όσα έχουμε και να πάρουμε θάρρος από τις ασταμάτητες προσπάθειες για το καλό που χαρακτηρίζουν την ανθρώπινη ταυτότητά μας, παρά τις ατέλειες.

Η πνευματικότητα και η πίστη στο Θεό είναι καταφύγιο ελπίδας και ανακούφισης για πολλούς ανθρώπους. Αυτό όμως που βλέπω πολύ συχνά είναι ανθρώπους οι οποίοι ενώ μεν πιστεύουν στο Θεό, είναι αδρανείς, απομακρυσμένοι, θεωρούν ότι η πίστη δεν έχει και πολλή σχέση με την καθημερινή τους ζωή. Αυτό δεν είναι αλήθεια, καθώς ο Θεός είναι πάντα κοντά μας, γνωρίζει και τις παραμικρές λεπτομέρειες και εργάζεται συνεχώς, πίσω από τη σκηνή, για να μας προστατέψει, με τρόπους που εμείς δεν θα μάθουμε ποτέ. Για όσους λοιπόν πιστεύουν, είναι χρήσιμο να καλλιεργήσουν αυτήν την πίστη μέσω της προσευχής και της επικοινωνίας. Όπως αναφέρει ο Απόστολος Παύλος στην Επιστολή Προς Κορινθίους Β: "Μας προξενούν στεναχώριες κι όμως πάντοτε χαιρόμαστε...είμαστε φτωχοί κάνουμε όμως πολλούς να πλουτίσουν...δεν έχουμε τίποτε κι όμως έχουμε τα πάντα" . Αν το λέει αυτό ο Παύλος, την εποχή που ζούσε σε συνθήκες που ούτε καν μπορούμε να φανταστούμε, (τότε εκτός από τα αλληγορικά είχαν να αντιμετωπίοσυν και τα πραγματικά θηρία),  τότε μπορούμε κι εμείς, έστω και λίγη από αυτήν την πίστη, να την  εφαρμόσουμε στη δική μας ζωή...

Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 7/9/2012 

Μιντιακή αισθητική κι απλότητα

Παρατηρώντας την διαρκώς πτωτική πορεία του επιπέδου και της αισθητικής των θεαμάτων που εισπράττουμε καθημερινά από την τηλεόραση, το Διαδίκτυο και των (ευτυχώς λιγότερων πια) γιγαντοαφισών, πραγματικά έχω την αίσθηση ότι περικυκλωνόμαστε από μια τύρβη αιωρούμενων σκουπιδιών. Όχι υλικών σκουπιδιών, αλλά ενεργειακών, που προσβάλλουν τη σφαίρα των αισθήσεών μας,  της νόησης και του συναισθήματός μας. Πραγματικά, όση διάκριση και αν έχει κανείς, η ποιότητα των θεαμάτων και μηνυμάτων έχει πέσει τόσο πολύ, που το καλύτερο που έχει να κάνει κανείς είναι να απορροφηθεί στη σιωπή, στην ησυχία και να μιλήσει με τη φύση και με την αλήθεια μέσα του και να κλείσει αυτιά και μάτια σε όλα τα υπόλοιπα (άκρως κατευθυνόμενα) μηνύματα. Τα ΜΜΕ δεν προσφέρουν πλέον παρά θόρυβο, και δεν είναι καν εκείνος ο θόρυβος του ραδιοφώνου σε ακατοίκητη συχνότητα, που κοιμίζει τα μωρά. Είναι θόρυβος άσχημος, εκνευριστικός που σε κάνει να είσαι στην τσίτα, να έχεις άσχημη διάθεση χωρίς να καταλαβαίνεις το γιατί.

Σχετικά με την τηλεόραση, από πού να ξεκινήσει κανείς; Από τις ειδήσεις; Ούτως ή άλλως, ενημέρωση δεν εισπράττουμε και το γνωρίζουμε πολύ καλά. Οι προσπάθειες χειραγώγησης συνεχίζονται, ακόμη και από δήθεν σοβαροφανείς εκπομπές με δήθεν σοβαρούς ειδικούς καλεσμένους, εκφράζουν όμως πάντα όλως τυχαίως μόνο μία συγκεκριμένη άποψη, λες και την έχουν μάθει απέξω. Είναι πια τόσο  εξόφθαλμη η προπαγάνδα από όλα τα κανάλια, που πραγματικά απορεί κανείς, αν δεν το καταλαβαίνουν ότι μόνο αντίθετα αποτελέσματα μπορούν να φέρουν. Παρουσιαστές ειδήσεων και ειδησεο-πρωινάδικων, δεν καταφέρνουν πια να μας πείσουν με το φιλικό στυλάκι και με το καλοκαιρινό τους μαύρισμα ότι έχουν γίνει οικογένειά μας,  ‘ένας από εμάς’. Να μιλήσει κανείς για τις ανακοινώσεις μεταξύ Ελλήνων και Ευρωπαίων πολιτικών σχετικά με την οικονομία; Εδώ και δύο χρόνια, στην πλειοψηφία τους, έχουν πάψει πλέον να αναφέρονται σε στοιχεία. Ο διάλογος μεταξύ τους βασίζεται καθαρά στο θυμικό και μοιάζει δυσλειτουργική ρομαντική σχέση: -(Α) Σου υπόσχομαι, θα τα καταφέρω -(Β) Μπορώ να κάνω και χωρίς εσένα -(Α) Στο εγγυώμαι, θα τα καταφέρω –(Β) Η αλήθεια είναι ότι βάζεις τα δυνατά σου –(Α) Δώσε μου μια τελευταία ευκαιρία –(Β) Εντάξει, θα σου δώσω μια τελευταία (100στή τελευταία…) ευκαιρία –(Α) Ευχαριστώ, θα δεις θα κάνω το θαύμα μου –(Β) Αχ, ματώνει η καρδιά μου που σε βλέπω να υποφέρεις… Οι παραπάνω λέξεις και φράσεις δεν είναι τυχαίες, έχουν ειπωθεί  πολλάκις από εκείνους που αποφασίζουν για τις τύχες εκατομμυρίων ανθρώπων.

Τα ΜΜΕ (και δυστυχώς οι διαδικτυακές εφημερίδες ακολουθούν τα χνάρια της τηλεόρασης) τα παρουσιάζουν όλα μαζί, έναν αχταρμά. Ειδήσεις για αυτοκτονίες και αμέσως μετά, κοντινό πλάνο τα οπίσθια διάσημης τηλεπαρουσιάστριας. Εικόνες πτωμάτων από τη Συρία και στο καπάκι «πού θα κάνει διακοπές φέτος η τάδε τραγουδίστρια με τα παιδιά της». Βίντεο ανθρώπων να κλαίνε, ηδονοβλεψία του πόνου των άλλων κι αμέσως, μπαμ αλλαγή πλάνου, μια λαχταριστή σαντιγύ σοκολάτα με σιρόπι που κυλάει αργά. Δεν είναι τυχαία η ταυτόχρονη παρουσίαση: διεγείροντας τα ανακλαστικά του σεξ και της πείνας, μπορείς να περάσεις πολύ εύκολα τα μηνύματα που θες, αλλά και να αναισθητοποιήσεις τον κόσμο σε αυτά. Τι κι αν βλέπει ο θεατής κάποιον να πηδάει από το μπαλκόνι λόγω της κρίσης; Συνεχίζει και τρώει το ποπ-κορν του, έτσι έχει εκπαιδευτεί από τη ροή των θεαμάτων που του παρουσιάζονται. Η απόλυτη ύπνωση.

Αντί για το χαμηλό, ταπεινό προφίλ, τα ΜΜΕ, ειδικά η τηλεόραση,  ξεχειλίζουν από το ναρκισσισμό παρουσιαστών και παρουσιαζόμενων. Αντί για το λεπτό χιούμορ, που πραγματικά θα φέρει την τόσο αναγκαία ευθυμία, βλέπουμε παρουσιαστές να γελούν μεταξύ τους, δυνατά και με αυθάδεια, χάσκοντας σχεδόν, λες και είναι μόνοι τους. Αντί για τόσα θέματα, που πραγματικά ενδιαφέρουν για ό,τι συμβαίνει στην γη σήμερα, ακούμε τα κουτσομπολιά εκείνων που νομίζουν ότι ο εαυτός τους ό,τι πιο σημαντικό έχει υπάρξει ποτέ. Αντί για αληθινή μουσική (η οποία ακούγεται, δεν βλέπεται- για αυτό και οι πραγματικοί λάτρεις της μουσικής ακούν με κλειστά μάτια), κατακλυζόμαστε από τα video clip, γεμάτα παρανοϊκές σκοτεινές εικόνες, που διαδέχονται η μία μετά την άλλη σε κλάσματα δευτερολέπτου, ίσως ακριβώς επειδή δεν υπάρχει μουσική. Αντί για αξιοπρεπή συμπόνια στον πόνο του άλλου, υπάρχει η κλοπή της δυστυχίας του, έτσι για να σπάσει η μονοτονία των ‘γέλιων’ και να δώσει ένα φιξάρισμα κουτσομπολιού.   Η επιλογή του χαμηλού προφίλ, λεπτού χιούμορ, αληθινής μουσικής, αξιοπρεπούς συμπόνιας και ενδιαφέρουσας ενημέρωσης, θεωρείται ‘βαρετή’. Βαρετοί όμως είναι οι σημερινοί τηλε-σταρ, όλων των ειδικοτήτων. Είναι βαρετοί, γιατί είναι απόλυτα προβλέψιμοι στο ότι θα υπακούσουν, αυτά που θα τους πουν από το μικρόφωνο πίσω από το κεφάλι, ή μετά το show των ειδήσεων. Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι θα υπακούσουν τυφλά σε αυτό ακριβώς που θα τους πουν οι από πάνω τους. Τι μπορεί να είναι πιο βαρετό από αυτό;

Όλο αυτή η ρύπανση από τα θεάματα του star system, (μέσα στα οποία ανήκει και το star system των τηλεπαρουσιαστών ειδήσεων) μπορεί να αποφευχθεί. Αν γυρίσουμε το κεφάλι αλλού. Μη ξεχνάμε ότι ακούγοντας έναν τραγουδιστή, ή ένα τηλεσταρ, εισπράττουμε και την ενέργειά του. Η ενέργειά του σίγουρα επηρεάζεται από την ακεραιότητά του, από το χαρακτήρα του, από τους εθισμούς του, από το αν έχει πάρει ναρκωτικά, ακόμη κι από τη σεξουαλική ζωή που έχει. Δεν είναι τυχαίο που η ενέργεια πολλών τηλε-περσόνων είναι πολύ πολύ χαμηλή. Θέλουμε να ‘λουστούμε’ εμείς και τα παιδιά μας αυτήν την ενέργεια;

Σιωπή.

Ας ανακαλύψουμε την αλήθεια και τη γαλήνη που βγαίνει μέσα από τη σιωπή. Μόνο έτσι μπορούμε να ξαναβρούμε την ομορφιά, ό,τι είναι αληθινό και ό,τι έχει σημασία. Ο θόρυβος μόνο μας μολύνει και μας αποσπά την προσοχή από το πραγματικά ουσιαστικό. Το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι κάνουν το ίδιο πράγμα, δεν καθιστά αυτό το πράγμα σωστό. Η τηλεόραση δεν είναι πια ούτε για να ‘ξεφύγει’ κάποιος, δεν καταφέρνει να ξεκουράσει το μυαλό, θα τον κάνει πολύ χειρότερα.  Παρατηρώντας τη σιωπή και ησυχία της φύσης, μπορεί σιγά σιγά να αρχίσουν να ξεκλειδώνουν  οι πόρτες στην καρδιά του καθενός για την αλήθεια, τη χαρά και την πλήρωση. Αυτές οι πόρτες έχουν σκουριάσει, σκεβρώσει από τη σκόνη και τα σκουπίδια που εμείς επιτρέπαμε να μαζευτούν. Ίσως είναι καιρός να ανοίξουν. Βαρετό να μείνουμε σε σιωπή μόνοι, με τη γαλήνη της καρδιάς μας; Δεν νομίζω. Σίγουρα δεν είναι προβλέψιμο.

Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 29/8/2012

Ζηλοφθονία: εθνικό πάθος;

Είναι η ζηλοφθονία μία από τις εθνικές μας αδυναμίες; δεν μιλώ για την ερωτική ζήλια, που είναι κάτι πιο ειδικό, αλλά το να φθονούμε το καλό του άλλου. Ζηλοφθονία είναι όταν κακολογούμε εκείνον που προοδεύει. Όταν συκοφαντούμε εκείνον που προκόβει η επιχείρησή του. Όταν κρυφοχαιρόμαστε που κάποιου ο γάμος διαλύεται. Όταν απομονώνουμε εκείνον που κάνει οτιδήποτε καλό. Όταν υπεροπτικά απομακρύνουμε το βλέμμα μας από μια γυναίκα πιο ωραία από εμάς. Όταν προδίδουμε τον ηγέτη που μας βοήθησε ανιδιοτελώς, επειδή δεν μπορούμε να το χωνέψουμε ότι κάποιος μπορεί να είναι αυθεντικά καλός, ενώ εμείς βράζουμε από κακία. Όταν εκδικούμαστε εκείνον που μας βοηθά, γιατί δεν αντέχουμε το φως του άλλου. Αφημένοι στον πειρασμό, γινόμαστε έρμαιο όλων των χαιρέκακων σκέψεων σχετικά με το άλλο άτομο. Ακόμη και οι σκέψεις έχουν τη δύναμή τους. Και σίγουρα αυτή η δύναμη, πρώτα και κύρια θα στραφεί εναντίον εκείνου που τις σκέπτεται. Είναι η ζηλοφθονία εθνικό μας πάθος;

Δυστυχώς, νομίζω ότι μπορούμε να αναγνωρίσουμε αρκετά από αυτά στο λαό μας. Η ζηλοφθονία είναι μια κακιά συνήθεια με αντίκτυπο σε πολλά επίπεδα. Η ζηλοφθονία ήταν ένας από τους κύριους λόγους, που, ξανά και ξανά, οι Έλληνες προδώσαμε με το χειρότερο τρόπο ηγέτες που θυσιάστηκαν για εμάς. Πώς θα έμενε ο Κολοκοτρώνης φυλακή, αν το κοινό αίσθημα, δεν ανεχόταν, κατά κάποιο κρυφό, χαιρέκακο τρόπο, να κόψει το χέρι που το βοήθησε; Και με αυτόν τον τρόπο να επηρεάσει αρνητικά την πορεία ενός ολόκληρου έθνους.  Πώς θα προχωρήσει το έθνος μπροστά, χωρίς φωτεινούς και ειλικρινείς ηγέτες; Και πώς θα επιτρέψει το έθνος σε αυτόν τον ηγέτη να κάνει τη δουλειά του, αν το κατατρώει η ζήλια για αυτόν; Είναι αλήθεια ότι τόσο δεν μπορούμε να δεχτούμε κάποιον άλλο να λάμψει, που προτιμούμε να τον καταστρέψουμε, κι ας καταστραφεί και η χώρα και εμείς μαζί; 

Η ζήλια είναι από τα πιο επώδυνα ανθρώπινα συναισθήματα. Λέμε ότι πραγματικοί φίλοι είναι εκείνοι που λυπούνται με τη λύπη σου και χαίρονται με τη χαρά σου. Για πολλούς , το δεύτερο είναι πιο δύσκολο από το πρώτο. Έχουμε τη γενναιοδωρία, τη μεγαλοσύνη της ψυχής να χαρούμε πραγματικά, να ευχηθούμε το καλύτερο για τη φίλη μας, η οποία έμεινε έγκυος, όταν εμείς χρόνια προσπαθούμε για παιδί και δεν μπορούμε; Έχουμε την συμπόνια να χαρούμε για την επαγγελματική αναγνώριση του συναδέλφου μας, όταν εμείς αγωνιούμε για την ανεπάρκειά μας; Ή μήπως το μαχαίρι της ζήλιας διαπερνά την καρδιά μας, τη στιγμή που υποκρινόμαστε με χαμόγελο «συγχαρητήρια»;

Η ζήλια μπορεί να είναι πολύ καταστροφική για τον εαυτό μας και για τις σχέσεις μας. Προέρχεται καθαρά από την προσωπική μας ανασφάλεια, δεν έχει καμία σχέση με το άλλο άτομο, απλά είναι η αφορμή για να βγει στην επιφάνεια η καταδίκη που έχουμε εκδώσει εναντίον του εαυτού μας:  «Δεν είσαι αρκετά καλός. Όλα τα κάνεις λάθος. Είσαι λάθος. Είσαι απάτη. Είσαι ένα τίποτα». Η παραμικρή ανασφάλεια μπορεί να ενεργοποιήσει τη ζήλια στη ζωή μας. Tο κλειδί είναι να μην παρασυρθούμε και να μην ασχοληθούμε καθόλου με το άλλο πρόσωπο. Στο πρώτο τσίμπημα της ζήλιας στην καρδιά (και το καταλαβαίνουμε αμέσως, γιατί πειραζόμαστε να πετάξουμε  κακία!), παίρνουμε αμέσως την προσοχή μας από το άλλο άτομο, την επαναφέρουμε στον εαυτό μας και του λέμε: «ΣΤΟΠ. Αυτό έχει να κάνει με εμένα. Τι μου συμβαίνει, γιατί νιώθω έτσι; Πού είναι η δική μου ανασφάλεια;».   Αναγνωρίζουμε αμέσως το σημάδι ότι πρέπει να δουλέψουμε  με την ανασφάλειά μας. Καθησυχάζουμε τον εαυτό μας με θετικές δηλώσεις, αποσύρουμε την σκέψη μας από το άλλο άτομο, ώστε να μη μπούμε ξανά στον πειρασμό να ζηλέψουμε. Όταν παρασυρόμαστε από τη ζήλια είναι πολύ πολύ καταστροφικό για την αυτό-εκτίμησή μας,. Φέρνει τεράστια ποσά ενοχής, τα οποία δεν καταλαβαίνουμε ότι συσσωρεύονται, καθώς είμαστε πολύ απασχολημένοι με το να σκεφτόμαστε πικάντικες κακίες για τον άλλον. Αυτό όμως που μας φαίνεται πικάντικο εκείνη τη στιγμή, μετατρέπεται σε δηλητήριο αργότερα στην ψυχή μας.

Δεν πρέπει να νιώθουμε «κακοί άνθρωποι», επειδή νιώθουμε ζήλια. Είναι ένα ανθρώπινο και πολύ επώδυνο συναίσθημα. Ας δούμε τον εαυτό μας με συμπόνια, τι μας διδάσκει η ζήλια και πώς να τη θεραπεύσουμε. Δεν υπάρχει κάποιος παγκόσμιος νόμος που να λέει  « η γειτόνισσα δεν πρέπει να έχει καλύτερη τύχη στο γάμο από ότι εγώ, αφού εγώ είμαι καλύτερο άτομο»… Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε την απέραντη πολυπλοκότητα με την οποία εκτυλίσσεται η ζωή του καθενός μας και δεν μπορούμε να συγκρίνουμε, ούτε να κρίνουμε τι είναι άδικο και τι δίκαιο. Οι θείοι νόμοι είναι απόλυτοι και, καθώς εκτυλίσσονται οι πολυποίκιλες ζωές μας, δουλεύουν με τέτοιο σοφό συγχρονισμό, που  μόνο ο Θεός γνωρίζει. Εμείς οι υπόλοιποι, γήινοι θεατές δεν έχουμε ούτε τη γνώση, ούτε το δικαίωμα, να  εκφράζουμε κρίσεις και συγκρίσεις για τις απολαβές των άλλων. Έχουμε την ευκαιρία όμως, να αποδεχτούμε αυτό που μας προσφέρει η δική μας μοίρα, να το αγκαλιάσουμε και, με τη βοήθεια του Θεού, να αποκομίσουμε, να δημιουργήσουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε με αυτό που έχουμε. Αυτό είναι το αντίθετο της μοιρολατρίας, αλλά και το αντίθετο της ζήλιας. Είναι όπως στο κυνήγι του θησαυρού: στην αρχή του παιχνιδιού, ο καθένας λαμβάνει ένα φάκελο με το πρόβλημα που πρέπει να επιλύσει. Οι φάκελοι είναι όλοι διαφορετικοί, ο καθένας έχει να αναλάβει το δικό του ‘πακέτο’. Έτσι είναι και με το ‘πακέτο’ της ζωής μας: Δεν έχει νόημα να προσπαθούμε να μαντέψουμε τι λέει το πακέτο των άλλων και να τα συγκρίνουμε. Η δική μας δουλειά είναι να κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε με το δικό μας ‘πακέτο’ στο εδώ και τώρα. Αρκετά με αυτήν την κατάρα του πολιτισμού μας, τη σύγκριση! Τώρα, γιατί άλλα πακέτα φαίνονται πιο δύσκολα και άλλα πιο εύκολα, αυτό πάλι, εμείς δεν μπορούμε να το κρίνουμε (τα φαινόμενα μπορεί να απατούν) και σίγουρα θα έχει κάποιο λόγο να υπάρχει.  Από τη στιγμή που το αποδεχτούμε αυτό και κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε με αυτό, ανακουφιζόμαστε από ένα πολύ μεγάλο άγχος, αλλά και από την ψυχοκτόνα ανάγκη της ζήλιας.

Κάθε περίσταση, όσο δύσκολη κι αν είναι, προσφέρεται να μετασχηματιστεί σε διαμάντι. Δεν μπορούμε με τίποτα να κάνουμε παιδί; ας δούμε πώς μπορούμε να προσφέρουμε την αγάπη μας διαφορετικά- αυτή είναι η δουλειά μας, όχι να ζηλεύουμε εκείνους που έχουν παιδιά. Δεν έχουμε χρήματα; ας δούμε πώς μπορούμε να αγωνιστούμε να βελτιώσουμε τον τρόπο ζωής μας αλλιώς, όχι να ζηλεύουμε εκείνους που έχουν. Δεν έχουμε σύντροφο; ας δούμε πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε το χρόνο μας δημιουργικά και να γίνουμε πιο δυνατές, αυτό είναι το δικό μας ‘πακέτο’, όχι να ζηλεύουμε εκείνες που έχουν.  Όσο κι αν δεν μας αρέσει το ‘πακέτο’ μας, είναι δικό μας! Η άρνηση δεν πρόκειται να το διώξει. Θα πρέπει να το δουλέψουμε. Είναι προσωπική μου πεποίθηση ότι ο κύριος λόγος που ήρθαμε στον κόσμο δεν είναι για να περάσουμε καλά. Ήρθαμε για να μάθουμε. Ας κάνουμε τη δουλειά μας όσο καλύτερα μπορούμε τώρα και η καλοπέραση θα έρθει όταν είναι ο καιρός της.

Λόγω ηλικίας, αντιμετωπίζω συχνά σε συνομίληκες, το γνωστό σενάριο της γυναίκας που είναι μόνη στα 40,ενώ όλες οι φίλες και γνωστές παντρεύτηκαν ή έκαναν οικογένεια.  Ενώ στην Αγγλία δεν είναι τόσο μεγάλο θέμα, πολλές γυναίκες εδώ νιώθουν πολύ έντονη απομόνωση, ματαίωση και συχνά ζήλια.  Προσπαθώ να τους πω να μην αφήσουν τη ζήλια να μπει εμπόδιο ανάμεσα σε εκείνες και τις φίλες τους. Αν τους είναι επώδυνο να ‘λούζονται’ όλο το θέαμα με τα μωρά, τα μπιμπερό, τα ‘αγκού’ και την ευτυχία των άλλων, μπορούν να ζητήσουν από τις φίλες να βρίσκονται για λίγο  μόνες,  οι δυο τους. Να δουλέψουν με την ανασφάλεια του ερωτήματος «με αφήνει η ζωή πίσω;»…  Ο σημερινός πολιτισμός μας έχει βάλει σε έναν αγώνα δρόμου, όπου αντί αν κοιτάμε μπροστά μας μη τυχόν και σκοντάψουμε, κοιτάμε συνεχώς δεξιά κι αριστερά πού βρίσκονται οι άλλοι. Κι έτσι, πέφτουμε και τρώμε τα μούτρα μας. Όπως οι άλλοι  έχουν το δικό τους δρόμο, έτσι και εμείς έχουμε το δικό μας. Είναι μοναδικός και υποχρέωσή μας είναι να κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε με αυτόν, όχι με τον δρόμο των άλλων! Όσο δύσκολο κι αν είναι κατά καιρούς, το γεγονός ότι πολλές γυναίκες είναι ελεύθερες από σχέση για μεγάλο χρονικό διάστημα, τους δίνει το χώρο και το χρόνο για πνευματική και προσωπική εξέλιξη, για προσφορά προς τους άλλους, για ανεξαρτησία, για προσωπική δύναμη και αυτάρκεια, που δεν θα ήταν δυνατόν να αναπτυχθούν αν ήταν κρυμμένες πίσω από μία σχέση. Όταν το βλέπουμε έτσι, ότι ο καθένας έχει το δικό του μοναδικό μονοπάτι στη ζωή κι η ευθύνη του είναι να το κάνει όσο πιο όμορφο και περιποιημένο μπορεί, τότε η ζήλια εξαφανίζεται, όπως και η αυτό-κατάκριση. Κι όταν θυμίζουμε στον εαυτό μας ότι εκείνος τον οποίο ζηλεύουμε έχει τις δικές του αγωνίες, ανασφάλειες και πόνους, (ίσως σε άλλα θέματα, που εμείς δεν γνωρίζουμε), τότε αντί για ζήλια, πλημμυρίζουμε από συμπόνια και πραγματική ευχή για το καλύτερο για εκείνον.   Τότε γινόμαστε πραγματικά πλούσιοι.

Η ζηλοφθονία μπορεί να εκφραστεί και σε άλλες πτυχές της ζωής μας, όπως στην επαγγελματική: όσο επιτυχημένος και αν είναι κάποιος, αν σιγοβράζει μέσα του η ανασφάλεια, θα επιτεθεί εναντίον οποιασδήποτε επιτυχίας  συναδέλφου του. Η προβολή της επαγγελματικής ζήλιας, είναι πολύ συχνή πάλι μεταξύ γυναικών: Όσο και αν έχουν χειραφετηθεί πολλές ελληνίδες επαγγελματικά, εξακολουθούν σε πολλά άλλα επίπεδα να είναι καταπιεσμένες, να μην τους έχει δοθεί η ευκαιρία, η ελευθερία να αναπτύξουν συναισθηματικά τον εαυτό τους, να πάρουν ρίσκα, να κάνουν αυτό που πραγματικά θέλουν, να δοκιμάσουν τον εαυτό τους. Αν συνυπολογιστεί η ρητή ή άρρητη υποτίμηση της γυναίκας, ως πλάσματος δεύτερης κατηγορίας, η οποία έχει περάσει από γενιά σε γενιά, μέσα από άνδρες και γυναίκες, δεν εκπλήσσει ότι πολλές γυναίκες νιώθουν το μαχαίρι της ζήλιας (και άρα της αυτό-υποτίμησης) να τους διαπερνά, όταν βλέπουν μια άλλη γυναίκα  να διαπρέπει. Μη γνωρίζοντας την δυναμική της ζήλιας, περιπλέκουν και δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο τα πράγματα, γιατί δρουν πάνω στη ζήλια: Μιλάνε με άσχημα, υποτιμητικά λόγια, υποδαυλίζοντας τις επιτυχίες της άλλης γυναίκας ή τις σφετερίζονται για τον εαυτό τους χωρίς να την αναγνωρίζουν, ή αμφισβητώντας τη σπουδαιότητα και την εντιμότητά της. Δεν γνωρίζουν πως ό,τι στέλνουμε, γυρνά πίσω σε εμάς.

Όταν βρισκόμαστε στο στόχαστρο της ζήλιας των άλλων, η εμπειρία μπορεί να είναι από επώδυνη ως αδιάφορη, ανάλογα με τον τρόπο που έχουμε μάθει να τη διαχειριζόμαστε. Κατά κανόνα, οι άνθρωποι που ζηλεύουν είτε θα προσπαθήσουν να μας υπομονεύσουν είτε θα απομακρυνθούν. Νομίζουν ότι με το να εξαφανίσουν ή να μην είναι μάρτυρες της επιτυχίας του άλλου, οι ίδιοι θα νιώσουν καλύτερα. Όμως, "καμία ιδέα δεν εγκαταλείπει την πηγή της». Έτσι, ακόμη κι αν εξαφανιστεί ο «απειλητικός» ανταγωνιστής, η ανασφάλεια παραμένει και θα ξεπροβάλλει το άσχημο κεφάλι της στην επόμενη ευκαιρία. Όταν η ανασφάλεια γίνεται πιο σημαντική από το άλλο άτομο, καταστρέφει τις ανθρώπινες σχέσεις. Ακόμη κι όταν είμαστε αρκετά δυνατοί, ώστε να μην επηρεαζόμαστε από τη ζήλια των άλλων, στις φιλίες είναι σημαντικό να επιλέγουμε άτομα που θα χαρούν με τη χαρά μας. Αν προσπαθούν να μας υπονομεύσουν, δεν θα το επιτρέψουμε και αν χρειάζεται,  θα απομακρυνθούμε. Δεν χρειαζόμαστε φίλους που μας θέλουν μικρούς!  Αν απομακρυνθούν εκείνοι, όσο και αν μας στεναχωρεί, ας το επιτρέψουμε,  ας το δούμε με συμπόνια: αυτό από το οποίο τρέχουν μακριά είναι ο εαυτός τους. Και πόσο μπορεί να φύγει κανείς από τον εαυτό του;

Ένας από τους παράγοντες που καλλιεργούν τη ζηλοφθονία στο λαό μας είναι το σχολικό μας σύστημα. Δίνοντας μία μονοδιάστατη εκπαίδευση που επαινεί μόνο την αναλυτική ικανότητα, δίνοντας αξία στο παιδί, βάσει μίας γραμμικής ακαδημαϊκής βαθμολογίας, αφήνει ένα σημαντικό ποσοστό των παιδιών κάθε τάξης να υιοθετούν εσωτερικά την ταυτότητα του «αποτυχημένου», του «άχρηστου». Αντί για γνώσεις, το μοναδικό τελικά προσόν με το οποίο αποφοιτούν είναι μια εσωτερική ταμπέλα που λέει «είμαι άχρηστος». Μια πεποίθηση που δυστυχώς δεν θα φύγει από μόνη της. Όταν αργότερα, λόγω της ανασφάλειας, δεν τολμούν να δοκιμάσουν τον εαυτό τους, να τεστάρουν τις ικανότητές τους, να δώσουν στον εαυτό τους την άδεια να κυνηγήσουν πραγματικά αυτό που θέλουν να κάνουν, το αποτέλεσμα είναι να ζηλοφθονούν τους άλλους. Ένα από τα συμπτώματα διαφθοράς και κοινωνικής αδικίας στη χώρα μας είναι η χρήση του «μέσου» για να διοριστεί  ή να «αποκατασταθεί» επαγγελματικά κάποιος. Παραδόξως όμως, πολλοί από εκείνους που έχουν καταφύγει σε αυτήν την άδικη μέθοδο, αργά ή γρήγορα,  μαζεύουν πικρία από την επαγγελματική τους εξέλιξη και φθόνο. Γιατί, δεν μπήκαν στη διαδικασία να δοκιμάσουν τον εαυτό τους και να κερδίσουν κάτι με την αξία τους. Δηλαδή, εντέλει οι ίδιοι πληρώνουν την αδικία. Φθονούν τους άλλους που πέτυχαν αυτοδημιούργητοι και προβάλλοντας την πλευρά του εαυτού τους για την οποία νιώθουν ένοχοι, κατηγορούν όλους όσους έχουν πετύχει άξια, όταν εκείνοι χρησιμοποίησαν πλάγια μέσα.

Δεν είναι όμως ποτέ αργά να δοκιμάσει κανείς τον εαυτό του και να ξεκινήσει να πραγματοποιήσει τα όνειρά του. Θα πρέπει να οπλιστεί με πίστη και αυταξία και  να μην ακούει τις αποθαρρυντικά σχόλια των άλλων που προσπαθούν να τον αποτρέψουν. Συχνά, όταν πάμε να κάνουμε ένα σημαντικό νέο βήμα στη ζωή μας, π.χ. να αλλάξουμε εργασία, κατοικία, κοινωνικό κύκλο ή τρόπο ζωής, οι γύρω μας αντιλαμβάνονται την αλλαγή αυτή. Αυτό τους ταράζει για δύο λόγους. Πρώτον, μπορεί να φοβούνται ότι θα χάσουν οφέλη από εμάς, π.χ. χρόνο, χρήματα, προσοχή. Δεύτερον, ενεργοποιεί μέσα τους την αντίσταση που εκείνοι έχουν για να αλλάξουν τη δική τους ζωή και δεν αντέχουν να βλέπουν κάποιον άλλο να το πετυχαίνει. Συνήθως ο δεύτερος λόγος, τους ωθεί να μας ειρωνεύονται για την αλλαγή που πάμε να κάνουμε και να μας τρομάζουν με διάφορα φοβικά σενάρια. Πρέπει να πιστέψουμε στην καρδιά μας και να την ακολουθήσουμε, βήμα βήμα. Και μόνο η προσπάθεια, λειτουργεί ως βάλσαμο για την ανασφάλεια. Και μόνο η διάθεση να κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε με το ‘δικό μας πακέτο’, εξουδετερώνει τη ζήλια. Μας δίνει ένα νέο επίπεδο αυτοπεποίθησης, που λειτουργεί ως φωτεινό παράδειγμα για τους άλλους, κάνοντάς μας ταυτόχρονα αλώβητους στην πιθανή ζήλια από εκείνους.

Πρεκατέ Βικτωρία, 23/8/2012, www.brightplanet.blogspot.gr

Προβολή κι ενοχή-Η βροχή της λύπης

Επανέρχομαι στον αμυντικό μηχανισμό, που ονομάζεται προβολή, καθώς τον παρατηρώ με  μεγάλη ένταση και συχνότητα γύρω μου. Η κατάκριση είναι η προβολή της ενοχής, την οποία κι ενισχύει. Εκείνος που δεν νιώθει ενοχή (και είναι σχεδόν αδύνατο για την ανθρώπινη φύση), δεν νιώθει την ανάγκη να κατακεραυνώσει κάποιον άλλον, (ακόμη και αν θεωρεί τις πράξεις του απαράδεκτες). Η διάκριση εδώ βρίσκεται και πάλι, στην κατάκριση μεταξύ πράξης και ατόμου: Όπως στην παιδαγωγική, κατακρίνουμε την πράξη, όχι το άτομο.

Εμείς το έχουμε κάνει ψωμοτύρι τελευταία, σε μαζική κλίμακα, όχι απλώς να κατακρίνουμε τα άτομα, ανεξάρτητα από τις πράξεις τους, αλλά να τα κατακρίνουμε, χωρίς να τα γνωρίζουμε καν, απλά και μόνο βάσει ενός χαρακτηριστικού. Η κριτική ενάντια σε μια αρνητική πράξη είναι σημαντικό να γίνει, και όσο πιο ψύχραιμη και στηριζόμενη από επιχειρήματα, σχετικά με τις συνέπειές της, τόσο πιο αποτελεσματική η κριτική θα είναι. Αυτό είναι κάτι τελείως διαφορετικό από τις υστερίες που διαβάζει κανείς στο διαδικτυακό χώρο, εναντίον κοινωνικών ομάδων, όπου η κάθε δεύτερη λέξη είναι μια βρισιά: Πιο πολλές πληροφορίες δίνουν για αυτόν που της γράφει, παρά για εκείνον στον οποίον αναφέρονται.

Ακόμη και στην προσωπική μας ζωή, όταν παρατηρούμε ότι κατακρίνουμε κάποιον φορτισμένοι με αρνητικό συναίσθημα, και σχεδόν καταναγκαστικά (δεν αντέχουμε να μην πούμε την κακία για τα προκλητικά ρούχα που φορά η γειτόνισσα), τότε σίγουρα είναι προβολή. Όσο πιο συναισθηματικά φορτισμένοι είμαστε κατά την κατάκριση, τόσο πιο πολύ προβάλλουμε δικές μας ενοχές, τη δική μας σκοτεινή σκιά του εαυτού. Ο τομέας στον οποίο επιλέγουμε να κριτικάρουμε τον άλλο (π.χ. ρούχα) μας δείχνει ακριβώς τον τομέα που λειτουργούμε ενοχικά εμείς οι ίδιοι (π.χ. αν νιώθω ενοχή ότι κι εγώ προσπαθώ να προκαλέσω με την εμφάνισή μου, τότε εύκολα θα κριτικάρω μια άλλη γυναίκα για αυτό. Με έκπληξή μου, παρατήρησα μια υπέρβαρη γυναίκα να πετάει κακίες για κάθε υπέρβαρο άτομο στην παραλία ‘κοίτα, πώς είναι έτσι’, τη στιγμή που αυτό το χαρακτηριστικό εγώ δεν το είχα παρατηρήσει καν! Πώς λέμε: ‘Όποιος έχει τη μύγα, μυγιάζεται’… 

Πόσες φορές έχουμε ‘σκοτώσει’ ανθρώπους με τη σκέψη μας: «τι άχρηστος που είναι, τι μηδενικό…». Όταν σκέφτεσαι για έναν άνθρωπο (που είναι παιδί του Θεού, ίσο με εσένα) ότι είναι μηδενικό, τον έχεις σκοτώσει με τη σκέψη σου. Να την η ενοχή. Δεν υπάρχει περίπτωση να μην σε επισκεφτεί, είτε την αναγνωρίσεις είτε όχι. Η παγίδα είναι ότι με την κατάκριση νομίζεις ότι στιγμιαία ανακουφίζεσαι από την ενοχή, νιώθεις ανώτερος. Εξ ου και η σχεδόν ηδονιστική μανία, με την οποία πολλοί βρίζουν και βρίζουν και βρίζουν, οχετός από βρισιές, λες και δεν μπορούν να σταματήσουν. Η ανακούφιση είναι μόνο στιγμιαία όμως, γιατί πάντα η προβολή καταλήγει να ενισχύει την ενοχή, εξ ου και η ανάγκη να επαναλάβουμε τον φαύλο κύκλο της.

Βέβαια, όλα αυτά αντιβαίνουν με τα μηνύματα του Χριστού, τα οποία τόσο εύκολα ξεχνάμε, όσο κι αν λέμε ότι είμαστε καλοί και ανώτεροι Χριστιανοί. ‘Μην κρίνετε για να μην κριθείτε’, είπε, αλλά εμείς κρατάμε μόνο τον ανώτερο τίτλο του χριστιανού και κατακεραυνώνουμε όσους δεν είναι. Η στοχοποίηση μιας κοινωνικής ομάδας ως αποδιοπομπαίου τράγου είναι μαζική προβολή, μαζική προβολή της μαζικής ενοχής που νιώθουμε (για τον ωχαδερφισμό και παρτακισμό που συντηρήσαμε τόσα χρόνια, έστω και αν δεν τον κάναμε όλοι πράξη.  Αν υπάρξουν, οι κατάλληλες συνθήκες είναι εύκολο να γίνει, για αυτό τονίζω ξανά και ξανά πόσο επικίνδυνος είναι ο ρατσισμός. Αυτή την περίοδο, φαίνεται σαν ένα  τμήμα του  ελληνικού λαού να ‘φτιάχνεται’ από το ρατσιστικό παραλήρημα. Του λένε «Θα βρούμε επιτέλους τον εαυτό μας, όταν φύγουν οι ξένοι» και νιώθει ευφορία, λες και μόλις κατέβασε μια γερή δόση ουίσκι. Ακριβώς αποδεικνύει την προβολή της μαζικής ενοχής, σχετικά με το ποιος φταίει που "χάσαμε τον εαυτό μας" (εδώ σίγουρα δεν είναι μόνο οι πολιτικοί, ολόκληρος ο λαός ευθύνεται…). Αλλιώς, η έκφραση θα του ήταν αδιάφορη. Όμως,  καμιά ιδέα δεν εγκαταλείπει την πηγή της. Το μόνο σίγουρα είναι ότι αν φύγουν οι ξένοι (ειδικά με τον τρόπο που τους φερόμαστε τώρα, η ενοχή αυξάνεται), θα μας είναι τόσο αφόρητο να μην έχουμε κάποιον αποδιοπομπαίο τράγο για να ξεσπάσουμε, που σίγουρα θα φαγωθούμε μεταξύ μας. Ο επόμενος στόχος θα βρεθεί αμέσως, και θα είναι μια ομάδα μέσα από εμάς.

Όταν προβάλλουμε μίσος και κατάκριση εναντίον κάποιου άλλου, στην προσωπική ή συλλογική μας ζωή, ας θυμηθούμε ότι θα μπορούσαμε να ήμασταν στη θέση του. Ποτέ δεν έχουμε όλα τα δεδομένα, για τη συμπεριφορά κάποιου, κι έτσι δεν μπορούμε να κρίνουμε. 

Αυτό που δίνουμε, σίγουρα θα επιστραφεί σε εμάς-και πολύ πιο γρήγορα από ότι περιμένουμε! Για αυτό πρέπει, όταν πιάνουμε τον εαυτό μας να προβάλλει ενοχή στους άλλους, να το χρησιμοποιούμε ως πληροφορία για να βελτιώσουμε τον εαυτό μας «γιατί νιώθω έτσι; πού νιώθω ένοχος; τι χρεάζεται να αλλάξω;». Όσον αφορά στην συμπεριφορά μας απέναντι στους ‘ξένους’, πιστεύω ότι είναι ό,τι πιο βαρύ έχουμε διαπράξει στην σύγχρονη ιστορία μας. Όταν θα χρειαστούμε εμείς το έλεος του Θεού (και δεν μιλώ μόνο για την οικονομική κρίση, υπάρχουν και περιβαλλοντικές αλλαγές τεραστίας κλίμακας που συντελούνται στο μεταξύ), δεν θα τολμάμε να ζητήσουμε έλεος. Δεν θα τολμάμε να ζητήσουμε έλεος! Λυπηθήκαμε εμείς κανέναν, γιατί να μας λυπηθεί Εκείνος; Γιατί, επειδή εμείς αρεσκόμαστε να πιστεύουμε ότι είμαστε ανώτεροι από τους άλλους; Ο Θεός μας βλέπει όλους ίσους και βλέπει πως φερόμαστε στα, ίσα για Εκείνον, παιδιά Του....

Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 10/8/2012